[Ảnh] Hồi sinh 'cánh rừng ngầm' Cù Lao Chàm: Đánh thức kho báu dưới đáy đại dương

Thảm cỏ biển được ví như những "cánh rừng ngầm" dưới đáy đại dương, là không gian sinh tồn cốt lõi để duy trì nguồn lợi thủy sản và hệ sinh thái biển ven bờ.

Đây là nơi cư ngụ, sinh sản và kiếm ăn của hàng trăm loài sinh vật biển (như cá, hải sâm...), mang lại nguồn lợi thủy sản và hiệu quả kinh tế cao cho ngư dân địa phương.

Không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học, hệ thống rễ đan xen của thảm cỏ biển còn tạo thành bức tường chắn sóng tự nhiên, chống xói mòn đáy biển và đóng vai trò như một "bể chứa carbon" khổng lồ của đại dương.

Tại cụm đảo Cù Lao Chàm, những thảm cỏ xanh từng phân bố rộng khắp và liên tục ở hầu hết các bãi biển như Bãi Bắc, Bãi Nần, Bãi Hương, Bãi Làng hay Bãi Bìm.

Tại nhiều khu vực nước nông quanh đảo, du khách và người dân có thể dễ dàng quan sát những thảm cỏ xanh thưa thớt rung rinh theo sóng nước ngay từ trên mặt biển.

Tại nhiều khu vực nước nông quanh đảo, du khách và người dân có thể dễ dàng quan sát những thảm cỏ xanh thưa thớt rung rinh theo sóng nước ngay từ trên mặt biển.

Tuy nhiên, hệ sinh thái vô giá này đang đối mặt với sự biến mất thầm lặng. Theo ngư dân bản địa, nhiều thảm cỏ đang dần ngả sang màu tối rồi chết đứt đoạn.

Vào đầu những năm 2000, diện tích cỏ biển quanh đảo đạt khoảng 50-55ha. Tuy nhiên, đến năm 2025, con số này chỉ còn vỏn vẹn 15-18ha, tương đương mức suy giảm khoảng 65-70%.

Đáng lo ngại hơn, 30-35% diện tích cỏ biển còn sót lại đang tồn tại dưới dạng những đám nhỏ phân tán, thiếu tính kết nối sinh thái, đe dọa nghiêm trọng đến khả năng tự phục hồi của đại dương.

Trước thực trạng suy thoái nghiêm trọng, Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) đã phối hợp cùng Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm và Đại học Khoa học - Đại học Huế triển khai dự án thí điểm phục hồi cỏ biển.

Các chuyên gia lặn biển liên tục tiến hành khảo sát hệ sinh thái ngầm, ghi chép số liệu sinh trưởng và tiến hành thu thập nguồn giống từ những bãi cỏ còn khỏe mạnh. Song song với việc khoanh vùng bảo vệ nguyên vị, mầm cỏ được nhân giống và cấy ghép trực tiếp xuống đáy biển trơ trọi, với những cột mốc đánh dấu "Trồng phục hồi" để theo dõi tỷ lệ sống định kỳ.

Dự án đặt mục tiêu khôi phục trực tiếp 2ha cỏ biển. Khi thành công, những bãi cỏ xanh sẽ gọi tôm cá và các loài sinh vật biển quay trở lại sinh sôi, phục hồi chuỗi thức ăn tự nhiên.

Sự hồi sinh của thảm cỏ biển cũng đồng nghĩa với việc đánh thức "kho báu carbon xanh", mở ra cơ hội kinh tế hoàn toàn mới từ việc thương mại hóa tín chỉ carbon để tái đầu tư cho cộng đồng.

Về dài hạn, thành quả từ việc tái tạo cỏ biển sẽ tạo bệ phóng phát triển sinh kế bền vững, giúp người dân có thêm thu nhập từ các mô hình du lịch sinh thái lặn biển có trách nhiệm, đưa Cù Lao Chàm trở thành điểm sáng về kinh tế biển.