Bắc Ninh hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu cho doanh nghiệp

Tạo đà vươn ra thị trường quốc tế

Tại Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 do Bộ Công Thương tổ chức, với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới”, ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh đã chia sẻ những định hướng và giải pháp nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh phát biểu tại diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026

Theo số liệu ước tính, trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của thành phố Bắc Ninh đạt khoảng 101,30 tỷ USD, tăng 32,51% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 103,40 tỷ USD, tăng 43,81%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 204,70 tỷ USD.

Những con số này phản ánh quy mô giao thương lớn và mức độ liên kết sâu rộng của kinh tế Bắc Ninh với các thị trường, đối tác quốc tế. Cùng với hạ tầng sản xuất, logistics, hệ thống ngân hàng, tài chính và thanh toán quốc tế cũng đang góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và hội nhập của doanh nghiệp.

Theo báo cáo của ngành ngân hàng, đến ngày 30/9/2026, tổng nguồn vốn huy động đạt 458.657 tỷ đồng, tổng dư nợ cho vay ước đạt 419.017 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm, doanh số mua bán ngoại tệ đạt khoảng 10 tỷ USD, doanh số thanh toán xuất nhập khẩu qua ngân hàng đạt khoảng 37,8 tỷ USD.

Tuy nhiên, Bắc Ninh cũng nhìn nhận quy mô xuất nhập khẩu lớn chưa đồng nghĩa với năng lực cạnh tranh và mức độ tự chủ cao. Hoạt động xuất khẩu vẫn tập trung chủ yếu vào một số nhóm hàng điện tử và linh kiện; khả năng tham gia trực tiếp của doanh nghiệp nội địa vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao, phát triển thương hiệu và xây dựng mạng lưới phân phối quốc tế còn nhiều dư địa.

Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn về vốn, thông tin thị trường, nhân lực, tiêu chuẩn quốc tế và quản trị rủi ro. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với địa phương là không chỉ thúc đẩy xuất khẩu tăng trưởng về lượng mà còn phải nâng cao chất lượng, giá trị và tính bền vững của hoạt động xuất khẩu.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong chương trình Go Global

Bám sát chủ trương của Trung ương, đặc biệt là Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bắc Ninh đã ban hành Chương trình địa phương vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 1098/QĐ-UBND ngày 19/8/2026.

Quan điểm xuyên suốt của chương trình là lấy doanh nghiệp làm trung tâm, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hỗ trợ kết nối và tháo gỡ rào cản; hiệu quả nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp được xác định là thước đo triển khai.

Đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu tổ chức hoặc lồng ghép ít nhất 10 hoạt động đào tạo, phổ biến thông tin, tạo cơ hội tiếp cận cho tối thiểu 1.000 lượt doanh nghiệp và chủ thể sản xuất, kinh doanh; tư vấn chuyên sâu cho tối thiểu 50 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã; hỗ trợ nâng cao năng lực cho ít nhất 20 doanh nghiệp có tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng.

Đồng thời, thành phố đặt mục tiêu hỗ trợ từ 50 đến 100 doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể sản xuất, kinh doanh tiếp cận nền tảng số, thương mại điện tử xuyên biên giới. Các chỉ tiêu này được xác định phải triển khai có trọng tâm, theo dõi đến kết quả thực chất, không chạy theo số lượng hoạt động.

Trong thực tiễn, địa phương đã tích cực triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệp định thương mại tự do (FTA), hướng dẫn quy tắc xuất xứ, tháo gỡ khó khăn trong thực hiện thủ tục và mở rộng kết nối giao thương.

Từ ngày 10/12/2025 đến hết ngày 30/9/2026, Sở Công Thương đã cấp 15.140 Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường và khai thác ưu đãi từ các FTA. Bắc Ninh cũng từng bước triển khai Hệ sinh thái tận dụng FTA, tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức hỗ trợ và cộng đồng doanh nghiệp.

Đáng chú ý, ngày 10/10/2026, Diễn đàn “Go Global Bắc Ninh 2026” với chủ đề “Nâng cao năng lực - Kết nối chuỗi - Phát triển thị trường” được tổ chức tại thành phố, thu hút khoảng 300 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, chuyên gia, doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI và đối tác.

Hoạt động tập trung vào nâng cao năng lực của doanh nghiệp sản xuất nội địa, kết nối trực tiếp với nhu cầu của nhà mua hàng và doanh nghiệp đầu chuỗi. Cùng với lĩnh vực công nghiệp, Bắc Ninh tiếp tục chú trọng xúc tiến thị trường cho nông sản, nhất là vải thiều, sản phẩm chế biến, OCOP và sản phẩm làng nghề có tiềm năng xuất khẩu.

Năm nhóm giải pháp nâng tầm doanh nghiệp trên thị trường quốc tế

Để hiện thực hóa mục tiêu vươn ra thị trường toàn cầu, Bắc Ninh xác định năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó chú trọng cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực doanh nghiệp và xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ.

Trước hết, thành phố tiếp tục xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, giảm chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp. Trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong phục vụ doanh nghiệp; tăng cường đối thoại, hỗ trợ về xuất nhập khẩu, quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo hộ sở hữu trí tuệ, logistics và các thủ tục liên quan.

Cùng với đó, địa phương chủ động cung cấp thông tin, cảnh báo về phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ, biến động chính sách và các yêu cầu về môi trường, lao động, phát triển bền vững.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, từng bước nâng cao vị trí của doanh nghiệp Bắc Ninh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thành phố chú trọng khảo sát nhu cầu của các tập đoàn, nhà sản xuất, nhà mua hàng; lựa chọn doanh nghiệp nội địa có tiềm năng để hỗ trợ đánh giá năng lực nhà cung ứng, đổi mới công nghệ, cải tiến chất lượng, hoàn thiện quản trị và đào tạo nhân lực.

Theo định hướng này, hoạt động kết nối không chỉ dừng ở gặp gỡ, trao đổi thông tin mà cần tiếp tục được theo dõi thông qua hồ sơ chào hàng, quá trình đánh giá nhà cung ứng, kế hoạch cải tiến và khả năng hình thành quan hệ hợp tác dài hạn. Đây được xem là hướng đi thiết thực nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, chất lượng tăng trưởng và năng lực tự chủ của nền kinh tế thành phố.

Đối với phát triển thị trường, Bắc Ninh sẽ phối hợp với Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để kết nối thông tin thị trường, doanh nghiệp đầu mối, nhà phân phối và các kênh thương mại điện tử xuyên biên giới. Đối với sản phẩm công nghiệp, trọng tâm là nâng cao năng lực cung ứng, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tham gia chuỗi giá trị. Đối với nông sản, thực phẩm chế biến, sản phẩm OCOP và làng nghề, hỗ trợ xuất khẩu gắn với toàn bộ quá trình từ vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, bao bì, bảo quản, chế biến đến xây dựng thương hiệu và kênh tiêu thụ.

Bên cạnh đó, thành phố chú trọng phát huy vai trò của hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính trong hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, tài trợ thương mại, bảo lãnh, thanh toán quốc tế, tài chính xanh và các dịch vụ tài chính hợp pháp khác; đồng thời phổ biến kiến thức về quản lý ngoại hối, phòng ngừa rủi ro thanh toán và nhận diện gian lận trong giao dịch xuyên biên giới.

Cuối cùng, Bắc Ninh hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp Go Global với sự tham gia của ngành Công Thương, ngoại vụ, tài chính, khoa học và công nghệ, nông nghiệp, hải quan, ngân hàng, các hiệp hội, cơ sở đào tạo và tổ chức tư vấn. Hiệu quả chương trình không chỉ được đo bằng số hội nghị được tổ chức mà còn bằng số doanh nghiệp trưởng thành hơn, số cơ hội hợp tác được mở ra và khả năng hiện thực hóa những cơ hội đó.

Từ phía địa phương, UBND thành phố Bắc Ninh kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục phát huy vai trò điều phối Chương trình Go Global trên phạm vi cả nước; tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, dữ liệu nhà mua hàng, cảnh báo sớm các rào cản thương mại; hỗ trợ địa phương kết nối với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và Mạng lưới đối tác đồng hành Go Global.

Đồng thời, thành phố đề xuất quan tâm tổ chức các chương trình tư vấn chuyên sâu, kết nối nhà cung ứng theo ngành hàng, đặc biệt là điện tử, bán dẫn, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, nông sản và thực phẩm chế biến, phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của doanh nghiệp Bắc Ninh.

Với nền tảng sản xuất công nghiệp lớn, cùng định hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh, Bắc Ninh đang hướng tới mô hình tăng trưởng có chất lượng cao hơn, trong đó doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao vị thế, tham gia sâu hơn vào những chuỗi giá trị có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao.