An toàn trong những căn nhà tránh, trú bão lũ

Nhà sinh hoạt cộng đồng hai tầng trở thành giải pháp căn cơ, giúp người dân ứng phó với thiên tai

“Cột mốc an toàn” giữa vùng trũng

Còn nhớ, trong ngày khánh thành Nhà Văn hóa thôn Phò Nam A, xã Quảng Điền, niềm vui hiện rõ trên từng gương mặt người dân, bởi đây là công trình có ý nghĩa rất quan trọng đối với họ mỗi khi mùa mưa bão đến.

Ông Trần Liêu, Trưởng thôn Phò Nam A chia sẻ: Công trình được đầu tư hơn 1,2 tỷ đồng, xây dựng kiên cố hai tầng, bảo đảm khả năng chống ngập và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Địa bàn thôn nằm ở vùng thấp trũng, thường xuyên ngập sâu trong mùa mưa lũ. Trước đây, mỗi khi bão lớn ập đến, bà con phải di dời tạm sang nhà người thân hoặc chờ lực lượng chức năng hỗ trợ sơ tán; nay có nhà văn hóa hai tầng, thôn đã có một “địa chỉ an toàn” mới. Khi nước lên nhanh, người dân có thể chủ động di chuyển lên tầng trên, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.

“Không chỉ là nơi hội họp, học tập, tổ chức các hoạt động văn hóa, công trình còn đóng vai trò như một “cột mốc an toàn” giữa vùng rốn lũ. Công trình giúp người dân vùng thấp trũng thêm vững tâm trước mùa bão lũ về”, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Điền, ông Trần Kìm bộc bạch.

Nhiều năm sống chung với lũ, người dân các xã vùng trũng hiểu rõ quy luật của con nước. Vì thế, nhà cao tầng, nhà có gác lửng trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều hộ gia đình. Ông Trần Lệ, thôn Ngư Mỹ Thạnh, xã Đan Điền nhớ lại: Những mùa lũ trước, cả gia đình tôi luôn sống trong tâm thế thấp thỏm, phải tìm nơi trú ẩn khi nước dâng. Nhờ được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và chính sách hỗ trợ hộ khó khăn, gia đình tôi đã xây dựng được căn nhà kiên cố, có gác lửng chắc chắn. Giờ tôi không còn lo lắng mỗi khi mùa bão lũ đến.

Thực tế, không phải hộ nào cũng đủ điều kiện xây nhà hai tầng. Với nhiều gia đình thường xuyên bị ngập lụt, giải pháp “tự thiết kế” gác lửng được họ lựa chọn. Những tấm ván gỗ, thân tre... được người dân thiết kế, bố trí tạo thành mặt sàn vững chắc, xung quanh được quây thêm lan can để bảo đảm an toàn. Chiếc thang tre di động được bố trí linh hoạt, có thể thay đổi vị trí khi cần cũng là “giải pháp” ứng phó khi mưa lũ.

Người dân vùng thấp trũng Quảng Điền, Đan Điền, Hóa Châu đúc kết: Những gác lửng giản dị ấy không chỉ là sáng kiến ứng biến, mà còn thể hiện tinh thần chủ động thích ứng của người dân. Khi nước lũ dâng cao, gác lửng là nơi để lương thực, thực phẩm, vật dụng thiết yếu. Đây cũng là nơi trẻ nhỏ, người già làm nơi trú ẩn an toàn khi nước dâng. Nhờ vậy, thiệt hại do bão lũ từng bước được hạn chế.

Thích nghi có tính toán

Từ năm 2018 đến nay, nhiều vùng thấp trũng, bãi ngang trên địa bàn TP. Huế thường xuyên xảy ra ngập lụt đã được Nhà nước quan tâm đầu tư, hỗ trợ nguồn vay vốn để xây dựng hàng trăm ngôi nhà kiên cố, có gác lửng để tránh, trú bão lũ. Các chương trình, dự án của các tổ chức trong và ngoài nước cũng hỗ trợ triển khai nhiều dự án góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai cho cộng đồng dân cư vùng thấp trũng này.

Hiệu quả từ những sự hỗ trợ vừa nêu cũng thể hiện rõ qua từng mùa mưa lũ. Nếu trước đây, mỗi đợt lũ lớn có thể cuốn trôi tài sản, đẩy nhiều gia đình vào cảnh trắng tay, thì nay mức độ thiệt hại giảm đáng kể. Nhiều hộ bảo toàn được lương thực, phương tiện sản xuất, đàn gia súc, gia cầm… những tài sản gắn liền với sinh kế lâu dài của họ.

Điều quan trọng hơn là tinh thần, tâm lý người dân đã có sự chuyển biến rõ nét. Thay vì bị động chờ cứu trợ, bà con đã chủ động gia cố nhà cửa, dự trữ nhu yếu phẩm, theo dõi sát thông tin thời tiết và sẵn sàng phương án di dời khi cần thiết. Sống chung với lũ, người dân vùng thấp trũng hiện không còn cam chịu, mà đã có sự thích nghi, tính toán, có chuẩn bị... để không bị động, bất ngờ.

Ông Đặng Văn Hòa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu TP. Huế khẳng định, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp, kết nối các nguồn lực để hỗ trợ các địa phương xây dựng thêm nhà sinh hoạt cộng đồng kiên cố tại vùng thấp trũng. Những công trình này không chỉ góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần mà còn là điểm tránh trú an toàn và giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân trước thiên tai.

Bài, ảnh: PHONG ANH