Bắc Ninh: Chuyển giao công nghệ, tiếp sức cho nhà nông

Theo ông Lê Xuân Tâm, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, việc chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ cho nông dân được triển khai thông qua các chương trình, dự án, nhiệm vụ hằng năm và dài hạn. Nhờ đó, nhiều quy trình công nghệ, kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, chế biến được ứng dụng tốt trong thực tiễn; hàng chục nghìn lượt người dân và đội ngũ cán bộ cơ sở được đào tạo, tăng cường trình độ chuyên môn và năng lực, bảo đảm cho việc duy trì và nhân rộng các thành quả công nghệ sau khi dự án, nhiệm vụ kết thúc.

Mô hình trồng giống ớt Hiểm Chánh Phong 04 tại hộ ông Nguyễn Văn Hiên, xã Trung Kênh được liên kết bao tiêu đầu ra sản phẩm.

Điển hình như Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2025, với kinh phí gần 140 tỷ đồng để triển khai 14 dự án trọng điểm trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Một số dự án tiêu biểu của Chương trình như xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP giúp nông dân tiếp thu và làm chủ được 14 quy trình sản xuất một số loại rau an toàn VietGAP, năng suất tăng 10 - 15%. Dự án sản xuất nhãn chín muộn PHM99-1.1, bưởi đỏ Hòa Bình và ổi OĐL1 chuyển giao được 11 quy trình kỹ thuật trồng, sản xuất các cây ăn quả giá trị. Dự án xây dựng mô hình sản xuất giống và nuôi thương phẩm cá nheo Mỹ đã chuyển giao quy trình ương nuôi cá giống, nuôi cá thâm canh trong ao đất và trong lồng, nhân rộng đối tượng nuôi cá hiệu quả cao...

Ngoài ra, theo danh mục nhiệm vụ khoa học, công nghệ được UBND tỉnh phê duyệt hằng năm, Sở Khoa học và Công nghệ cũng tổ chức triển khai nhiều nhiệm vụ liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp. Mới đây nhất, Sở đã đánh giá, nghiệm thu đề tài "Nghiên cứu xây dựng mô hình trồng thâm canh loài giổi ăn hạt (Michelia tonkinensis A.Chev.)" do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam thực hiện. Sau 3 năm, đề tài đã hoàn thiện được quy trình kỹ thuật nhân giống giổi ăn hạt bằng phương pháp gieo ươm từ hạt; kỹ thuật trồng thâm canh bằng cây ghép và cây thực sinh; xây dựng được 1 ha vườn sưu tập giống, 3 ha mô hình trồng giổi lấy hạt và 6 ha lấy gỗ tại xã An Lạc và xã Vân Sơn. Kết quả bước đầu khá triển vọng với phương thức trồng cây lấy gỗ kết hợp trồng xen cây dược liệu giúp đa dạng hóa sản phẩm, cho thu nhập cả ngắn hạn và dài hạn, nâng cao giá trị kinh tế từ rừng.

Bà Nguyễn Thị Thanh, thôn Dõng, xã An Lạc có hơn 10 ha rừng trồng chia sẻ: "Tham gia đề tài, chúng tôi được cấp cây giống, hướng dẫn quy trình chăm sóc để trồng thử nghiệm một loại cây lâm nghiệp có giá trị. Đến nay, tôi chủ động mở rộng diện tích 1,5 ha trồng cây giổi lấy gỗ và 1 ha trồng giổi ăn hạt, dưới tán cây tôi còn trồng xen cây bách bộ. Quan trọng hơn, chúng tôi được chuyển giao kỹ thuật ươm chủ động giống cây bản địa vùng rừng Tây Yên Tử vốn trước đây chỉ có thể lấy giống tự nhiên".

Tương tự, sau 4 tháng triển khai giống ớt Hiểm Chánh Phong 04 do Trung tâm Khuyến nông tỉnh chuyển giao, ông Nguyễn Văn Hiên (thôn Thanh Lâm, xã Trung Kênh) nhận được hiệu quả kinh tế rõ rệt. Bên cạnh việc được hỗ trợ 45% chi phí giống và vật tư, ông Hiên còn ký kết hợp đồng tiêu thụ ổn định với Công ty trách nhiệm hữu hạn X.Farm Việt Nam ở mức giá 15.000 đồng/kg. Với lợi nhuận đạt gần 87 triệu đồng/ha (cao hơn ớt chỉ thiên truyền thống khoảng 28 triệu đồng), mô hình đã tạo động lực mạnh mẽ để nông dân tham gia vào chuỗi liên kết bền vững.

Theo đánh giá, khả năng tiếp thu ứng dụng khoa học kỹ thuật của người dân ngày càng cải thiện. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nông dân dần chuyển sang sản xuất hàng hóa, áp dụng khoa học kỹ thuật và tuân thủ quy trình. Một số hộ chủ động sử dụng phần mềm quản lý, nhật ký điện tử, mã QR để minh bạch thông tin sản phẩm, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, các vùng sản xuất tập trung mang tính hàng hóa để thuận tiện trong công tác chỉ đạo kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm được xây dựng còn ở quy mô nhỏ và chưa nhiều. Việc gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm còn có lúc chưa chặt chẽ. Cùng với đó, sản xuất nông nghiệp vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi các yếu tố thiên tai, dịch bệnh, giá cả... Những yếu tố này đã trở thành rào cản trong quá trình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mới cho nông dân.

Để thúc đẩy hơn nữa quá trình chuyển giao công nghệ và phát triển liên kết nông nghiệp, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các ngành, địa phương tiếp tục đề xuất, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, trong đó, ưu tiên đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp. Đồng thời, tăng cường hoạt động khuyến nông, tập huấn kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng tốt nhu cầu chuyển giao công nghệ. Đẩy mạnh kết nối 4 nhà (nhà nước - nhà nông - nhà khoa học - doanh nghiệp) trong phát triển tiến bộ kỹ thuật mới, xúc tiến cung - cầu, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản chất lượng cao một cách ổn định.