Ảnh vệ tinh hé lộ Iran đánh trúng 'trái tim' hệ thống phòng thủ then chốt của Mỹ

Theo phân tích của CNN, hệ thống radar thuộc một khẩu đội tên lửa đánh chặn tầm cao THAAD của Mỹ tại Jordan đã bị tấn công và dường như bị phá hủy trong những ngày đầu của chiến dịch không kích giữa Mỹ – Israel và Iran. Ảnh vệ tinh chụp ngày 2/3 cho thấy khu vực đặt radar tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti, cách Iran hơn 800km, xuất hiện 2 hố bom lớn, cho thấy có thể đã có nhiều đợt tấn công đánh trúng mục tiêu.

Radar của hệ thống THAAD - mang tên AN/TPY-2, do tập đoàn quốc phòng Raytheon sản xuất - được coi là “trái tim” của toàn bộ hệ thống đánh chặn. Thiết bị này có nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và cung cấp dữ liệu để phóng tên lửa đánh chặn tiêu diệt tên lửa đạn đạo trước khi chúng tới mục tiêu.

Theo ngân sách năm 2025 của Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ, mỗi hệ thống radar loại này có giá gần 500 triệu USD.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy hệ thống radar có thể đã bị phá hủy hoặc hư hại nghiêm trọng. Khẩu đội THAAD tại căn cứ Muwaffaq Salti được triển khai từ giữa tháng 2 và có thể bị tấn công vào ngày 1 hoặc 2/3.

Ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại ở căn cứ Muwaffaq Salti tại Jordan

Căn cứ này từ lâu đã là trung tâm hoạt động quan trọng của quân đội Mỹ trong khu vực. Ảnh vệ tinh chụp trước khi giao tranh nổ ra cho thấy hơn 50 máy bay chiến đấu, cùng nhiều máy bay không người lái và máy bay vận tải, đỗ trên đường băng. Ngoài ra, hàng chục nhà chứa máy bay khác có thể đang chứa thêm nhiều máy bay nhưng không thể quan sát từ vệ tinh.

Không chỉ tại Jordan, các cơ sở quân sự ở UAE (UAE) cũng được cho là bị tấn công. Tại 2 địa điểm gần Ruwais và Sader, ít nhất 7 tòa nhà đã bị hư hại trong khoảng thời gian từ ngày 28/2 - 1/3. Một số công trình bị đánh trúng là các nhà kho dành cho phương tiện chuyên dụng dùng để chứa hệ thống radar của khẩu đội THAAD.

Dựa trên dữ liệu vệ tinh từ năm 2016 và 2018, CNN xác định 2 địa điểm này từng triển khai radar và các khẩu đội THAAD. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ các hệ thống tại đây thuộc sở hữu của quân đội Mỹ hay của UAE. UAE đã mua 2 khẩu đội THAAD trong những năm gần đây.

Các chuyên gia quân sự cho rằng việc phá hủy radar không khiến hệ thống THAAD hoàn toàn mất khả năng hoạt động, nhưng sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả và tính linh hoạt của mạng lưới phòng thủ tên lửa.

Ông N.R. Jenzen-Jones, chuyên gia về vũ khí và giám đốc công ty nghiên cứu Armament Research Services, cho biết radar AN/TPY-2 là thành phần quan trọng nhất của khẩu đội THAAD.

“Đây là thiết bị cho phép phát hiện mục tiêu và phóng tên lửa đánh chặn, đồng thời kết nối với mạng lưới phòng không rộng hơn. Nó cũng cực kỳ đắt đỏ. Việc mất dù chỉ một radar loại này cũng có ý nghĩa lớn về mặt tác chiến”, ông nói.

Theo ông Jenzen-Jones, nếu radar bị phá hủy, Mỹ có thể phải điều chuyển thiết bị thay thế từ nơi khác, quá trình này sẽ tốn nhiều thời gian và nguồn lực.

THAAD có vùng đánh chặn rộng, cho phép bảo vệ diện tích lớn, nhưng vẫn cần phối hợp với các hệ thống phòng thủ khác như Patriot để đảm bảo khả năng chống lại nhiều loại mối đe dọa khác nhau và bảo vệ chính các khẩu đội THAAD.

Trước đó, CNN đưa tin các cuộc tấn công của Iran nhằm vào những căn cứ và cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp bán đảo Ả-rập đã gây hư hại nhiều thiết bị liên lạc, radar và tình báo, dường như nhằm cắt đứt khả năng kết nối của các căn cứ với mạng lưới chỉ huy bên ngoài.

Ảnh vệ tinh cũng cho thấy thiệt hại đối với 1 hệ thống radar cảnh báo sớm do Mỹ sản xuất đặt tại Umm Dahal ở Qatar.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc từ chối bình luận chi tiết về tình trạng các hệ thống quân sự trong khu vực với lý do an ninh.

Trong khi đó, người dân UAE cho biết hoạt động của máy bay chiến đấu trên bầu trời nước này tăng mạnh trong những ngày gần đây. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết, Pháp đã triển khai đội tiêm kích Rafale tuần tra trên không phận UAE để bảo vệ các căn cứ quân sự của họ ở đó.

Theo thống kê của UAE, số lượng tên lửa bắn vào lãnh thổ nước này đã giảm mạnh từ 137 quả trong ngày đầu của cuộc chiến xuống còn 7 quả ngày 5/6. Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vẫn tiếp diễn.

UAE - nơi có căn cứ không quân Al Dhafra với sự hiện diện của quân đội Mỹ, là một trong những quốc gia Ả-rập vùng Vịnh bị tấn công nhiều nhất kể từ khi xung đột bùng phát, hứng hơn 1.000 máy bay không người lái và gần 200 tên lửa đạn đạo.

Bình Giang