Ba nước đề xuất cơ chế 'phanh khẩn cấp' đối với luật mới của EU

Toàn cảnh Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels, Bỉ, ngày 24/5/2021. Ảnh: AFP/TTXVN (Không cho phép bên thứ ba chia sẻ, sử dụng)

Theo tờ Politico ngày 12/10, đề xuất trên được nêu trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels (Bỉ) trong hai ngày 15-16/10. Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo dự kiến thảo luận về giá năng lượng, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế châu Âu và việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine.

Trong thư, ba nhà lãnh đạo cho rằng cơ chế “phanh khẩn cấp” có thể góp phần khôi phục năng lực cạnh tranh đang suy giảm của EU, trong bối cảnh các quy định hành chính bị cho là đang tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp.

“Chúng tôi kêu gọi triển khai thêm các gói đơn giản hóa đầy tham vọng nhằm thúc đẩy mạnh mẽ việc cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà tại Liên minh châu Âu”, bức thư nêu rõ.

Ngoài cơ chế “phanh khẩn cấp”, các nhà lãnh đạo còn đề nghị EU đẩy nhanh đáng kể quy trình lập kế hoạch và phê duyệt, đồng thời xây dựng một quy tắc ưu tiên mới, theo đó việc áp dụng một số quy định trong những lĩnh vực nhất định có thể được tạm đình chỉ trong một khoảng thời gian xác định.

Ba nhà lãnh đạo cũng cho rằng Ủy ban châu Âu cần giảm bớt gánh nặng quy định đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bức thư nhấn mạnh mục tiêu chung của EU cần là ngăn chặn những gánh nặng pháp lý không cần thiết và chi phí liên quan làm suy giảm lâu dài năng lực công nghiệp của châu Âu, đồng thời cản trở khả năng thu hút đầu tư và sức cạnh tranh của khối.

Tuy nhiên, bức thư chưa nêu rõ cơ chế “phanh khẩn cấp” sẽ vận hành như thế nào, cũng như cơ quan nào có thẩm quyền kích hoạt cơ chế này.

Theo Politico, đề xuất trên nhắc lại những yêu cầu được đưa ra hồi tháng 3, sau hội nghị thượng đỉnh EU tập trung vào vấn đề năng lực cạnh tranh. Động thái mới diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp châu Âu đang bộc lộ những dấu hiệu suy yếu, làm gia tăng sức ép buộc EU phải đơn giản hóa các quy định và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Theo quy trình lập pháp thông thường của EU, Ủy ban châu Âu là cơ quan đề xuất các dự luật, sau đó Hội đồng EU, đại diện cho chính phủ các nước thành viên, và Nghị viện châu Âu cùng xem xét, thông qua. Nếu được triển khai, cơ chế “phanh khẩn cấp” có thể bổ sung một công cụ kiểm soát mới, cho phép các chính phủ ngăn chặn những văn bản pháp luật bị cho là gây tốn kém. Do đề xuất chưa có hướng dẫn cụ thể, mức độ tác động đến cán cân quyền lực giữa các thể chế EU và chính phủ các nước thành viên vẫn chưa rõ.

Đề xuất này cũng có ý nghĩa chính trị đáng kể khi Đức và Italy là hai trong số những nền kinh tế lớn nhất EU. Việc hai nước cùng Bỉ thúc đẩy sáng kiến trên có thể đưa vấn đề đơn giản hóa quy định trở thành một nội dung trọng tâm tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới, bên cạnh các cuộc thảo luận về ngân sách dài hạn và giá năng lượng.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo cũng dự kiến thảo luận về nguồn tài chính hỗ trợ Ukraine, trong đó có ngân sách dài hạn tiếp theo của EU cho giai đoạn 2027-2034.

Trong khi đó, nỗ lực gia nhập EU của Ukraine cũng ghi nhận bước tiến mới. Ngày 12/10, cả 27 quốc gia thành viên EU đã nhất trí mở thêm hai nhóm chương đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova, sau khi Kiev thông qua luật về giáo dục dành cho cộng đồng thiểu số.