Anh-EU tái kết nối sau Brexit: Tín hiệu cải thiện quan hệ nhưng đột phá còn xa

Việc Liên minh châu Âu (EU) và Anh nhất trí tổ chức hội nghị thượng đỉnh song phương lần thứ hai vào ngày 22/7 tại Brussels, Bỉ, được xem là dấu hiệu mới nhất cho thấy hai bên đang nỗ lực đưa quan hệ thoát khỏi trạng thái trì trệ kéo dài từ sau Brexit (Anh rời EU).

Theo Poilitico, thông báo về hội nghị đã được Thủ tướng Anh Keir Starmer, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đồng thời đưa ra sau cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Evian-les-Bains (Pháp).

Người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết, các nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa Anh và châu Âu nhằm củng cố an ninh, khả năng chống chịu và thịnh vượng của khu vực.

Hội nghị được kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc mới trong nỗ lực cải thiện quan hệ giữa London và EU gần một thập kỷ sau cuộc trưng cầu dân ý dẫn tới Brexit. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, những bất đồng cơ bản vẫn khiến triển vọng tái thiết lập quan hệ sâu rộng giữa hai bên đối mặt nhiều trở ngại.

Trước đó, EU và Anh dự kiến tổ chức hội nghị vào ngày 13/7, song đã phải dời ngày do còn tồn tại khác biệt liên quan kế hoạch cấp thị thực cho công dân trẻ Anh tham gia chương trình trao đổi thanh niên của EU.

Theo viện nghiên cứu chính sách châu Âu Bruegel, nếu diễn ra đúng kế hoạch, hội nghị tháng 7 nhiều khả năng sẽ tập trung vào một số nội dung mang tính kỹ thuật như thỏa thuận thú y và kiểm dịch động thực vật (SPS), hội nhập thị trường điện, kết nối hệ thống giao dịch phát thải và chương trình trao đổi thanh niên quy mô hạn chế.

Mặc dù đây có thể là bước tiến đáng kể nhất trong quan hệ song phương kể từ khi Brexit có hiệu lực, các nội dung trên vẫn chưa đủ để giải quyết những vấn đề cốt lõi trong quan hệ giữa hai bên. Một trong những trở ngại lớn là Anh vẫn muốn mở rộng khả năng tiếp cận thị trường châu Âu nhưng không sẵn sàng chấp nhận đầy đủ các nghĩa vụ đi kèm, đặc biệt liên quan nguyên tắc tự do đi lại và các quy định của Thị trường chung.

Trong thời gian gần đây, một số chính trị gia Anh đã đề cập khả năng tham gia Thị trường chung đối với hàng hóa. Tuy nhiên, EU từ lâu duy trì lập trường rằng bốn quyền tự do - lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, vốn và con người - là một thể thống nhất và không thể tách rời.

Giới chuyên gia cũng cho rằng, việc chỉ hội nhập trong lĩnh vực hàng hóa ngày càng trở nên khó khả thi khi ranh giới giữa hàng hóa và dịch vụ đang bị xóa nhòa bởi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó, việc dành cho Anh một cơ chế đặc biệt có thể tạo ra tiền lệ phức tạp đối với các đối tác khác của EU như Na Uy, Iceland, Liechtenstein hay Thụy Sỹ.

Dù vậy, cả London và EU đều có động lực để thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh vực cùng có lợi. Việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường dịch vụ có thể giúp giảm bớt những thiệt hại kinh tế do Brexit gây ra đối với Anh, trong khi EU cũng có thể hưởng lợi từ vai trò của trung tâm tài chính London trong các nỗ lực tăng cường năng lực cạnh tranh của châu Âu.

Ngoài ra, hai bên còn có lợi ích chung trong các lĩnh vực như quốc phòng, năng lượng và kiểm soát nhập cư bất hợp pháp. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính trường Anh vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về tương lai quan hệ với EU, khối này được cho là sẽ tiếp tục duy trì cách tiếp cận thận trọng đối với mọi đề xuất tái hội nhập sâu rộng từ phía London.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN: https://baoquocte.vn/anh-eu-tai-ket-noi-sau-brexit-tin-hieu-cai-thien-quan-he-nhung-dot-pha-con-xa-407417.html