Bắc Ninh đặt mục tiêu vào nhóm 15 địa phương dẫn đầu về thực thi FTA

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn

Tăng khả năng tiếp cận thông tin thị trường, nâng chất lượng hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các cam kết thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh là những giải pháp Bắc Ninh tập trung triển khai nhằm nâng cao hiệu quả thực thi, tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA), phấn đấu đưa tỉnh vào nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh, tỉnh xác định tiếp tục cải thiện những chỉ số còn thấp, đồng thời phát huy các chỉ số đã đạt kết quả tốt. Các nhiệm vụ được triển khai theo hướng nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, mức độ được hướng dẫn và năng lực tận dụng ưu đãi FTA của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp tư nhân trong nước. 

Một trong những giải pháp được Bắc Ninh ưu tiên là tăng cường cung cấp thông tin về các cam kết và lợi ích của những FTA Việt Nam tham gia, tập trung theo từng ngành hàng và từng thị trường. Tỉnh sẽ xây dựng chuyên mục “Hội nhập - FTA” trên Cổng Thông tin điện tử tỉnh và các sở, ngành; đồng thời đẩy mạnh thông tin thị trường, cảnh báo sớm về yêu cầu kỹ thuật, chính sách và quy định quản lý xuất nhập khẩu tại các thị trường FTA để doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, kinh doanh. 

Cùng với đó, tỉnh dự kiến thiết lập và vận hành kênh Zalo Official Account về FTA để tiếp nhận, hỗ trợ, xử lý thông tin cho doanh nghiệp; rà soát, lập danh sách doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu và phân nhóm để tổ chức hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm. Trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026, các nhiệm vụ về cung cấp thông tin, xây dựng chuyên mục và tăng cường tuyên truyền trực tiếp tới doanh nghiệp được triển khai đồng thời. 

Không chỉ cung cấp thông tin, Bắc Ninh cũng hướng tới nâng chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các cam kết FTA. Nội dung hướng dẫn sẽ được mở rộng từ quy tắc xuất xứ, biểu thuế ưu đãi sang hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT), biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (SPS), sở hữu trí tuệ, phòng vệ thương mại, lao động và môi trường. Đây là những lĩnh vực có yêu cầu ngày càng cao trong thương mại quốc tế và được tỉnh xác định cần tăng cường hướng dẫn theo từng lĩnh vực chuyên ngành. 

Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định là đối tượng cần tăng cường hỗ trợ. Tỉnh tập trung cung cấp thông tin thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật, hỗ trợ đáp ứng quy tắc xuất xứ, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và phát triển nguồn nhân lực.

Bắc Ninh cũng định hướng tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tư nhân trong nước; kết nối doanh nghiệp trên địa bàn với các tập đoàn FDI lớn; phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa nhằm đáp ứng quy tắc xuất xứ. Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu, hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước và phát triển dịch vụ logistics phục vụ xuất nhập khẩu cũng được đẩy mạnh. 

Ông Hồ Ngọc Toàn, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thiết bị và Giải pháp cơ khí Automech, Khu công nghiệp Đình Trám, đơn vị chuyên nhập khẩu thiết bị, giải pháp sản xuất và xuất khẩu sản phẩm cơ khí tự động hóa, cho biết thông qua các nội dung tuyên truyền của Sở Công Thương về chính sách xuất, nhập khẩu hàng hóa, nhất là các cam kết trong FTA, doanh nghiệp đã chủ động tìm hiểu, nắm bắt thêm nhiều cơ hội hợp tác, mở rộng thị trường.

Theo ông, việc cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật, cung cấp thông tin về chính sách thương mại và các cam kết FTA giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động xuất, nhập khẩu và tận dụng các ưu đãi từ các hiệp định.

Một yêu cầu ngày càng rõ từ các thị trường xuất khẩu cũng được Bắc Ninh đưa vào nhóm giải pháp trọng tâm là phát triển bền vững và chuyển đổi xanh. Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp chuyển sang mô hình sản xuất xanh, tuần hoàn, giảm phát thải; hỗ trợ tiếp cận công nghệ và nguồn lực phục vụ chuyển đổi xanh, sản xuất sạch hơn và thương mại bền vững. 

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn doanh nghiệp về giảm phát thải carbon, tiêu chuẩn của EU, SPS và EUDR đối với nông sản, thực phẩm xuất khẩu; Sở Khoa học và Công nghệ tập trung hỗ trợ về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật và cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). 

Theo Báo cáo FTA Index 2025, Bắc Ninh đạt 14,29/40 điểm, xếp thứ 30/34 tỉnh, thành phố, thuộc nhóm “Trung bình”, thấp hơn mức trung bình cả nước 7,37 điểm. Cả bốn trụ cột đều dưới mức trung bình, trong đó “Tiếp cận thông tin” đạt 2,83/10 điểm, xếp thứ 31/34; “Thực hiện quy định pháp luật theo FTA” 3,44 điểm, xếp thứ 26; “Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA” 4,95 điểm, xếp thứ 30; “Cam kết phát triển bền vững” 3,39 điểm, xếp thứ 31/34. 

Kết quả này cho thấy một nghịch lý: dù là trung tâm FDI và xuất khẩu lớn, Bắc Ninh vẫn nằm trong nhóm địa phương có hệ sinh thái thực thi FTA kém phát triển nhất. Khoảng trống thể hiện rõ ở khả năng tiếp cận thông tin, hỗ trợ thực thi cam kết và năng lực đáp ứng các yêu cầu mới của thương mại quốc tế. 

Đáng chú ý, mức độ tham gia các sự kiện FTA của doanh nghiệp xếp thứ 31/34, chất lượng sự kiện thứ 32 và mức độ biết đến cổng thông tin điện tử thứ 28. Trong khi đó, hình thức tiếp cận thông tin và thông tin dự báo, thị trường lại là những điểm sáng, lần lượt xếp thứ 7 và 13. 

Ở trụ cột thực thi pháp luật, doanh nghiệp không đánh giá các quy định là quá khó tuân thủ khi chỉ tiêu về mức độ phức tạp xếp thứ 19/34, nhưng tần suất hướng dẫn, đào tạo và phản hồi chính sách chỉ xếp từ thứ 27 đến 29. Doanh nghiệp nhỏ và tư nhân còn ít được hướng dẫn về nghĩa vụ FTA, nhất là các cam kết mới.

Phát triển bền vững là điểm yếu lớn nhất, với 3,39/10 điểm, xếp thứ 31/34 tỉnh, thành phố; nhận thức về tác động của các cam kết xếp thứ 33 và mức độ sẵn sàng tuân thủ thứ 29. Gần một nửa doanh nghiệp nhỏ và tư nhân cho biết chưa có sự chuẩn bị, trong khi khoảng 10 - 20% doanh nghiệp FDI đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu.