Ðẩy mạnh tái canh hai loại cây công nghiệp chủ lực

Gia đình anh Nguyễn Đoàn ở thôn 13, xã Kiến Đức hiện có 3 ha cà phê đã tái canh bằng các giống mới

Trên 45.600 ha cà phê đã tái canh

Gia đình anh Nguyễn Đoàn ở thôn 13, xã Kiến Đức có 3 ha cà phê đang kinh doanh. Anh Đoàn cho biết, vụ thu hoạch cà phê năm 2025, anh tiếp tục trúng với năng suất trung bình đạt mức trên 4 tấn/ha. Anh Nguyễn Đoàn cho biết, vườn cà phê đã được tái canh bằng giống mới cách đây khoảng 5 năm. So với giống cũ, cà phê tái canh bằng giống mới có nhiều ưu điểm hơn cả về kháng bệnh, năng suất, chất lượng.

Không chỉ gia đình anh Nguyễn Đoàn, những năm qua, nhiều nông hộ, công ty, hợp tác xã ở Lâm Đồng đã đẩy mạnh tái canh cà phê. Theo báo cáo giai đoạn 2021 - 2025, hoạt động tái canh cà phê tỉnh đạt kết quả đáng tích cực. Đã có trên 45.600 ha được tái canh bằng hình thức trồng mới hoặc ghép cải tạo. Theo đó, điểm ưu việt nhất của cà phê tái canh là tăng năng suất, chất lượng sản phẩm một cách vượt trội. Cụ thể, năng suất vườn cà phê của tỉnh trung bình tăng từ khoảng 2,6 tấn/ha lên trên 3,1 tấn/ha hiện nay. Trong đó, nhiều vườn cà phê tái canh được chăm sóc tốt có thể đạt năng suất lên đến 5 - 6 tấn/ha.

Cùng với đó, chất lượng cà phê nhân cũng tăng lên đáng kể. Điều này không chỉ phản ánh nỗ lực “thay áo mới” cho các vườn cà phê già cỗi, mà còn mở ra cơ hội lớn hơn trong quá trình gia tăng giá trị, gắn sản xuất với chuỗi thị trường và nâng cao đời sống người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Quá trình tái canh cà phê, ngành nông nghiệp và môi trường đã tích cực phối hợp với các ngành, đơn vị trong và ngoài tỉnh xây dựng, nhân rộng thêm các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, góp phần nâng năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này giúp chuyển dịch tư duy từ “sản lượng” sang “chất lượng - giá trị”.

Tái canh cây điều nhiều thách thức hơn

Lâm Đồng cũng là tỉnh có diện tích điều khá lớn với khoảng 49.200 ha, trong đó, diện tích kinh doanh là 48.700 ha. Năm 2025, sản lượng đạt trên 35.800 tấn, tương đương với 85,5% kế hoạch đề ra.

Nếu như tái canh cà phê được người dân hưởng ứng cao hơn thì trồng mới cây điều đang cho thấy tâm lý e ngại. Bởi những năm gần đây, việc phát triển cây điều của tỉnh gặp nhiều khó khăn do mưa trái mùa, hạn hán, sâu bệnh hại làm giảm năng suất, chất lượng. Thậm chí nhiều nông dân chịu cảnh mất trắng mùa điều. Một phần nguyên nhân khác là do nhiều diện tích điều giống cũ, già cỗi. Do đó, để nâng cao hiệu quả kinh tế, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh coi tái canh cây điều là một giải pháp trọng tâm. Khuyến khích trồng mới bằng các giống phù hợp để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Cùng với cà phê, cây điều tiếp tục được ngành chức năng, các địa phương đẩy mạnh tái canh gắn với các vùng trồng, giống phù hợp để bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Theo ông Nguyễn Hoàng Phúc - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tái canh cà phê, điều, bảo đảm các diện tích canh tác có điều kiện địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp. Sở, các địa phương tăng cường quản lý nhà nước để bảo đảm chất lượng cây giống, vật tư phục vụ tái canh. Thông qua các lớp tập huấn, mô hình, ngành nông nghiệp và môi trường, các địa phương tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ áp dụng giống mới, các biện pháp thâm canh, trồng tái canh, chăm sóc, tưới nước tiết kiệm và thu hái, sơ chế, chế biến đạt chuẩn. Từ đó, kỳ vọng sẽ tăng giá trị xuất khẩu 2 loại nông sản chủ lực trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng khốc liệt, tái cơ cấu lĩnh vực trồng trọt theo hướng chất lượng, giá trị cao.

Hồng Thoan .