Áp lực vốn ngoại rút ròng và lãi suất Fed phủ bóng thị trường chứng khoán

Nhiều yếu tố đang tạo sức ép lên thị trường chứng khoán (Ảnh: TH)

Khối ngoại chưa trở lại sau kỳ cơ cấu

Theo ông Việt Hoàng, Phòng Phân tích VFS, thị trường chứng khoán vừa trải qua một tuần giao dịch khá ảm đạm. Trong phiên 28/9, VN-Index chỉ giảm 4,4 điểm nhưng độ rộng thị trường yếu, với 227 mã giảm và 105 mã tăng. Khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng.

Trước đó, khối ngoại từng mua ròng khoảng 2.000 tỷ đồng trong tuần trước thời điểm chính thức nâng hạng. Phần lớn hoạt động cơ cấu được thực hiện vào ngày 18/9. Tuy nhiên, sau khi các quỹ thụ động hoàn tất mua ròng, vấn đề VFS lưu ý là liệu các quỹ chủ động có quay trở lại thị trường hay không.

Tính từ đầu năm đến thời điểm phân tích, khối ngoại đã bán ròng khoảng 90.000 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường Việt Nam chỉ còn khoảng 13%. Sau kỳ cơ cấu, xu hướng bán ròng nhanh chóng trở lại: ngày 23/9 bán ròng 1.063 tỷ đồng, ngày 24/9 là 920 tỷ đồng, ngày 25/9 là 273 tỷ đồng và đến ngày 28/9 lên tới 2.930 tỷ đồng.

Theo VFS, áp lực bán của khối ngoại vẫn lớn. Đơn vị phân tích cho rằng cần theo dõi ít nhất một tuần liên tục khối ngoại mua ròng trước khi đánh giá liệu các quỹ chủ động đã thực sự quay lại.

Diễn biến này đặt trong bối cảnh các điều kiện tài chính quốc tế còn nhiều sức ép. VFS cho biết, giá dầu được kỳ vọng tiếp tục neo trên 100 USD/thùng trong bối cảnh bất định liên quan đến xung đột Trung Đông vẫn hiện hữu. VFS cũng lưu ý kỳ vọng Fed tăng lãi suất đang gia tăng. Với kỳ họp ngày 28/10 của cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), xác suất ngân hàng này tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm hiện ở mức khoảng 65,9-70%, so với khoảng 17% một tháng trước. Cùng với đó, chỉ số đô la Mỹ (DXY) tăng lên vùng 101.

Chi phí vốn toàn cầu cũng được phản ánh qua lợi suất trái phiếu chính phủ. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm được VFS ghi nhận tăng từ khoảng 1,5% cuối năm 2025 lên 3% hiện tại; lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt 5%, lên khoảng 5,2%.

Từ đó, VFS lý giải vì sao việc nâng hạng chưa kéo theo dòng vốn ngoại ồ ạt. Việt Nam chỉ là một trong nhiều thị trường mà nhà đầu tư nước ngoài theo dõi. Trong giai đoạn lãi suất toàn cầu tăng, họ có thể lựa chọn gửi tiền hoặc những thị trường phát triển, mới nổi đã được niêm yết lâu hơn. Vì vậy, VFS cho rằng khi tỷ giá và lãi suất quốc tế còn tăng, dòng vốn ngoại khó vào mạnh ngay và triển vọng sẽ rõ hơn khi lãi suất toàn cầu hạ nhiệt.

Thanh khoản ngân hàng hạ nhiệt áp lực trong nước

Giữa những sức ép bên ngoài, VFS ghi nhận một tín hiệu tích cực từ thanh khoản hệ thống ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước mở lại kênh hoán đổi ngoại tệ với các tổ chức tín dụng, kỳ hạn 7 ngày, quy mô tối đa 2 tỷ USD, tương đương khoảng 48.800 tỷ đồng.

Theo nội dung phân tích, ở chiều giao ngay, Ngân hàng Nhà nước mua USD và bơm VND cho các ngân hàng thương mại tại tỷ giá 24.406 VND/USD, ngày giá trị 22/9. Ở chiều kỳ hạn 7 ngày, Ngân hàng Nhà nước bán lại USD và thu VND về tại tỷ giá 24.412 VND/USD, ngày giá trị 29/9.

VFS nhận định về bản chất kinh tế, hoạt động này tương tự OMO khi các ngân hàng thương mại dùng USD làm tài sản bảo đảm để vay VND ngắn hạn trong 7 ngày, qua đó gián tiếp bổ sung thanh khoản cho hệ thống. Sau động thái này, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm giảm xuống dưới 1%, còn khoảng 0,7% trong ngày 28/9, mức thấp nhất kể từ năm 2025 đến thời điểm phân tích.

Trong khi thanh khoản ngân hàng cải thiện, diễn biến trên thị trường cổ phiếu cho thấy sự phân hóa. VFS ghi nhận VN-Index giảm hơn 2% trong tuần, trong khi giá dầu gần như đi ngang; DXY, Bitcoin và S&P 500 tăng, còn vàng và bạc giảm.

Về kỹ thuật, VFS đánh giá cấu trúc dài hạn một năm của VN-Index vẫn đi ngang. Cấu trúc trung hạn là nhịp giảm từ tháng 2 đến tháng 7/2026 và chưa kết thúc hoàn toàn, trong khi cấu trúc ngắn hạn vẫn duy trì một nhịp tăng nhỏ với đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, đáy sau cao hơn đáy trước. Điểm hạn chế là các phiên hồi phục có thanh khoản chưa tốt, trong khi thanh khoản ở các phiên điều chỉnh khá lớn.

Phiên 28/9, chỉ số điều chỉnh về lấp khoảng trống giá mở ra ngày 24/9 rồi rút chân. Theo VFS, cấu trúc tăng ngắn hạn vẫn được duy trì, nhưng cơ hội phụ thuộc nhiều vào việc lựa chọn cổ phiếu.

Sự phân hóa thể hiện khá rõ giữa các nhóm ngành. Bảo hiểm được VFS đánh giá tích cực trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tăng. Ở nhóm ngân hàng, VPB, TCB và MSB xuất hiện những tín hiệu kỹ thuật tích cực. Nhóm dầu khí có BSR, PVS và PVT duy trì sức mạnh giá tương đối tốt.

Ngược lại, chứng khoán và bất động sản nằm trong nhóm yếu. VND được đánh giá đang xuyên xuống cạnh dưới vùng đi ngang; VCI, SSI, CTS và FTS phần lớn cũng ở cạnh dưới vùng này. Các cổ phiếu bất động sản như DXG, NLG, KDH và NVL đang kiểm định lại vùng đáy đi ngang. Riêng NVL trong phiên 28/9 giảm sàn, cuối phiên còn lượng dư bán sàn lớn.

Với nhóm đầu tư công, VFS cho biết tốc độ giải ngân vốn toàn hệ thống mới đạt 54%, riêng ngành giao thông vận tải đạt 38%, trong khi giá nguyên vật liệu cao ảnh hưởng tới biên lợi nhuận gộp. CTD được đánh giá là cổ phiếu có tín hiệu nổi bật trong nhóm, còn DRI duy trì trạng thái đi ngang tại vùng đỉnh.

Từ các yếu tố trên, VFS cho rằng trong bối cảnh lãi suất quốc tế còn neo cao, khó kỳ vọng dòng tiền mới trong và ngoài nước gia nhập mạnh ngay lập tức. Kịch bản được đơn vị phân tích đưa ra là VN-Index có thể tiếp tục đi ngang trong biên độ.

Về chiến lược, VFS thiên về lựa chọn những cổ phiếu đã có dòng tiền lớn tham gia trước đó và xuất hiện nhịp điều chỉnh với thanh khoản thấp, đồng thời hạn chế mua đuổi. Với những cổ phiếu suy yếu, đơn vị phân tích khuyến nghị không trung bình giá xuống do lượng cổ phiếu mắc kẹt và nguồn cung tiềm năng lớn.

Theo VFS, thị trường đã có sự cải thiện so với một tháng trước khi bắt đầu xuất hiện phân hóa và những cổ phiếu vượt trội ở ngân hàng, dầu khí, bảo hiểm. Tuy vậy, diễn biến dòng vốn ngoại, lãi suất quốc tế, DXY vẫn là những biến số cần tiếp tục theo dõi trong các phiên tới.