Argentina đối mặt nguy cơ suy thoái kéo dài vì chính sách khắc khổ

Siêu thị Jumbo ở thủ đô Buenos Aires. (Ảnh: Diệu Hương/TTXVN)

Nhiều chuyên gia kinh tế và tổ chức nghiên cứu tại Argentina đang bày tỏ lo ngại rằng chính sách “thắt lưng buộc bụng” quyết liệt của chính phủ Tổng thống Javier Milei có thể đẩy nền kinh tế nước này vào một vòng xoáy suy giảm kéo dài, trong đó việc cắt giảm chi tiêu công làm suy yếu tiêu dùng nội địa, kéo theo sụt giảm nguồn thu ngân sách và buộc chính phủ tiếp tục áp dụng các biện pháp khắc khổ mới.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế Argentina, mô hình điều hành hiện nay đang tạo ra nguy cơ tái diễn những chu kỳ khủng hoảng từng xuất hiện trong lịch sử nước này, đặc biệt là giai đoạn suy thoái sâu dẫn tới khủng hoảng tài chính năm 2001.

Kể từ khi lên cầm quyền cuối năm 2023, Tổng thống Milei đã triển khai chương trình cải tổ kinh tế theo hướng tự do hóa mạnh mẽ với mục tiêu ưu tiên kiểm soát lạm phát và đưa ngân sách nhà nước về trạng thái thặng dư.

Chính phủ Argentina đã cắt giảm mạnh trợ cấp năng lượng, giao thông, hạn chế đầu tư công, đóng băng nhiều dự án hạ tầng và thu hẹp quy mô hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Nhờ các biện pháp siết chi tiêu, chính phủ tuyên bố Argentina lần đầu tiên sau nhiều năm đạt được thặng dư tài khóa sơ cấp trong năm 2025. Lạm phát hàng tháng cũng giảm đáng kể so với giai đoạn đầu nhiệm kỳ của ông Milei. Theo số liệu chính thức, lạm phát tháng 4/2026 ở mức khoảng 2,6%, thấp hơn nhiều so với mức hai con số từng xuất hiện trong năm 2024.

Tuy nhiên, phía sau các chỉ số ổn định kinh tế vĩ mô là sự suy giảm rõ rệt của hoạt động kinh tế thực tế. Tiêu dùng nội địa - động lực quan trọng của nền kinh tế Argentina, đang suy yếu mạnh do tiền lương thực tế giảm sâu sau thời gian dài lạm phát cao. Các lĩnh vực bán lẻ, xây dựng, sản xuất công nghiệp và dịch vụ đều ghi nhận tình trạng sụt giảm doanh thu và cắt giảm lao động.

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cảnh báo sức mua của người dân đã xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Tại nhiều địa phương, các cửa hàng thực phẩm, nhà hàng và doanh nghiệp gia đình phải thu hẹp hoạt động hoặc đóng cửa do lượng khách giảm mạnh.

Giới phân tích cho rằng khi tiêu dùng và sản xuất giảm, nguồn thu từ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập và các khoản đóng góp xã hội cũng suy yếu theo. Điều này có thể khiến chính phủ phải tiếp tục siết chi tiêu để duy trì mục tiêu cân bằng ngân sách, tạo nên một vòng lặp suy thoái khó thoát ra.

Nhà kinh tế Fernando Morra, cựu Thứ trưởng Kinh tế Argentina, nhận định nền kinh tế nước này đang đối mặt nguy cơ “ổn định vĩ mô nhưng suy kiệt xã hội," trong đó các chỉ số tài khóa được cải thiện nhờ thu hẹp mạnh chi tiêu thay vì nhờ tăng trưởng sản xuất và đầu tư.

Một số chuyên gia cũng cảnh báo việc cắt giảm đầu tư công trong thời gian dài có thể ảnh hưởng tới cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Trong những tháng gần đây, các trường đại học công lập, bệnh viện và viện nghiên cứu tại Argentina liên tục tổ chức biểu tình phản đối tình trạng thiếu ngân sách hoạt động.

Tỷ lệ nghèo đói tại Argentina hiện vẫn duy trì ở mức cao. Theo số liệu của Viện Thống kê và Điều tra Quốc gia Argentina, hơn 50% trẻ em tại nước này đang sống trong các hộ gia đình nghèo, trong khi tầng lớp trung lưu tiếp tục bị thu hẹp do chi phí sinh hoạt tăng cao.

Trong khi đó, chính phủ Tổng thống Milei khẳng định các biện pháp hiện nay là cần thiết để chấm dứt tình trạng mất cân đối tài khóa kéo dài hàng thập kỷ. Bộ trưởng Kinh tế Luis Caputo cho rằng việc kiểm soát lạm phát và khôi phục niềm tin của thị trường là điều kiện tiên quyết để thu hút đầu tư và đưa Argentina trở lại tăng trưởng bền vững.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đánh giá tích cực một số kết quả ổn định kinh tế vĩ mô của Argentina, song đồng thời lưu ý nước này cần bảo đảm duy trì các mạng lưới an sinh xã hội nhằm giảm tác động của cải cách đối với nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Giới quan sát nhận định thách thức lớn nhất đối với chính phủ Tổng thống Milei trong thời gian tới sẽ là tìm được điểm cân bằng giữa ổn định tài khóa và duy trì tăng trưởng kinh tế-xã hội. Nếu không tạo được sự phục hồi trong tiêu dùng, việc làm và thu nhập thực tế của người dân, Argentina có nguy cơ tiếp tục rơi vào một chu kỳ suy giảm kéo dài dù các chỉ số tài chính ngắn hạn được cải thiện./.