Bắc Ninh đưa nước sinh hoạt về vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Thực hiện Chương trình 135 (giai đoạn 1997-2020) và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, đời sống người dân các xã miền núi, vùng cao của tỉnh có nhiều đổi thay.

Toàn tỉnh đã hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho hơn 10.500 hộ dân, đầu tư xây dựng 107 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung.

Người dân xã Lục Sơn sử dụng nước sạch.

Sa Lý là xã miền núi còn nhiều khó khăn của tỉnh với khoảng 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm trước, người dân chủ yếu sử dụng nguồn nước tự nhiên từ khe suối chưa qua xử lý, phải đi hàng cây số để dẫn nước về phục vụ sinh hoạt.

Kể từ khi Dự án 1 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ địa phương xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt, khó khăn này đã được khắc phục. Hiện toàn xã có 4 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung đưa nước đến gần hơn với người dân.

Tiêu biểu là dự án “Cấp nước sinh hoạt tập trung thôn Nũn” đưa vào vận hành từ cuối năm 2024, cung cấp nước sinh hoạt cho gần 100 hộ. Anh Lý Văn Sáng, người dân thôn Nũn chia sẻ: “Trước kia, tôi phải vào tận rừng lấy nước rất vất vả. Từ khi có nước sạch về thôn, mọi sinh hoạt của gia đình thuận tiện hơn nhiều”.

Đồng chí Bạch Đức Hồng, Chủ tịch UBND xã Sa Lý cho hay, từ năm 2021 đến nay, nhiều hộ dân không còn phải dẫn nước từ khe suối mà được sử dụng nước ngay tại thôn, giúp giảm đáng kể thời gian đi lại và chi phí.

Tuy vậy, những kết quả này vẫn chưa thực sự bền vững. Các công trình cấp nước phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên nên không bảo đảm cấp nước ổn định quanh năm. Vào mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 3 hằng năm) hoặc trong các đợt nắng nóng kéo dài, nhiều hộ dân vẫn thiếu nước sinh hoạt.

Tình trạng này còn xuất hiện tại nhiều xã khác thuộc khu vực miền núi trong tỉnh. Tỉnh Bắc Ninh hiện có 30 xã với 713 thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 164 thôn đặc biệt khó khăn. Tỷ lệ hộ dân được tiếp cận nước sạch tập trung còn thấp.

Trước yêu cầu thực tiễn, các địa phương đang tích cực rà soát nhu cầu để đề xuất giải pháp đầu tư phù hợp. Tại Sa Lý, địa phương đề xuất xây dựng nhà máy nước sạch quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại để bảo đảm cấp nước ổn định quanh năm.

Tại xã Dương Hưu, chính quyền cũng kiến nghị xây dựng nhà máy nước sạch gần hồ Khe Chảo. Đối với xã Sơn Động và Tây Yên Tử, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương chuyển giao 2 công trình nước sạch tập trung từ doanh nghiệp cho địa phương trực tiếp quản lý, vận hành...

Theo đồng chí Dương Thanh Tùng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, tỉnh sẽ ưu tiên phát triển hạ tầng nước sạch và thủy lợi tại các xã miền núi; đồng thời tăng cường cải tạo, nâng cấp hệ thống hồ chứa để chủ động tích nước trong mùa khô.

Tin vui với bà con các xã thuộc huyện Sơn Động cũ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa phê duyệt quyết định đầu tư dự án hồ chứa nước Nà Lạnh kết hợp phát điện tại xã An Lạc, dung tích khoảng 210 triệu m³. UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý đầu tư và Xây dựng thủy lợi 1 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) triển khai, bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật, tạo cơ sở sớm triển khai dự án.

Tháng 5/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với các ngành tổ chức khảo sát thực tế tại nhiều xã miền núi, đánh giá thực trạng sử dụng nước sinh hoạt để đề xuất với tỉnh có giải pháp đầu tư hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành cùng những chính sách phù hợp, bài toán thiếu nước sạch ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh Bắc Ninh sẽ từng bước được giải quyết, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng.