Anthropic vượt OpenAI, đứng đầu Disruptor 50 năm 2026 của CNBC

CNBC Disruptor 50 là bảng xếp hạng hằng năm do kênh CNBC (Mỹ) thực hiện, nhằm vinh danh 50 công ty khởi nghiệp tư nhân được xem là có khả năng phá vỡ hoặc thay đổi các ngành công nghiệp truyền thống nhờ công nghệ và mô hình kinh doanh mới. Danh sách này bắt đầu từ năm 2013 và hiện được xem là một trong những bảng xếp hạng startup uy tín nhất tại Mỹ.

CNBC đánh giá các công ty dựa trên nhiều tiêu chí định lượng và định tính như tốc độ tăng trưởng doanh thu, quy mô thị trường, mức độ đổi mới công nghệ, khả năng thay đổi ngành hiện hữu, tốc độ tăng người dùng, tiềm năng mở rộng, lượng vốn gọi được, ảnh hưởng với nền kinh tế và xã hội.

CNBC Disruptor 50 thường được giới đầu tư theo dõi rất sát vì nhiều công ty trong danh sách sau đó tăng định giá cực nhanh, trở thành kỳ lân công nghệ, hoặc IPO với quy mô lớn. Thế nên bảng xếp hạng này thường được xem như danh sách những startup có khả năng định hình tương lai ngành công nghệ và kinh tế.

Lý do Anthropic đứng đầu Disruptor 50 năm 2026

Với tốc độ tăng trưởng bùng nổ, doanh thu của Anthropic đã tăng gấp 80 lần trong quý I/2026, theo Giám đốc điều hành Dario Amodei. Đây được xem là một trong những tốc độ mở rộng nhanh nhất lịch sử ngành phần mềm doanh nghiệp.

Bên cạnh các sản phẩm hướng đến người tiêu dùng, Anthropic còn có tác tử AI lập trình Claude Code đang tạo ra cuộc cách mạng trong phát triển phần mềm nhờ độ ổn định cao và khả năng xử lý tốt những tác vụ phức tạp.

Theo trang FT, Anthropic đã đạt thỏa thuận huy động vốn 30 tỉ USD, định giá công ty ở mức 900 tỉ USD và dự kiến sẽ hoàn tất ngay trong tháng 5. Theo đó, Anthropic tận dụng sự tăng trưởng chưa từng có trong năm nay để vượt qua đối thủ OpenAI về định giá. OpenAI đạt mức định giá 852 tỉ USD sau khi hoàn tất vòng gọi vốn kỷ lục 122 tỉ USD cuối tháng 3.

Điều giúp Anthropic đứng đầu bảng xếp hạng Disruptor 50 không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn nằm ở vị thế của công ty: tập trung xây dựng các mô hình AI mạnh mẽ mà doanh nghiệp có thể tin tưởng sử dụng.

Việc chú trọng vào tính an toàn và khái niệm constitutional AI (AI hoạt động theo bộ nguyên tắc được thiết kế sẵn), kết hợp với những bước tiến nhanh về năng lực mô hình, Anthropic nổi lên như đối thủ lớn nhất của OpenAI, đồng thời thu hút nhiều đối tác và khách hàng đang tìm kiếm AI cho doanh nghiệp có độ tin cậy cao.

Khoảng ba năm trước, Anthropic mới ra mắt sản phẩm đầu tiên. Daniela Amodei, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Anthropic, nhớ lại rằng ngay từ đầu công ty đã xác định ưu tiên phục vụ doanh nghiệp vì nhiều lý do khác nhau. Theo bà, điều thay đổi trong năm qua không phải định hướng mà là tốc độ tăng trưởng.

“Đặc biệt trong 3 đến 6 tháng gần đây, chúng tôi chứng kiến sự kết hợp giữa mô hình ngày càng thông minh hơn và sản phẩm ngày càng tốt hơn, từ đó tạo ra giá trị rất lớn cho doanh nghiệp”, Daniela Amodei nói.

Ảnh: SV

AI là yếu tố cốt lõi trong mô hình kinh doanh của 43/50 công ty

Disruptor 50 năm 2026 cũng cho thấy quy mô khổng lồ của hệ sinh thái công nghệ hiện tại. Tổng định giá của các công ty trong danh sách đạt khoảng 2.400 tỉ USD, trong đó gần 2.000 tỉ USD đến từ 5 công ty đứng đầu và phần lớn tập trung ở Anthropic cùng OpenAI.

Tổng định giá ước tính của 50 công ty trong Disruptor 50 năm 2026 đã tăng gấp ba lần so với 2025. Lượng vốn đầu tư cũng tăng mạnh. Tổng số tiền đổ vào 50 công ty trong Disruptor 50 năm 2026 đạt 337 tỉ USD, cao gấp 2,5 lần năm trước.

Danh sách năm nay phản ánh những xu hướng đang thống trị thị trường, đặc biệt là sự lan rộng của AI trong toàn bộ nền kinh tế. Có tới 43 trong số 50 công ty thuộc Disruptor 50 năm 2026 cho biết AI là yếu tố cốt lõi trong mô hình kinh doanh của họ.

Công nghệ doanh nghiệp là nhóm lớn nhất với 20 công ty góp mặt trong danh sách. AI cũng đang được ứng dụng mạnh vào y tế, với 5 công ty chăm sóc sức khỏe và 3 hãng công nghệ sinh học xuất hiện trên bảng xếp hạng.

Công nghệ tài chính tiếp tục là lĩnh vực quan trọng với 6 công ty, trong đó Ramp ở vị trí thứ 5, Ripple thứ 16 và Revolut thứ 29.

Có hai hạng mục mới trong danh sách Disruptor 50 năm nay. Đầu tiên là vibe coding, khái niệm chỉ việc lập trình bằng ngôn ngữ tự nhiên nhờ AI. Ba startup xuất hiện trong nhóm này gồm Cursor (hạng 37), Lovable (39) và Replit (42), đang giúp việc lập trình trở nên dễ dàng hơn cho cả người dùng phổ thông lẫn doanh nghiệp.

Nhóm mới thứ hai là thị trường dự đoán, lần đầu được công nhận trong bảng xếp hạng Disruptor 50 với Kalshi và Polymarket ở vị trí 43 và 48. Hai startup này đã tạo ra những thị trường giao dịch mới và thách thức các nền tảng cá cược truyền thống.

Sự bùng nổ công nghệ quốc phòng tiếp tục

Năm 2025, gã khổng lồ công nghệ quốc phòng Anduril đứng đầu danh sách Disruptor 50. Năm nay, giá trị của công nghệ với ngành công nghiệp quốc phòng tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Đứng thứ 4 Disruptor 50 năm 2026, Anduril hiện đã trở thành một trong những nhà thầu quốc phòng hiện đại hàng đầu, kết hợp công nghệ tiên tiến và phần cứng để tạo ra các hệ thống tự động cho quân đội.

Trong khi đó, Saronic (hạng 40) tập trung vào quốc phòng hàng hải, đang hợp tác với Hải quân Mỹ để cung cấp tàu chiến và tàu không người lái tích hợp AI.

Shield AI (hạng 49) thì tập trung vào lĩnh vực hàng không với máy bay và drone tự hành.

Mối liên hệ với ngành quốc phòng còn xuất hiện ở nhiều công ty khác trong Disruptor 50 năm 2026. Cyera (hạng 9) và Abnormal AI (hạng 46) tập trung vào an ninh quốc gia và phòng thủ mạng. Công ty phát triển AI vật lý Applied Intuition (hạng 21) cũng đang mở rộng sang lĩnh vực quân sự.

Theo hãng cung cấp dữ liệu tài chính PitchBook, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã rót 51,2 tỉ USD vào lĩnh vực quốc phòng toàn cầu trong năm 2025, tăng mạnh so với 39,9 tỉ USD năm 2024 và 27,7 tỉ USD năm 2023.

Sức mạnh quân sự hiện cũng là ưu tiên của các hãng AI lớn.

Anthropic đang tranh cãi với chính phủ Mỹ về việc liệu quân đội có nên được quyền sử dụng không giới hạn công nghệ AI của họ hay không, còn OpenAI mở rộng mạnh các quan hệ hợp tác quốc phòng.

Năm ngoái, Bộ Quốc phòng Mỹ đã trao cho OpenAI hợp đồng trị giá tối đa 200 triệu USD để phát triển các mô hình AI tiên tiến phục vụ cả chiến đấu quân sự lẫn hoạt động doanh nghiệp. Đây là một phần trong chiến lược xây dựng “lực lượng chiến đấu ưu tiên AI” của Lầu Năm Góc.

Với các công ty AI, hợp tác với Bộ Quốc phòng Mỹ mang lại nguồn doanh thu ổn định và giúp chứng minh công nghệ của họ đủ đáng tin cậy cho các môi trường có rủi ro rất cao.

Việc ngày càng nhiều công ty ở Thung lũng Silicon sẵn sàng hợp tác với quân đội cho thấy sự thay đổi lớn so với vài năm trước, khi nhân viên Google từng phản đối việc gã khổng lồ công nghệ này hợp tác với chính phủ Mỹ trong Project Maven.

Anthropic hiện là một ngoại lệ hiếm hoi khi vẫn tỏ ra thận trọng với lĩnh vực quân sự. Tuy nhiên, việc doanh thu Anthropic vẫn tăng gấp 80 lần trong quý I/2026 bất chấp tranh cãi với chính phủ Mỹ cho thấy sức mạnh rất lớn của công nghệ AI mà họ sở hữu.

Dù vậy, Anthropic tin rằng về dài hạn, quan hệ hợp tác với chính phủ Mỹ vẫn sẽ quan trọng hơn những bất đồng hiện tại.

“Lịch sử hợp tác hiệu quả lâu dài với chính phủ khiến tôi tin rằng chúng tôi có nhiều điểm chung hơn là khác biệt”, Chủ tịch Daniela Amodei nói. Bà cho rằng vẫn còn rất nhiều việc để Anthropic, các phòng thí nghiệm AI lớn và chính phủ Mỹ cùng hợp tác trong tương lai.

Thung lũng Silicon trở lại mạnh mẽ

Sự bùng nổ AI cũng kéo theo thay đổi về mặt địa lý trong Disruptor 50: San Francisco và Bay Area ở bang California (Mỹ) đang lấy lại vị thế trung tâm công nghệ sau giai đoạn các doanh nhân phân tán vì đại dịch COVID-19. Năm nay có kỷ lục 18 công ty đến từ Bay Area (khu vực Vịnh San Francisco) trong Disruptor 50, nhiều hơn 2 so với năm ngoái.

Bay Area chiếm hơn 75% tổng vốn đầu tư AI tại Mỹ năm 2025 và một nửa trong 10 thương vụ đầu tư mạo hiểm lớn nhất thuộc về các công ty tại khu vực này, gồm OpenAI, Anthropic, Databricks và Perplexity. Trong Disruptor 50 năm 2026, Databricks và Perplexity lần lượt xếp hạng 3 và 31.

Trong năm 2027, giới đầu tư đang theo dõi sát khả năng IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) của các công ty AI tư nhân.

Trong 12 tháng qua, hai công ty từng nằm trong Disruptor 50 năm 2025 là Navan và Figma đã lên sàn chứng khoán.

Tập đoàn tài chính Goldman Sachs cho biết thị trường đang có lượng công ty chờ IPO ở mức cao nhất nhiều năm. Giới đầu tư đặc biệt chú ý tới 5 công ty Disruptor 50 có thể tạo ra những thương vụ IPO kỷ lục gồm Anthropic, OpenAI, Databricks, Stripe và SpaceX.

Trong bối cảnh nhà đầu tư tập trung mạnh vào AI, lợi nhuận và quy mô, 1 trong 5 công ty này có thể tạo ra đợt IPO lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán.