Apple mở App Store cho AI, để OpenAI và Google dẫn dắt đổi mới

Apple hiểu rằng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) của mình đang tụt hậu so với OpenAI, Google, Anthropic và các nền tảng khác. Trong bối cảnh các đối thủ tiến lên với tốc độ chóng mặt, gần như không có kịch bản nào trong tương lai gần mà Apple được công nhận là công ty dẫn đầu về AI.

Thực tế đó đang định hình cách tiếp cận mới của Apple, dự kiến được công bố tại hội nghị các nhà phát triển toàn cầu (WWDC) vào ngày 8.6. Thay vì lao vào cuộc chạy đua AI, Apple tập trung vào thế mạnh cốt lõi: bán phần cứng có biên lợi nhuận cao và kiếm tiền từ các dịch vụ chạy trên đó.

Trong lịch sử, phần mềm của Apple, chẳng hạn iMessage, Maps hay Photos, chủ yếu nhằm thúc đẩy doanh số sản phẩm hơn là tạo ra doanh thu độc lập. Ngược lại, các đối thủ đang tích cực kiếm tiền từ AI thông qua đăng ký thuê bao và ứng dụng cao cấp. Apple hiểu rằng rất ít người dùng sẵn sàng trả tiền cho Siri hoặc các công nghệ AI khác của hãng. Cơ hội biến Apple Intelligence thành “cỗ máy in tiền” về cơ bản đã trôi qua.

Thay vào đó, Apple theo đuổi chiến lược hai mũi nhọn: tích hợp vừa đủ AI vào hệ điều hành để giữ chân người dùng không chuyển sang Android, đồng thời mở Siri và Apple Intelligence cho các dịch vụ AI bên thứ ba. Cách tiếp cận này tận dụng phần cứng của Apple, giúp sản phẩm dễ tùy chỉnh hơn và vẫn giữ quyền kiểm soát hệ sinh thái.

Apple sẽ tận dụng sức mạnh phần cứng và quyền kiểm soát nền tảng để tiếp tục duy trì lợi nhuận cao, trong khi để các công ty khác gánh trọng trách dẫn dắt đổi mới AI - Ảnh: MTG

Tính năng Extensions trên iOS 27: Trụ cột của chiến lược mới

Một trụ cột của chiến lược là tính năng Extensions trên iOS 27 sắp ra mắt, cho phép người dùng cài đặt các chatbot AI bên thứ ba ngoài ChatGPT và chạy chúng ngay trong Siri. Tính năng này sẽ có một khu vực riêng trên App Store, về cơ bản tạo ra một “App Store cho AI”, tức dạng chợ ứng dụng cho các dịch vụ AI bên ngoài.

Một nỗ lực khác là sử dụng mô hình Gemini của Google để đại tu Siri và các chức năng AI, giúp Apple có công nghệ nội bộ đủ dùng và hiệu quả. Tuy nhiên, việc bổ sung các dịch vụ AI bên thứ ba mới là bước đi then chốt tiếp theo. Apple có thể tiếp tục duy trì doanh số iPhone và các thiết bị khác, đồng thời tạo doanh thu từ các ứng dụng AI thông qua mức phí hoa hồng 30% của App Store.

Apple vẫn cần cung cấp các dịch vụ AI của riêng mình, vừa để phục vụ mục đích tiếp thị, vừa đảm bảo mang lại trải nghiệm iPhone hữu ích ngay từ khi xuất xưởng. Đây cũng là cách công ty đã làm từ lâu với các ứng dụng cài sẵn: cố gắng làm chúng đủ hữu ích dù đôi khi kém hơn đối thủ.

Ngoài ra, Apple cần công nghệ AI nội bộ để hỗ trợ ra mắt các dòng thiết bị mới như AirPods cao cấp, kính thông minh, thiết bị đeo dạng mặt dây chuyền và sản phẩm nhà thông minh. Việc trì hoãn phát hành phiên bản Siri mới đã khiến một số kế hoạch này bị chậm lại.

Phần mềm AI của Apple có thể vẫn chưa đủ mạnh, nhưng chip và phần cứng của hãng hoạt động tốt với AI. Điều này cho thấy tương lai của Apple có lẽ vẫn gắn với phần cứng hơn là phần mềm AI hay các mô hình ngôn ngữ lớn tiên tiến, đồng thời củng cố vị thế cho John Ternus, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng Apple, như người kế nhiệm tự nhiên cho Giám đốc điều hành Tim Cook.

Ở thời điểm này, một người am hiểu về kỹ thuật phần cứng có thể phù hợp để lãnh đạo Apple hơn so với người dẫn dắt chiến lược phần mềm AI.

Không giống các chiến dịch trước đây để cạnh tranh trong âm nhạc, nhắn tin, TV hay bản đồ (những lĩnh vực mà Apple vẫn giữ được vị thế), lần này gã khổng lồ công nghệ Mỹ gần như chấp nhận không tham gia cuộc đua AI. Điều đó đồng nghĩa với việc Apple không tự phát triển AI đáng gờm mà để bên thứ ba đổi mới. Công ty gần như không còn lựa chọn nào khác, khi đã bị ChatGPT bỏ lại phía sau từ cuối năm 2022 và mất nhiều nhân tài AI về OpenAI, Meta, Google, Anthropic.

Dù vậy, Apple vẫn có một hướng đi có thể thành công dù không phải là con đường được tính toán ngay từ đầu. Cách làm này giống với App Store trước đây: Apple cung cấp sẵn các ứng dụng của mình, nhưng vẫn cho phép người dùng cài phần mềm bên thứ ba và thu phí từ đó. Nhiều người vẫn sử dụng các ứng dụng mặc định của Apple. Song cũng có không ít người chọn những ứng dụng tốt hơn như bản đồ, email hay trình duyệt.

Tuy nhiên, AI là câu chuyện khác, mang tính nền tảng hơn nhiều, khiến cách tiếp cận này giống với viễn cảnh khó tưởng tượng là cho phép hệ điều hành của đối thủ chạy trên phần cứng Apple.

Một số nhà quan sát cố ví AI như tìm kiếm web, cho rằng Apple vẫn có thể thành công mà không cần sở hữu công cụ giống Google. Thế nhưng, phép so sánh này chưa thuyết phục vì tìm kiếm là một đích đến, còn AI đang dần trở thành hệ điều hành thế hệ mới.

Dẫu vậy, Apple không còn nhiều lựa chọn ngoài việc theo đuổi chiến lược giống App Store và công cụ tìm kiếm. Với tính năng iOS 27 và Siri Extensions, Apple phát tín hiệu rõ ràng rằng công ty sẽ không cạnh tranh trực diện với OpenAI hay Google trong cuộc đua các mô hình AI tiên tiến nhất. Thay vào đó, Apple sẽ tận dụng sức mạnh phần cứng và quyền kiểm soát nền tảng để tiếp tục duy trì lợi nhuận cao, trong khi để các công ty khác gánh trọng trách dẫn dắt đổi mới AI.

Sơn Vân