'Anh hùng cờ lau': Lịch sử được đánh thức bằng nghệ thuật thị giác

Bản giao hưởng thị giác về vùng đất địa linh

Lấy cảm hứng từ cuộc đời của Đinh Bộ Lĩnh - vị anh hùng dân tộc đã dẹp loạn 12 sứ quân và lập nên nhà nước Đại Cồ Việt, chương trình là sự tổng hòa giữa giá trị văn hóa, kỹ thuật xiếc hiện đại và mỹ cảm sân khấu đương đại.

Ngay từ những phút đầu tiên, khán giả được dẫn dắt vào bức tranh thiên nhiên của cố đô Hoa Lư - vùng đất địa linh nhân kiệt với núi đá vôi trùng điệp, sông nước uốn lượn và huyền thoại khai quốc.

Màn xiếc hoa súng - hoa sen mở ra khúc dạo đầu mềm mại. Nghệ sĩ trong trang phục trắng tím của hoa súng, trắng hồng của hoa sen vươn mình giữa làn nước, kết hợp kỹ thuật giữ thăng bằng, nhào lộn và tạo hình cơ thể trên không. Hoa sen - biểu tượng của thuần khiết và cốt cách Việt, được tái hiện bằng ngôn ngữ hình thể, khiến sân khấu như biến thành một hồ nước linh thiêng.

Tiếp đó là hình ảnh tráng sĩ chèo thuyền, cảnh quăng lưới đánh cá, cảnh trai gái ngày mùa được hình tượng hóa qua những chuyển động xiếc kết hợp múa đẹp mắt.

Sự phối hợp giữa kỹ thuật xiếc thăng bằng, múa đương đại và hiệu ứng ánh sáng xanh lam tạo chiều sâu không gian, khiến khán giả như lạc vào miền sông núi thế kỷ X. Ở đây, kỹ thuật không phô diễn để gây choáng ngợp, mà để làm nền cho câu chuyện văn hóa.

Từ cậu bé cờ lau đến thủ lĩnh cờ nghĩa

Phần trung tâm của chương trình khắc họa hành trình của cậu bé Đinh Bộ Lĩnh. Hình ảnh trẻ mục đồng cưỡi trâu phất cờ lau giữa đồng cỏ, trò chơi trận giả được dàn dựng bằng những động tác tung hứng và nhào lộn nhẹ nhàng, thể hiện tinh thần hồn nhiên nhưng đã thấp thoáng tố chất thủ lĩnh.

Khi non nước thanh bình bỗng oằn trong chiến tranh loạn lạc, cậu bé Đinh Bộ Lĩnh đã phất cờ khởi nghĩa.

Âm thanh chuyển gam trầm hùng, ánh sáng đỏ rực như lửa chiến chinh. Kỹ thuật xiếc dây, đu vòng trên không và các pha nhào lộn tập thể tái hiện cảnh giao tranh. Những chuyển động nhanh, dứt khoát của võ thuật truyền thống kết hợp cùng xiếc hiện đại tạo nên ngôn ngữ biểu đạt vừa mạnh mẽ vừa giàu tính ước lệ.

Đặc biệt, sự chuyển hóa từ “cờ lau” sang “cờ nghĩa” được xử lý bằng cao trào ánh sáng: sắc vàng kim rực rỡ phủ khắp sân khấu, lá cờ lớn tung bay giữa không trung, Đinh Bộ Lĩnh từ cưỡi trâu đã trở thành một thủ lĩnh cưỡi ngựa từ trên cao đáp xuống uyển chuyển với hiệu ứng ánh sáng choáng ngợp.

Đó không chỉ là một động tác kỹ thuật khó, mà là biểu tượng của sự trưởng thành: từ trò chơi trẻ nhỏ thành sứ mệnh lịch sử.

Ở đây, âm thanh - ánh sáng - chuyển động không tách rời mà hòa làm một. Nhạc nền trống trận dồn dập nâng đỡ nhịp xiếc; ánh sáng tạo khối cho từng động tác; còn hình thể nghệ sĩ trở thành “ngôn ngữ viết” trên không trung. Lịch sử được kể không bằng lời thoại dài dòng, mà bằng hình ảnh và cảm xúc.

Dẹp loạn và khởi dựng quốc gia sau 1.000 năm Bắc thuộc

Cao trào của vở diễn là cảnh dẹp loạn 12 sứ quân - giai đoạn chia cắt khiến đất nước rơi vào hỗn mang loạn lạc sau thời kỳ dài bị phương Bắc đô hộ. Bằng những màn hợp lực tập thể: nghệ sĩ xếp đội hình, nâng đỡ nhau thành biểu tượng thành lũy, nhấn mạnh tinh thần đoàn kết dân tộc.

Việc Đinh Bộ Lĩnh thống nhất giang sơn và lên ngôi hoàng đế năm 968 không chỉ là chiến thắng quân sự, mà còn đánh dấu sự ra đời của nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên sau hơn một thiên niên kỷ Bắc thuộc. Sự kiện ấy mở ra kỷ nguyên tự chủ lâu dài cho dân tộc Việt Nam, đặt nền móng cho bản sắc chính trị và văn hóa riêng biệt.

Trên sân khấu, khoảnh khắc xưng đế được thể hiện bằng dải lụa vàng buông từ không trung, ánh sáng rực rỡ soi chiếu hình ảnh vị vua đứng giữa quần thần. Đó là hình ảnh ước lệ cho sự khai sinh của một quốc gia độc lập - từ phân tranh đến thống nhất, từ bóng tối nô lệ đến ánh sáng tự chủ.

Khi nghệ thuật hiện đại làm mới di sản

“Anh hùng cờ lau” không chỉ là một chương trình biểu diễn phục vụ du lịch, mà là minh chứng cho cách nghệ thuật đương đại có thể làm sống lại lịch sử. Sự phối hợp giữa xiếc, múa, võ thuật, âm thanh và công nghệ ánh sáng đã tạo nên một hình thức kể chuyện đa tầng: vừa giải trí, vừa giáo dục, vừa khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Những ngày đầu xuân mới, trong không gian linh thiêng của Hoa Lư, khán giả không chỉ xem một show diễn, mà như tham dự vào một nghi lễ tái hiện ký ức dân tộc, nơi lịch sử chuyển động và tỏa sáng. Và khi ánh đèn khép lại, dư âm không chỉ là ấn tượng thị giác, mà là cảm thức sâu sắc về hành trình dựng nước, giữ nước của cha ông.

Quỳnh Lan