'Siêu trí tuệ' là gì mà Trump dùng để thay thế AI?

Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh yêu cầu sử dụng thuật ngữ Super Intelligence (SI) trong nhánh hành pháp. Ảnh: Bloomberg.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/9 ký sắc lệnh yêu cầu các cơ quan thuộc nhánh hành pháp dùng thuật ngữ Super Intelligence (SI) hay “siêu trí tuệ”, thay cho Artificial Intelligence (AI). Thay đổi áp dụng với thư từ chính thức, website, báo cáo và các tài liệu chính sách không mang tính luật định.

Theo sắc lệnh, chính quyền Mỹ cho rằng tên gọi AI không còn phản ánh đầy đủ khả năng của các hệ thống hiện đại. Nhà Trắng lập luận công nghệ hiện nay không chỉ mô phỏng hoặc tự động hóa trí thông minh của con người. Nó còn có thể hỗ trợ con người trong khoa học, y tế và nhiều lĩnh vực khác.

“Super Intelligence phản ánh sự phù hợp, tiềm năng và năng lực đang phát triển nhanh chóng của những công nghệ này”, nội dung sắc lệnh nêu.

Trước đó, trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 22/9, ông Trump cũng công khai đề xuất cách gọi mới.

“Từ thời điểm này, tất cả tài liệu của Mỹ và hy vọng là của cả thế giới, sẽ được thay đổi để sử dụng thuật ngữ chính xác hơn”, ông Trump nói.

Tuy nhiên, “siêu trí tuệ” không phải thuật ngữ mới được chính quyền ông Trump tạo ra. Khái niệm này đã tồn tại nhiều năm trong giới nghiên cứu về AI.

Thuật ngữ được phổ biến rộng rãi qua cuốn sách Superintelligence năm 2014 của triết gia Nick Bostrom. Ông mô tả nó là dạng trí tuệ vượt xa khả năng nhận thức của con người trong gần như mọi lĩnh vực quan trọng.

Theo cách hiểu này, Artificial Superintelligence (ASI) là một trạng thái giả định trong tương lai. Hệ thống có thể thông minh hơn con người trên phạm vi rất rộng. Nó thường được xem là cấp độ cao hơn cả Artificial General Intelligence (AGI) hay trí tuệ nhân tạo tổng quát.

Vì vậy, cách Nhà Trắng dùng Super Intelligence (SI) khác đáng kể với nghĩa truyền thống trong ngành AI. Chính quyền của ông Trump hiện dùng thuật ngữ SI như tên gọi thay thế cho toàn bộ nhóm công nghệ vốn được gọi là AI. Sắc lệnh thậm chí quy định tạm thời rằng SI sẽ bao hàm những công nghệ và hệ thống đang nằm trong định nghĩa pháp lý hiện hành của AI.

Trợ lý tổng thống về khoa học và công nghệ được giao nhiệm vụ đề xuất định nghĩa liên bang mới trong vòng 60 ngày. Đề xuất sẽ xem xét liệu SI có nên mở rộng hoặc thay thế định nghĩa AI hiện có trong luật liên bang hay không.

Một số chuyên gia cho rằng từ “super” có thể phản ánh việc AI ngày càng vượt khả năng con người ở một số nhiệm vụ cụ thể. Caleb Withers, nhà nghiên cứu tại Center for a New American Security cho rằng điều này cũng có thể tạo ra những hệ quả riêng về an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, giới học thuật vẫn tranh luận về chính khái niệm siêu trí tuệ. Vì vậy, thay đổi của Nhà Trắng chủ yếu là một sự thay đổi thuật ngữ trong bộ máy hành pháp Mỹ. Nó chưa phải bằng chứng cho thấy công nghệ AI hiện tại đã đạt đến cấp độ siêu trí tuệ theo định nghĩa lâu nay của giới nghiên cứu.