Azerbaijan đưa hệ thống phòng không HQ-9BE Trung Quốc vào biên chế
HQ-9BE giúp Azerbaijan bổ sung lớp phòng không tầm xa có tầm đánh chặn máy bay lên tới 260 km, vượt hệ thống S-300PMU-2 của Nga.
Azerbaijan ngày 30/9 lần đầu trưng bày công khai hệ thống tên lửa phòng không tầm xa HQ-9BE do Trung Quốc sản xuất tại triển lãm quốc phòng ADEX 2026 ở Baku.
Đây là một trong những hệ thống phòng không hiện đại nhất mà Azerbaijan đưa vào trang bị, bên cạnh S-300PMU-2, Buk, Tor của Nga và các tổ hợp do Israel sản xuất.
HQ-9BE là biến thể xuất khẩu mới của dòng HQ-9. Hệ thống sử dụng tên lửa nhiên liệu rắn 2 tầng, kết hợp dẫn đường quán tính, hiệu chỉnh lệnh và radar chủ động ở giai đoạn cuối. Tên lửa có tốc độ tối đa khoảng Mach 4-4,2.
Theo thông số được công bố, HQ-9BE có thể đánh chặn máy bay ở khoảng cách tối đa 260 km, tên lửa không đối đất ở khoảng cách tới 100 km và tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo chiến thuật ở khoảng 25 km.
Tầm đánh chặn 260 km giúp HQ-9BE vượt đáng kể S-300PMU-2 mà Azerbaijan đang vận hành. Tên lửa 48N6E2 của S-300PMU-2 có tầm đánh chặn máy bay khoảng 200 km.
Trên lý thuyết, bán kính tác chiến tăng từ 200 lên 260 km cũng làm diện tích bao phủ tăng khoảng 69%.
Tuy nhiên, con số này không phản ánh hoàn toàn khả năng bảo vệ thực tế. Địa hình, độ cao mục tiêu, đường chân trời radar và đặc biệt là khả năng phát hiện mục tiêu bay thấp đều ảnh hưởng lớn đến phạm vi đánh chặn.
Vì vậy, Azerbaijan vẫn cần các hệ thống tầm trung và tầm ngắn để tạo mạng lưới phòng không nhiều lớp.
Ít nhất 2 bệ phóng cơ động HQ-9BE từng xuất hiện tại Azerbaijan trước cuộc duyệt binh năm 2025. Tuy nhiên, chưa rõ Baku đã nhận tổng cộng bao nhiêu bệ phóng, tên lửa dự trữ và các thành phần radar, chỉ huy đi kèm.
Việc mua HQ-9BE cũng cho thấy Azerbaijan đang tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.
Bên cạnh khí tài Nga, Belarus và Israel, nước này ngày càng tăng cường hợp tác quốc phòng với Trung Quốc và Pakistan, trong đó có tiêm kích JF-17C Block III.
Với HQ-9BE, Azerbaijan không chỉ tăng thêm tầm đánh chặn mà còn giảm sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Đây có thể là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng mạng lưới phòng không đa nguồn và nhiều tầng của nước này.
