Bắc Ninh: Giải bài toán nhân lực số để giữ đà tăng trưởng

Với quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 12,5% đến 13% trong năm 2026, việc tháo gỡ "điểm nghẽn" nhân lực số đang trở thành bài toán cấp bách, quyết định trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của địa phương.

Áp lực từ yêu cầu của tăng trưởng

Những tháng đầu năm 2026, kinh tế tỉnh Bắc Ninh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 5 tháng đầu năm tăng 19,53% so với cùng kỳ năm trước; trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 19,63%. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 15,16% so với cùng kỳ.

Nhờ phát huy thế mạnh về công nghệ thông tin, cán bộ phường Bắc Giang đã triển khai nhiều sáng kiến góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số ở cơ sở.

Trong bối cảnh hiện nay, lợi thế cạnh tranh của địa phương không chỉ dựa vào quy mô vốn đầu tư hay nguồn lao động dồi dào mà ngày càng phụ thuộc vào trình độ khoa học công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với Bắc Ninh khi tỉnh đang quyết tâm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao.

Đặc biệt, áp lực này càng hiện hữu khi hầu hết dữ liệu, thông tin điều hành và các nền tảng quản trị số hiện nay được liên thông trực tiếp từ các sở, ngành cấp tỉnh xuống thẳng xã, phường. Điều này đòi hỏi cán bộ hành chính cơ sở phải có năng lực công nghệ để không làm chậm trễ mạch điều hành chung của toàn tỉnh.

Tỉnh Bắc Ninh đang nghiên cứu các cơ chế, chính sách huy động nguồn lực xã hội tham gia hỗ trợ chuyển đổi số tại cơ sở. Trong đó có phương án thuê dịch vụ công nghệ thông tin từ các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghệ có đủ năng lực nhằm hỗ trợ các xã, phường vận hành hệ thống thông tin, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai chuyển đổi số tại cơ sở cho thấy nguồn nhân lực công nghệ thông tin vẫn là một trong những “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ. Kết quả khảo sát tại 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh cho thấy trung bình mỗi địa phương có khoảng 45 cán bộ, công chức và tiếp nhận khoảng 1.615 hồ sơ thủ tục hành chính mỗi tháng.

Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, đội ngũ cán bộ cơ sở còn trực tiếp vận hành các hệ thống thông tin dùng chung, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ, kích hoạt VNeID, thanh toán trực tuyến và xử lý các sự cố kỹ thuật phát sinh...

Trong khi đó, có tới 49 xã, phường phản ánh thiếu cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin; 40 đơn vị cho biết cán bộ đang phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Nhiều địa phương còn gặp khó khăn về hạ tầng kỹ thuật, đường truyền hoặc khối lượng công việc tăng mạnh sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.

Xã Sa Lý là địa phương đang đối mặt với khó khăn về nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số. Theo rà soát, UBND xã còn thiếu 9 công chức so với quy định và chưa có cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin.

Ông Bạch Đức Hồng, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Hiện xã đang bố trí cán bộ hợp đồng thực hiện kiêm nhiệm công tác công nghệ thông tin. Để bảo đảm hoạt động hiệu quả, địa phương mong muốn tỉnh sớm xem xét điều động, luân chuyển hoặc biệt phái cán bộ có trình độ chuyên môn cao từ các sở, ngành hoặc các xã, phường đến hỗ trợ cơ sở. Nhất là trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nhằm giúp cán bộ địa phương nâng cao kỹ năng, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong tình hình mới”.

Không riêng Sa Lý, xã Đồng Việt, xã Đông Cứu cũng đang phải bố trí cán bộ kiêm nhiệm tham mưu các nhiệm vụ về chuyển đổi số, khoa học công nghệ. Điều này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải có giải pháp đồng bộ nhằm bổ sung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số ngay từ cơ sở.

Chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Nhận diện rõ những yêu cầu từ thực tiễn, Bắc Ninh đang tập trung rà soát, bổ sung và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây là giải pháp hiệu quả để duy trì động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Đào tạo nhân lực số góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ảnh: Dây chuyền sản xuất tại Công ty cổ phần công nghệ thế hệ mới Hanel PT (xã Tiên Du).

Theo ông Nguyễn Gia Phong, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, nhu cầu về nhân lực công nghệ thông tin và chuyển đổi số hiện nay là rất lớn, đặc biệt ở cấp cơ sở. Trong khi khối lượng công việc liên quan đến vận hành các hệ thống số, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, quản trị dữ liệu và hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến ngày càng tăng thì nhiều địa phương vẫn thiếu cán bộ chuyên trách hoặc phải bố trí cán bộ kiêm nhiệm.

Để tháo gỡ những khó khăn trước mắt, tỉnh đang nghiên cứu các cơ chế, chính sách huy động nguồn lực xã hội tham gia hỗ trợ chuyển đổi số tại cơ sở. Trong đó có phương án thuê dịch vụ công nghệ thông tin từ các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghệ có đủ năng lực nhằm hỗ trợ các xã, phường vận hành hệ thống thông tin, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số. Đây được xem là giải pháp phù hợp trong giai đoạn hiện nay, góp phần bổ sung nguồn lực chuyên môn, giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc chủ động đào tạo chuyên sâu, nâng cao trình độ quản trị số cho đội ngũ nhân lực, nhất là cán bộ cấp xã, phường sẽ góp phần để Bắc Ninh tự tin bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững vị thế là một trong những đầu tàu kinh tế của cả nước.