Tiêm kích F-16 Ukraine có 'ăn tươi nuốt sống' được Su-57 Nga?

Cho đến nay, Su-57 và F-16 chưa có cuộc chạm trán trực tiếp nào được xác nhận. Nga được cho là vẫn hạn chế đưa Su-57 đến gần tiền tuyến, một phần vì số lượng máy bay này còn tương đối nhỏ và việc mất một chiếc có thể gây tổn thất đáng kể cho lực lượng không quân Nga.

Máy bay chiến đấu Su-57. (Ảnh: TASS)

Nhưng nếu Moscow thay đổi cách sử dụng Su-57 và triển khai loại tiêm kích này tích cực hơn cho các nhiệm vụ giành ưu thế trên không ở hoặc gần Ukraine, cuộc đối đầu với F-16 sẽ là một phép thử đáng chú ý giữa hai thế hệ máy bay chiến đấu.

Su-57 và F-16 khác nhau như thế nào?

Vì sao F-16 Ukraine có thể gặp bất lợi?

F-16 mà Ukraine đang vận hành không phải những chiếc F-16V Block 70/72 mới nhất. Phần lớn là các F-16AM/BM Mid-Life Update có nguồn gốc từ thời Chiến tranh Lạnh nhưng đã được nâng cấp đáng kể.

Những máy bay này được trang bị radar và hệ thống điện tử hàng không hiện đại hơn, hệ thống liên lạc tương thích với NATO cùng khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí chính xác. Trong không chiến, F-16 có thể mang tên lửa AIM-120 AMRAAM cho giao chiến ngoài tầm nhìn và AIM-9 Sidewinder cho các cuộc đối đầu ở cự ly gần.

F-16 vẫn là một tiêm kích có năng lực cao nhờ tốc độ Mach 2, khả năng cơ động tốt, hệ thống hậu cần hoàn thiện và kinh nghiệm chiến đấu lâu năm, nhưng đây vẫn là máy bay thế hệ thứ 4 không có thiết kế tàng hình. Đó chính là điểm bất lợi lớn nếu F-16 phải đối đầu với Su-57.

Su-57 có lợi thế lớn ở ngoài tầm nhìn

Su-57 được phát triển với mục tiêu đối phó với những máy bay chiến đấu tiên tiến như F-22 Raptor và F-35 Lightning II của Mỹ. Máy bay sở hữu hai động cơ, khả năng bay siêu âm, khả năng cơ động cao cùng nhiều hệ thống cảm biến và vũ khí hiện đại.

Thiết kế của Su-57 được tích hợp các đặc tính giảm tín hiệu radar, radar mảng pha quét điện tử chủ động N036 Byelka, hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại, khả năng hợp nhất dữ liệu cảm biến, khoang vũ khí bên trong và các tên lửa không đối không tầm xa.

Khả năng tàng hình của Su-57 thường được đánh giá không ấn tượng bằng F-22 hay F-35. Tuy nhiên, ngay cả mức độ giảm tín hiệu radar đó cũng có thể tạo ra lợi thế đáng kể khi đối đầu với một F-16.

Điều này đặc biệt quan trọng trong các cuộc giao chiến ngoài tầm nhìn (BVR), vốn đóng vai trò ngày càng lớn trong không chiến hiện đại.

Su-57 có khả năng khiến F-16 khó phát hiện mình hơn, trong khi tín hiệu radar lớn hơn của F-16 lại khiến máy bay dễ bị phát hiện. Nếu tận dụng được lợi thế này, Su-57 có thể phát hiện, theo dõi và khai hỏa trước khi F-16 nhận biết đầy đủ mối đe dọa.

Khi đó, các tên lửa không đối không dẫn đường bằng radar thuộc dòng R-77 có thể được Su-57 sử dụng trước khi F-16 có cơ hội triển khai AIM-120.

Không chiến tầm gần lại là câu chuyện khác

Nếu hai máy bay tiến vào khoảng cách đủ gần để giao chiến trong tầm nhìn, khoảng cách về công nghệ không còn thể hiện rõ như ở BVR.

F-16 vốn nổi tiếng với khả năng cơ động, tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng tốt và tầm nhìn từ buồng lái rất thuận lợi cho phi công. Máy bay cũng có thể sử dụng các tên lửa không đối không tầm ngắn hiện đại.

Trong khi đó, Su-57 sở hữu thân máy bay lớn hơn, hệ thống điều khiển bay tiên tiến, khả năng tấn công ở góc lớn và động cơ có khả năng điều khiển hướng lực đẩy. Xét riêng về đặc tính khí động học, Su-57 có thể chiếm ưu thế trong một cuộc quần vòng cự ly gần.

Khả năng cơ động tốt hơn trên lý thuyết không đồng nghĩa với chiến thắng chắc chắn. Trong một cuộc không chiến thực tế, khả năng phát hiện mục tiêu, kỹ năng phi công, vũ khí, chiến thuật và thời điểm khai hỏa đều có thể quyết định kết quả.

Cuộc đối đầu không chỉ phụ thuộc vào 2 chiếc máy bay

Một cuộc không chiến hiện đại hiếm khi diễn ra giữa hai máy bay hoạt động độc lập. Mỗi tiêm kích đều là một phần trong mạng lưới cảm biến, radar, máy bay cảnh báo sớm và hệ thống phòng không rộng lớn hơn.

Nga có các hệ thống phòng không S-300 và S-400 cùng mạng lưới radar và cảnh báo sớm. Ukraine cũng sở hữu nhiều hệ thống phòng không do phương Tây cung cấp như Patriot, NASAMS và IRIS-T, đồng thời nhận được sự hỗ trợ về radar và tình báo từ các nước phương Tây.

Vì vậy, yếu tố có thể quyết định kết quả không chỉ là Su-57 hay F-16 mạnh hơn về mặt kỹ thuật, mà còn là nơi và thời điểm cuộc giao tranh diễn ra. Nếu hoạt động gần không phận Nga, Su-57 có thể nhận được sự hỗ trợ từ mạng lưới phòng không và cảm biến của Moscow. Ngược lại, F-16 Ukraine cũng có thể tận dụng mạng lưới phòng không và thông tin tình báo của Ukraine cùng phương Tây khi hoạt động trong khu vực được bảo vệ.

Su-57 có lợi thế nhưng chưa chắc giành ưu thế tuyệt đối

Nếu Nga quyết định đưa Su-57 tham gia tích cực hơn vào các nhiệm vụ giành ưu thế trên không tại Ukraine, điều đó không đồng nghĩa Moscow sẽ ngay lập tức kiểm soát bầu trời.

Một cuộc đối đầu giữa Su-57 và F-16 còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, từ khoảng cách phát hiện mục tiêu, loại tên lửa được sử dụng, dữ liệu tình báo, khả năng tác chiến điện tử cho đến kỹ năng phi công và mạng lưới phòng không hỗ trợ phía sau.

Nếu chỉ xét trên phương diện kỹ thuật của hai nền tảng, Su-57 vẫn có nhiều lợi thế đáng kể trước F-16. Là tiêm kích thế hệ thứ 5 với khả năng giảm tín hiệu radar, cảm biến tiên tiến, khoang vũ khí bên trong, hai động cơ và khả năng cơ động cao, Su-57 được thiết kế cho một môi trường tác chiến hiện đại hơn so với F-16 thế hệ thứ 4.

Vì vậy, trong một cuộc đối đầu trực tiếp, đặc biệt là ở ngoài tầm nhìn, Su-57 có cơ sở để được đánh giá cao hơn F-16. Nhưng trên chiến trường thực tế, lợi thế kỹ thuật đó chưa đủ để bảo đảm một chiến thắng tuyệt đối.