Anh đối mặt cuộc khủng hoảng 'tội phạm sử dụng dao'

Cuộc khủng hoảng tội phạm sử dụng dao tại Anh đã kéo dài 5 năm qua, nhưng cho đến nay chính phủ nước này vẫn chưa thể tìm ra giải pháp cho tình trạng này.

Các nhân viên pháp y điều tra hiện trường sau khi một thanh niên 23 tuổi bị đâm chết ở London hồi tháng 2. Ảnh: CNN

Đã vài tuần trôi qua mà không có tin tức gì về các vụ bạo lực do dao gây ra, nhưng những bó hoa đặt trên các góc phố London là một lời nhắc nhở gần như hàng ngày đối với chính phủ Anh trong việc đối phó với tình trạng này. Vụ tấn công mới nhất khiến 2 thanh niên thiệt mạng xảy ra vào một đêm thứ 6 đẫm máu ở thủ đô.

Cảnh sát đã ghi nhận tổng cộng 40.577 vụ phạm tội liên quan đến dao hoặc dụng cụ sắc vào năm ngoái - nhiều hơn 10.000 vụ so với năm 2011. Tội phạm sử dụng dao đã tăng lên trong 5 năm liên tiếp. Vấn đề đã biến thành "quả bóng chính trị" để các chính trị gia đổ lỗi cho nhau.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đổ lỗi cho Thị trưởng London Sadiq Khan về nạn bạo lực trong thành phố. Về phần mình, ông Khan cho rằng, việc chính phủ do đảng Bảo thủ cầm quyền cắt giảm lực lượng cảnh sát mới là nguyên nhân, trong khi Thủ tướng sắp mãn nhiệm Theresa May kịch liệt phủ nhận những chỉ trích về việc cắt giảm.

Các phương pháp vội vàng

Nhưng khi vấn đề trở nên tồi tệ hơn, các nhà lập pháp và quan chức đã tự vướng vào một loạt các chính sách ngắn hạn và các phương pháp tiếp cận được đề xuất vội vàng. Đầu tháng này, một nhóm cảnh sát khu vực đã bị chế giễu vì đã đưa những con dao có cạnh cùn cho các nạn nhân bạo lực gia đình, tin rằng nó có thể làm giảm nguy cơ bị tấn công trong nhà. Scott Mann, một nghị sĩ đảng Bảo thủ, đã chịu số phận tương tự hồi tháng 3 khi ông kêu gọi gắn thiết bị theo dõi GPS lên mọi con dao được bán ở Anh.

Ủy viên phụ trách vấn đề trẻ em, Anne Longfield, đã cấm các trường học mở cửa vào buổi tối và cuối tuần để ngăn chặn các cuộc tấn công. Nhưng các nhà quan sát đã đặt câu hỏi về kế hoạch như vậy có thể hoạt động như thế nào trong bối cảnh nhiều trường học ở Anh đã phải vật lộn do bị cắt giảm kinh phí. Ngay cả các siêu thị cũng tham gia đề xuất giải pháp, chẳng hạn như Asda từ chối bán những con dao riêng lẻ nhằm ngăn chặn chúng được sử dụng cho mục đích bạo lực. Kế hoạch theo dõi những kẻ phạm tội khi họ ra tù cũng đang được thử nghiệm ở London, trong khi Bộ Nội vụ hồi tháng 1 tuyên bố, trẻ em 12 tuổi có thể bị cấm tham gia các mạng truyền thông xã hội hoặc ban hành lệnh giới nghiêm để ngăn chúng tham gia các băng đảng.

Nhưng bất chấp mọi nỗ lực, tội phạm sử dụng dao vẫn tiếp tục gia tăng. Và đối với những người hiểu rõ tác động của bạo lực, những nỗ lực này chắc chắn sẽ thất bại "Họ đang thiếu ý tưởng", Patsy McKie, thành viên sáng lập nhóm vận động Những người mẹ Chống Bạo lực, nói về các phương pháp được đưa ra bởi các chính trị gia và chính quyền. "Họ không biết gì hơn, vì vậy họ đang thử một số thứ... nhưng chúng ta phải nhìn mọi thứ từ một khía cạnh khác. McKie biết rõ tác động của tình trạng bạo lực này. Con trai cô, Dorrie, đã bị bắn chết ở Manchester vào năm 1999. "Nỗi đau quá lớn. Ngay cả bây giờ tôi cũng không thể giải thích được. Tôi không thể chấp nhận điều đó", cô nói. Nhưng McKie đã biến nỗi đau của mình thành hành động, gặp gỡ những học sinh và tù nhân liên quan tội ác bằng dao - và cô tin rằng các nhà hoạch định chính sách cũng nên làm như vậy. "Tôi tin rằng giải pháp là ở những người thực sự đang làm điều này", cô nói và cho biết thêm: "Đôi khi họ thậm chí không nhận ra lý do tại sao họ đã làm điều đó... cho đến khi bạn hiểu sâu hơn về họ".

McKie nhận thấy một số điểm tương đồng trong hoàn cảnh của những người trẻ tuổi phạm tội: cuộc sống gia đình không ổn định, sợ đồng nghiệp mang dao, sử dụng ma túy, sở thích muốn đau đớn. cô cho rằng các nhà chức trách cần biết điều này. "Họ không thực sự nói chuyện với những người trẻ tuổi. Họ không hề lắng nghe", cô nói.

Cắt giảm lực lượng cảnh sát

Cách tiếp cận tội phạm dùng dao của Nottinghamshire, một điểm nóng về bạo lực, đã vấp phải sự hoài nghi trên diện rộng vào đầu tháng này.

Cảnh sát địa phương đã đưa ra những con dao cùn cho các nạn nhân bạo lực gia đình, một động thái lan truyền trêm mạng xã hội và bị chế giễu trên các ấn phẩm quốc tế, trong đó có tờ New York Times. Nhưng đối với nhiều người trong chính sách, những nỗ lực như vậy là điều không thể tránh khỏi, bắt nguồn từ một vấn đề rộng lớn hơn nhiều. "Chúng tôi cần đầu tư", John Apter, Chủ tịch Liên đoàn Cảnh sát, cho biết. Ông chỉ trích "những cắt giảm tàn khốc" theo chương trình thắt lưng buộc bụng mà chính phủ đảng Bảo thủ đã theo đuổi từ năm 2010. "Chúng tôi đã làm tốt nhất có thể với những gì chúng tôi có. Đó là lý do tại sao chúng tôi không có nhiều sáng kiến", ông Apter cho biết.

Chương trình cắt giảm lực lượng cảnh sát đã được Thủ tướng May, người từng giữ chức Bộ trưởng Nội vụ trước khi bà trở thành Thủ tướng, áp dụng đã dẫn đến những tranh cãi thường xuyên với Liên đoàn Cảnh sát. Có thể bà May sẽ rời văn phòng vào tháng tới, nhưng di sản mà bà để lại, theo quan điểm của ông Apter, đã khơi dậy một nền văn hóa trong đó chính quyền và các chính trị gia buộc phải tiếp cận các giải pháp ngắn hạn triệt để, một số trong đó bị chế giễu ngay khi chúng được thực thi.

Cách làm của Scotland

Trong khi tội phạm bạo lực tiếp tục gia tăng ở Anh, ở Scotland, tỷ lệ giết người ở mức thấp nhất kể từ những năm 1970. Dao vẫn là công cụ phổ biến nhất được sử dụng trong tội phạm bạo lực và có 59 vụ giết người được ghi nhận trong năm qua, so với 97 vụ một thập kỷ trước.

Chính quyền Scotland nói cho biết đó là kết quả của cách tiếp cận kiên nhẫn, bền bỉ, bác bỏ các phương pháp ngắn hạn, thay vào đó coi tội phạm dùng dao là một vấn đề cộng đồng. Chiến lược của Scotland được thực hiện theo kế hoạch tại các thành phố của Mỹ như Boston, nơi đã chứng kiến giảm nạn bạo lực trong những thập kỷ gần đây. Các sĩ quan cảnh sát Scotland đến nói chuyện trực tiếp với các thành viên băng đảng, nhấn mạnh về giáo dục, và điều quan trọng là phải mất nhiều năm trước khi có được sự cải tiến. "Mô hình Scotland đã tạo ra xu hướng. Đó là mô hình can thiệp phòng ngừa và can thiệp sớm. Chúng tôi hy vọng rằng họ sẽ có cách tiếp cận tương tự ở Anh", ông Linden nói thêm.