Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ: Chờ con qua những mùa thương nhớ
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ (sinh năm 1928, trú tại xã Đại Huệ, tỉnh Nghệ An) có 11 người con, trong đó 5 người tham gia Quân đội. Hai người con trai là liệt sĩ Lưu Phi Hường và liệt sĩ Lưu Phi Vinh lần lượt hy sinh tại những chiến trường ác liệt trong những năm tháng chiến tranh. Gần 100 tuổi, sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày con trai hy sinh, mẹ Tứ vẫn đau đáu một niềm mong mỏi rằng, một ngày nào đó, hài cốt người con sẽ được tìm thấy và trở về với mẹ, với quê hương.
Trong ký ức của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ, hai người con liệt sĩ vẫn hiện diện với những dáng hình rất đỗi thân thương. Một người đẹp trai, hát hay, nhiều tài lẻ; một người đang đi học nhưng tình nguyện lên đường bảo vệ Tổ quốc. Cả hai đều hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp lập gia đình, chưa kịp tận hưởng cuộc sống bình dị.

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ.
Nhắc đến người con trai Lưu Phi Hường, trong ký ức của mẹ Hồ Thị Tứ vẫn là hình ảnh về một chàng trai khôi ngô, sống tình cảm và có nhiều tài lẻ. Khi ấy, tuổi thanh xuân đang ở phía trước, anh chưa lập gia đình, chưa kịp có một mái ấm riêng thì đã khoác ba lô lên đường và mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Có một lần, đơn vị của anh Hường hành quân qua gần nhà. Được đơn vị cho phép, anh tranh thủ về gặp mẹ. Cuộc gặp ngắn ngủi giữa chặng hành quân ấy trở thành một trong những ký ức đẹp nhất mà mẹ còn giữ được về người con trai. Ngày ấy, mẹ chỉ nghĩ con tranh thủ về thăm nhà rồi lại đi, như bao lần người lính trở về trong chốc lát giữa những chặng hành quân. Mẹ đâu biết đó lại là lần cuối hai mẹ con được ngồi bên nhau. Năm 1973, liệt sĩ Lưu Phi Hường hy sinh tại Chiến trường Đông Nam Bộ, gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.
Người con trai thứ hai, Lưu Phi Vinh, lại có một ký ức khác trong lòng mẹ. Khi ấy, anh còn rất trẻ, đang đi học. Mẹ Tứ bảo anh học xong rồi hãy tính chuyện lên đường. Nhưng trước tiếng gọi của Tổ quốc, người con trai trẻ đã có lựa chọn của riêng mình. Anh cương quyết xin nhập ngũ. Mẹ thương con, muốn con ở lại thêm với gia đình, nhưng trước quyết tâm của con, mẹ đành để con lên đường. Chàng trai gác bút nghiên, khoác ba lô rời mái nhà, mang theo khát vọng được góp sức bảo vệ quê hương, đất nước.
Thế rồi, anh không trở về! Năm 1972, liệt sĩ Lưu Phi Vinh hy sinh tại Chiến trường Quảng Trị. Tuổi trẻ của anh dừng lại giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ và hai người con liệt sĩ. Ảnh phục dựng của nhóm TeamLee.
Chị Lưu Thị Nga, con gái mẹ Tứ, em gái của hai liệt sĩ, kể rằng, hai anh hy sinh cách nhau một năm nhưng giấy báo tử được gửi về địa phương cùng một lúc. Tin dữ đến cùng lúc khiến người mẹ không thể đứng vững. “Lúc nhận tin mất đi hai người con trai cùng một lúc, mẹ đau đớn, ngã quỵ”, chị Nga nhớ lại.
Năm 1989, sau nhiều năm tìm kiếm, gia đình xác định được phần mộ của anh Lưu Phi Hường tại tỉnh Long An (trước đây, nay là tỉnh Tây Ninh). Người thân lập tức vào Nam, quy tập hài cốt đưa về quê nhà an táng để mẹ và gia đình được ngày ngày hương khói. Người con trai còn lại, liệt sĩ Lưu Phi Vinh, hy sinh năm 1972 tại Chiến trường Quảng Trị đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ. Mẹ Hồ Thị Tứ đến nay vẫn đau đáu một nỗi mong chờ đã kéo dài hơn nửa thế kỷ là tìm thấy hài cốt của người con trai Lưu Phi Vinh.

Đoàn đại biểu của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đến thăm hỏi, động viên Bà mẹ Việt Nam anh hùng Hồ Thị Tứ nhân dịp 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-2026).
Suốt nhiều năm, mẹ Tứ cùng các con nhiều lần tìm kiếm. Mỗi thông tin về Chiến trường Quảng Trị, mỗi manh mối liên quan đến đơn vị, đồng đội hay nơi anh từng chiến đấu đều được gia đình trân trọng lần theo. Có những lần hy vọng được nhen lên rồi lại tắt khi hành trình tìm kiếm không có kết quả. Thời gian cứ thế trôi qua. Mái tóc người mẹ ngày càng bạc, dáng người đã còng hơn theo năm tháng. Những người từng biết hai anh cũng dần vắng bóng. Nhưng mỗi khi nhắc đến hai người con, ký ức trong mẹ vẫn như còn nguyên. Mẹ nhớ những chàng trai của mình khi còn ở tuổi thanh xuân, chưa vợ, chưa con, chưa kịp sống trọn một cuộc đời. Và mẹ nhớ người con chưa trở về.
Ở tuổi gần đất xa trời, mẹ Tứ chỉ mong có thể biết anh Vinh đang nằm ở đâu, được đón con về quê, để hai anh em lại được nằm gần nhau sau hơn nửa thế kỷ xa cách.
Trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", lực lượng chức năng đã thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ Lưu Phi Vinh. Với gia đình, đó là thêm một tia hy vọng trên hành trình tìm anh trở về với quê hương. Có lẽ, đến khi ấy, nỗi mong ngóng mà mẹ Tứ mang theo suốt hơn nửa thế kỷ mới thực sự được đặt xuống...!


