Bắc Ninh: Khi ý thức bảo vệ môi trường trở thành nét đẹp văn hóa

Sản xuất xanh trở thành văn hóa doanh nghiệp

Tổng Công ty May Bắc Giang LGG (xã Tiên Lục, thành phố Bắc Ninh) đã đầu tư khoảng 20 tỷ đồng cho các giải pháp công nghệ xanh. 

Từ một xí nghiệp may phục vụ quân nhu với quy mô nhỏ, sau hơn nửa thế kỷ phát triển, Tổng Công ty May Bắc Giang LGG hiện có hơn 7 nghìn lao động. Trong đó trụ sở chính ở xã Tiên Lục có 6 xí nghiệp với khoảng 4 nghìn lao động. Cùng với mở rộng sản xuất, doanh nghiệp xác định bảo vệ môi trường là một phần trong chiến lược phát triển bền vững.

Tiền thân là Xí nghiệp May Hà Bắc, thành lập năm 1972, LGG trải qua quá trình tái cơ cấu và phát triển mạnh mẽ, từng bước đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường. Trong bối cảnh ngành dệt may toàn cầu đẩy mạnh “xanh hóa”, các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị được quan tâm, LGG xác định sản xuất xanh là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Ông Lưu Tiến Chung, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May Bắc Giang LGG cho rằng: “Đầu tư cho môi trường được doanh nghiệp coi là khoản đầu tư cho tương lai. Xanh hóa sản xuất là quá trình lâu dài, đòi hỏi phải đầu tư về công nghệ, thay đổi phương thức quản trị và quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của người lao động. Chúng tôi hướng tới việc để mỗi cán bộ, công nhân viên hiểu rằng bảo vệ môi trường cần bắt đầu từ chính công việc của mình”.

Ban Giám đốc, người lao động của Tổng Công ty May Bắc Giang LGG tổ chức trồng cây hằng năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nhà máy xanh, LGG thành lập Ban Quản lý môi trường với các thành viên chủ chốt, có nhiệm vụ xây dựng mục tiêu, kế hoạch môi trường ngắn hạn, dài hạn. Đồng thời tổ chức đào tạo, nâng cao nhận thức cho người lao động và định kỳ đánh giá nội bộ để phát hiện những vấn đề còn tồn tại, từ đó cải tiến hệ thống.

Tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa tài nguyên được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 20 tỷ đồng cho các giải pháp công nghệ xanh, gồm hệ thống điện mặt trời áp mái công suất khoảng 3,8 MW, chuyển đổi nhiên liệu lò hơi từ nhiên liệu hóa thạch sang lò hơi điện, sinh khối và thay thế hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED.

Từ ngày 1/1/2025, LGG chủ động chuyển đổi sang sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng xanh nhằm giảm phụ thuộc vào điện lưới và hạn chế phát thải khí nhà kính. Song song với đó, công ty cũng đẩy mạnh tiết kiệm nước, thông điệp trực quan và tuyên truyền thường xuyên qua truyền thanh nội bộ.

Các giải pháp trên đã góp phần giảm khoảng 7% lượng điện tiêu thụ từ lưới điện quốc gia và 5% lượng nước sạch sử dụng. Nước thải, khí thải và chất thải được kiểm soát, xử lý theo quy định. Hằng năm, LGG dành khoảng 500 triệu đồng cho vận hành, bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải, khí thải; thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải và quan trắc môi trường định kỳ.

Công ty xác định xanh hóa không chỉ nằm ở đầu tư thiết bị, mà quan trọng hơn là biến các yêu cầu về môi trường thành thói quen trong công việc hằng ngày của người lao động. Tiêu chuẩn “5S -Sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng” được duy trì nhằm xây dựng không gian làm việc sạch sẽ, gọn gàng, an toàn và hiệu quả. Việc duy trì 5S không chỉ giúp môi trường làm việc sạch sẽ, gọn gàng, an toàn, hiệu quả mà còn gắn với bảo vệ môi trường; nguyên phụ liệu, dụng cụ, hóa chất được sắp xếp khoa học, qua đó hạn chế thất thoát, rò rỉ và phát sinh chất thải.

Người lao động thực hiện tiêu chuẩn 5S trong sản xuất nhằm góp phần bảo vệ môi trường.

Nhiều chương trình truyền thông về môi trường cũng thu hút sự tương tác, tích cực tham gia của công nhân. Từ nhà máy, tinh thần bảo vệ môi trường tiếp tục được lan tỏa ra cộng đồng thông qua chương trình “LGG Đông ấm vùng cao”, vận động người lao động quyên góp quần áo còn sử dụng được để trao tặng người dân có hoàn cảnh khó khăn. Việc kéo dài vòng đời của sản phẩm không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn góp phần giảm chất thải dệt may.

Thời gian tới, LGG tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, đoàn thanh niên và trường học để lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường; mở rộng các hoạt động trồng cây, vệ sinh môi trường, phân loại rác, tiết kiệm điện, nước. Với thương hiệu "Together" và thông điệp “Sống xanh, sống chất”, doanh nghiệp hướng tới kết nối sản xuất xanh với người tiêu dùng, khuyến khích sử dụng sản phẩm bền lâu, tái sử dụng hoặc quyên góp quần áo cũ thay vì loại bỏ. Từ đầu tư công nghệ đến thay đổi hành vi, LGG từng bước đưa trách nhiệm môi trường trở thành một phần trong văn hóa sản xuất và phát triển doanh nghiệp.

Học sinh, giáo viên Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên, thành phố Bắc Ninh thực hiện phân loại rác thải.

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ

Nếu ở doanh nghiệp, bảo vệ môi trường bắt đầu từ những thay đổi trong công nghệ và phương thức sản xuất thì ở Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên bắt đầu từ việc giáo dục về nhận thức. Không dừng lại ở tuyên truyền khẩu hiệu, nhà trường cụ thể hóa việc giáo dục xây dựng thói quen, ý thức bảo vệ môi trường bằng những hành động như bỏ rác đúng nơi quy định, chăm sóc cây xanh, tiết kiệm điện nước, giữ gìn vệ sinh lớp học và tái sử dụng vật liệu...

Năm học 2026 - 2027, Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên có 210 cán bộ, giáo viên, nhân viên; 4.519 học sinh với 123 lớp tại trường chính và 3 phân hiệu. Với quy mô lớn, việc xây dựng môi trường “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn” được nhà trường xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với mục tiêu xây dựng “Ngôi trường hạnh phúc”.

Cô và trò Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên thực hiện chương trình "Kế hoạch nhỏ". 

Theo cô Nguyễn Thị Huệ, Hiệu trưởng nhà trường, ý thức bảo vệ môi trường phải được hình thành từ những việc đơn giản nhất và duy trì mỗi ngày. “Chúng tôi xây dựng ý thức bảo vệ môi trường từ những việc nhỏ nhất. Trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt Đội, sinh hoạt lớp, Liên đội thường xuyên tuyên truyền những nội dung gần gũi như không xả rác, tiết kiệm điện nước, chăm sóc cây xanh, giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Quan trọng nhất là học sinh được thực hành ngay tại trường học”, cô Huệ chia sẻ.

Từ đó, vệ sinh trường lớp và chăm sóc cảnh quan được tổ chức theo hướng học sinh cùng tham gia, cùng giữ gìn. Các lớp đảm nhận vệ sinh lớp học, hành lang, khu vực được phân công; chăm sóc cây xanh, bồn hoa. Ban Chỉ huy Liên đội, các chi đội, sao nhi đồng và đội cờ đỏ cùng tham gia tuyên truyền, nhắc nhở, kiểm tra. Qua đó, học sinh dần hiểu rằng môi trường sạch đẹp không phải trách nhiệm riêng ai, mà là trách nhiệm chung. 

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường còn được gắn với các hoạt động tái chế, tiết kiệm và trải nghiệm sáng tạo. Những vật liệu đã qua sử dụng được tận dụng để làm đồ dùng trang trí, sản phẩm trải nghiệm, góc học tập. Trường đã triển khai mô hình “Tiết kiệm hôm nay - xanh mai sau”. Từ đây các em vừa hình thành thói quen tiết kiệm, vừa tạo nguồn lực phục vụ các hoạt động xanh, nhân ái và chăm sóc cảnh quan. Hay trong các chương trình “Giờ ra chơi trải nghiệm sáng tạo - Vui khỏe mỗi ngày”, “Một phút sạch trường”, học sinh được trực tiếp tham gia phân loại, tái sử dụng rác thải. Nhờ đó, kiến thức không chỉ nằm trên trang sách mà được chuyển thành kỹ năng và hành động cụ thể.

Cô Nguyễn Huyền Thu, Tổng phụ trách Đội nhà trường nói: “Chúng tôi không coi "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn" là một khẩu hiệu. Mục tiêu cuối cùng là hình thành ở học sinh một nếp sống văn minh: bước vào lớp biết giữ gìn lớp học, nhìn thấy rác biết nhặt, thấy cây cần chăm sóc biết tưới, sử dụng điện nước biết tiết kiệm và khi ra khỏi trường vẫn có ý thức giữ gìn môi trường xung quanh, lan tỏa tới gia đình và cộng đồng".

Học sinh Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên tái sử dụng lợn nhựa để trồng cây góp phần bảo vệ môi trường. 

Các hoạt động trồng, chăm sóc cây xanh, xây dựng tuyến đường hoa, trang trí cảnh quan bằng vật liệu tái sử dụng cũng góp phần tạo nên không gian học tập thân thiện, an toàn. Quan trọng hơn, mỗi hành động được duy trì đều đặn đang giúp học sinh hình thành cách ứng xử có trách nhiệm với môi trường. Một mẩu rác được nhặt, bỏ đúng nơi quy định, một vòi nước được khóa sau khi sử dụng, một chậu cây được chăm sóc hay một món đồ cũ được tái sử dụng đều có thể trở thành bài học về trách nhiệm đối với môi trường.

Từ doanh nghiệp đến trường học, bảo vệ môi trường đang được cụ thể hóa bằng những cách làm khác nhau. Song tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung là biến nhận thức thành hành động, biến hành động thành thói quen và để thói quen trở thành một phần của văn hóa. Khi mỗi người đều bắt đầu từ những việc nhỏ, thông điệp sống xanh trở thành một lựa chọn trong cách sản xuất, học tập và ứng xử mỗi ngày.