Anh cân nhắc hạn chế mạng xã hội, thanh thiếu niên nói gì?

Australia là quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi

Giống như nhiều quốc gia ở châu Âu và trên thế giới, Anh đang xem xét các biện pháp hạn chế mạng xã hội sau khi những lo ngại về tác động của chúng đối với trẻ em ngày càng gia tăng. Một trong những đề xuất được cân nhắc là áp đặt lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, tương tự mô hình của Australia.

Chính phủ Anh đã mở một cuộc tham vấn công khai, kêu gọi mọi bên đóng góp ý kiến. Quá trình tham vấn dự kiến kéo dài đến tháng 5.

Các học sinh từ 16 đến 18 tuổi tại một trường học ở phía nam London cho biết các nền tảng như Snapchat, Instagram và TikTok giúp họ kết nối với bạn bè, kết bạn mới và cập nhật thông tin về thế giới. Tuy nhiên, các nền tảng này cũng có nhiều mặt trái: chúng có thể khiến người dùng cảm thấy mệt mỏi, buồn bã, dễ trở thành nạn nhân của bắt nạt trực tuyến và tiếp xúc với nội dung độc hại.

Nhiều bạn trẻ cũng nhận thức rõ rằng các ứng dụng được thiết kế để khiến người dùng liên tục lướt xem.

Dán mắt vào điện thoại hàng giờ mỗi ngày

Awand Khdir, 17 tuổi, cho biết trong mùa hè cậu từng dành khoảng 8 tiếng mỗi ngày để lướt TikTok. “Bây giờ tôi giảm xuống còn khoảng 3 – 4 tiếng, nhưng vẫn không ổn,” Khdir nói, đồng thời cho rằng trên nền tảng này “gần như không có gì khác ngoài việc cuộn màn hình”.

Theo cậu, việc lướt xem vô thức đã là vấn đề, nhưng đáng lo hơn là một số nội dung xuất hiện trên nền tảng này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực.

Các công ty công nghệ cho biết họ đã triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ người dùng trẻ tuổi.

Snapchat áp dụng các cơ chế bảo vệ dành cho người dùng từ 13 đến 17 tuổi, bao gồm việc mặc định đặt tài khoản ở chế độ riêng tư và hạn chế quyền truy cập vào hồ sơ công khai.

Instagram cũng giới thiệu “tài khoản dành cho thanh thiếu niên”, cho phép kiểm soát nội dung nhạy cảm và cung cấp công cụ giám sát cho phụ huynh.

TikTok cho biết tài khoản của người dùng trẻ được thiết lập giới hạn thời gian sử dụng 60 phút mỗi ngày và có lời nhắc tắt ứng dụng sau 22h. Nền tảng này cũng hạn chế các nội dung có thể không phù hợp với thanh thiếu niên.

Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ nói với Reuters rằng họ vẫn có thể tìm cách vượt qua các biện pháp kiểm soát này.

Trong khi một số phụ huynh và chính trị gia ủng hộ việc cấm mạng xã hội đối với trẻ em, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy biện pháp này thực sự hiệu quả.

Giáo sư Amy Orben, nhà nghiên cứu tại Đại học Cambridge, cho rằng tác động của mạng xã hội đối với thanh thiếu niên không giống nhau. Một số em có thể đối mặt với rủi ro đáng kể, nhưng với nhiều người khác, các nền tảng này lại là công cụ kết nối quan trọng. “Thế giới trực tuyến, cũng giống như thế giới thực, rất phức tạp và tác động của nó luôn thay đổi”, bà nói.

Sumiksha Senthuran, 16 tuổi, cho rằng việc “lướt điện thoại vô thức” đôi khi giúp cô giải tỏa áp lực học tập khi chuẩn bị cho các kỳ thi.

Còn Elizabeth Alayande, 17 tuổi, nhận định mạng xã hội cũng có thể giúp người trẻ xây dựng sự tự tin và bản sắc cá nhân. “Bạn có thể thể hiện bản thân bằng cách đăng video hoặc đơn giản là kết nối với người khác. Tôi không nghĩ đó là sự lãng phí thời gian nếu bạn biết cân bằng với những ưu tiên khác,” cô nói.

Tuy vậy, nhiều thanh thiếu niên cho biết họ từng tiếp xúc với nội dung tiêu cực hoặc bị lạm dụng trực tuyến.

Vish Ragutharan, 16 tuổi, người điều hành một blog về phim ảnh, cho biết các bài đăng của mình thường nhận được cả phản hồi tích cực lẫn tiêu cực, và đây là một “nhược điểm thực sự”.

Một số học sinh cũng cho biết họ thường xuyên tiếp xúc với nội dung liên quan đến hình ảnh cơ thể. “Khi bạn nhìn thấy những cô gái khác trên TikTok, bạn sẽ muốn trông giống họ. Điều đó thực sự làm tổn thương lòng tự trọng của nhiều người,” Joelle Azebaze Ayangma, 18 tuổi, nói.

Khó khăn trong việc thực thi lệnh cấm

Dù nhận thức rõ các rủi ro, phần lớn học sinh được phỏng vấn vẫn phản đối việc cấm mạng xã hội.

Ali Raza, 16 tuổi, cho biết cậu sử dụng các ứng dụng này để liên lạc với gia đình ở nước ngoài. Dua Arshia, 16 tuổi, lo ngại rằng các hạn chế có thể khiến giới trẻ chuyển sang những nền tảng “nguy hiểm hơn”.

Leah Osando, 17 tuổi, cho rằng việc thực thi lệnh cấm sẽ rất khó. “Ngay cả khi trẻ em bị cấm, chúng vẫn có thể dùng VPN hoặc truy cập vào những phần khác của internet,” cô nói.

Một số thanh thiếu niên cũng bày tỏ lo ngại rằng ngày càng khó phân biệt nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Ba chuyên gia từng tư vấn cho các nhà lập pháp về an toàn internet cho trẻ em cho biết hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy các lệnh cấm mạng xã hội có hiệu quả.

Dữ liệu ngành cho thấy hai tháng sau khi lệnh cấm có hiệu lực tại Australia, khoảng một phần năm thanh thiếu niên dưới 16 tuổi ở nước này vẫn tiếp tục sử dụng mạng xã hội, làm dấy lên nghi vấn về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát độ tuổi.

Nhiều chuyên gia cho rằng thay vì cấm đoán, các chính phủ nên gây áp lực buộc các công ty công nghệ xây dựng những nền tảng an toàn hơn, trong bối cảnh các thuật toán đề xuất nội dung ngày càng gây nghiện và đôi khi dẫn trẻ em đến những video cổ vũ hành vi nguy hiểm.

“Đây là những nền tảng thương mại, được thiết kế để thu hút sự chú ý. Và ngày càng nhiều người trẻ nói rằng họ rất khó rời khỏi chúng,” giáo sư Orben nhận định.

Giáo sư Julia Davidson, chuyên gia về an toàn trực tuyến cho trẻ em tại Đại học East London, cho rằng với nhiều trẻ em trên 13 tuổi, việc áp đặt lệnh cấm có thể đã quá muộn.

Theo cơ quan quản lý viễn thông Anh Ofcom, khoảng 6 trong 10 trẻ em từ 8 đến 12 tuổi tại nước này đã có tài khoản mạng xã hội, dù phần lớn nền tảng yêu cầu người dùng phải ít nhất 13 tuổi.

Giáo sư Sonia Livingstone, Giám đốc Trung tâm Tương lai Kỹ thuật số cho Trẻ em tại Trường Kinh tế London, cảnh báo rằng các nhà hoạch định chính sách có nguy cơ chọn sai giải pháp.

Bà cho rằng thay vì cấm đoán, chính phủ nên yêu cầu các nền tảng đảm bảo “an toàn ngay từ khâu thiết kế”, đồng thời không tước đi quyền tiếp cận thế giới kỹ thuật số của trẻ em.

Theo Reuters

MY KHÁNH