Bắc Ninh: Khơi thông nguồn lực phát triển nhà ở

Nhu cầu nhà ở tăng cao

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được Quốc hội phê duyệt phương án đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới trở thành một trong những cảng hàng không hiện đại của khu vực châu Á. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 196 nghìn tỷ đồng, quy mô sử dụng đất gần 1.885 ha và được triển khai theo hai giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2050. Trong giai đoạn đầu từ 2025 đến 2027, nhiều hạng mục quan trọng của sân bay sẽ được xây dựng nhằm phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027…

Dự án nhà ở xã hội phường Nếnh tạo nơi an cư cho người lao động trong các khu công nghiệp.

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình kết nối với thủ đô Hà Nội và các tuyến giao thông chiến lược đang quy hoạch, đầu tư xây dựng được kỳ vọng tạo ra bước đột phá lớn trong phát triển hạ tầng giao thông của Bắc Ninh. Nhờ hệ thống giao thông đa phương thức, khu vực phía Nam sông Đuống được quy hoạch trở thành một hệ sinh thái đô thị sân bay với các trung tâm logistics, trung tâm nghiên cứu - phát triển... Đây sẽ là động lực tăng trưởng mới giúp Bắc Ninh mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Theo quy hoạch, khu đô thị sân bay và các khu đô thị phụ trợ sẽ có quy mô khoảng 30.400 ha với dân số dự kiến đến năm 2050 đạt khoảng 1,85 triệu người. Trong đó, các dự án phục vụ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ tạo ra nhu cầu phát triển khoảng 10.000 ha đất ở, tương ứng 100 triệu m² sàn nhà ở, phục vụ khoảng 1,3 triệu người. Trong khi đó, chương trình phát triển nhà ở của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021 - 2030 đã được phê duyệt trước đây chỉ dự kiến tăng thêm 98,89 triệu m² sàn nhà ở cho toàn bộ giai đoạn. Riêng giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tăng khoảng 55,95 triệu m² sàn. Như vậy, chỉ riêng nhu cầu nhà ở phát sinh từ khu vực sân bay Gia Bình đã gần tương đương tổng quy mô phát triển nhà ở của toàn tỉnh Bắc Ninh trong 10 năm.

Bên cạnh đó, dù quy hoạch đô thị và các phân khu đã được phê duyệt, việc triển khai các dự án nhà ở liên quan đến Cảng hàng không quốc tế Gia Bình vẫn đang gặp vướng mắc về mặt pháp lý. Theo quy định của pháp luật hiện hành, các dự án nhà ở phải phù hợp với chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương. Tuy nhiên, phần lớn quy mô nhà ở phục vụ khu đô thị sân bay lại chưa được đưa vào chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 của tỉnh. Trong khi Luật Đầu tư và Luật Nhà ở hiện hành yêu cầu các dự án phải phù hợp với chương trình phát triển nhà ở đã được phê duyệt.

Đồng thời, các dự án đô thị phục vụ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình lại mang tính chất đặc thù, phát sinh từ yêu cầu triển khai một dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, không phải nhu cầu phát triển nhà ở thông thường của địa phương. Do vậy, Bắc Ninh đã kiến nghị Chính phủ cho phép triển khai ngay thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án nhà ở phục vụ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, dù các chỉ tiêu này đang vượt khỏi chương trình phát triển nhà ở hiện hành. Đồng thời, tỉnh đề xuất cho phép cập nhật và điều chỉnh các chỉ tiêu phát triển nhà ở này vào chương trình phát triển nhà ở của tỉnh trong giai đoạn sau năm 2030, theo quy hoạch đến năm 2050.

Chủ động phát triển nhà ở xã hội

Cùng với phát triển các khu đô thị mới, Bắc Ninh đặc biệt chú trọng đến nhà ở xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho người dân. Tại phiên họp lần thứ 6 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản vào cuối tháng 2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh cho biết, chỉ riêng những tháng đầu năm 2026 đã có 3 dự án nhà ở xã hội mới khởi công với hơn 2.000 căn hộ. Ngoài ra, 29 dự án khác đang được triển khai, cung cấp khoảng 34.400 căn hộ, trong đó dự kiến hoàn thành hơn 20.000 căn ngay trong năm 2026.

Theo quy hoạch, khu đô thị sân bay và các khu đô thị phụ trợ sẽ có quy mô khoảng 30.400 ha với dân số dự kiến đến năm 2050 đạt khoảng 1,85 triệu người. Trong đó, các dự án phục vụ trực tiếp và gián tiếp cho Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ tạo ra nhu cầu phát triển khoảng 10.000 ha đất ở, tương ứng với khoảng 100 triệu m² sàn nhà ở, phục vụ khoảng 1,3 triệu người.

Tuy nhiên, quá trình phát triển nhà ở xã hội vẫn còn gặp một số vướng mắc về chính sách. Một trong những vấn đề được địa phương kiến nghị là quy định về 20% diện tích sàn nhà ở thương mại trong dự án nhà ở xã hội. Theo quy định mới, phần diện tích này được sử dụng cho mục đích thương mại, dịch vụ thay vì nhà ở thương mại như trước đây khiến chủ đầu tư khó cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài cho từng phần diện tích. Vì vậy, Bắc Ninh đề xuất cho phép chủ đầu tư được sử dụng không quá 20% diện tích sàn nhà ở thương mại trong dự án nhà ở xã hội để bán hoặc cho thuê theo giá thị trường. Qua đó, tạo nguồn thu bù đắp chi phí và thu hút thêm doanh nghiệp tham gia phát triển loại hình nhà ở này. Tỉnh cũng ủng hộ chủ trương thí điểm “nhà ở thương mại giá phù hợp” và đề xuất có thể mở rộng đối tượng thụ hưởng; đồng thời ưu tiên phát triển các khu nhà ở cao tầng nhằm tiết kiệm quỹ đất, tăng mật độ dân cư hợp lý và tạo điều kiện phát triển hệ thống dịch vụ đi kèm…

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không chỉ là dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, mà còn là phép thử về năng lực quy hoạch và điều hành phát triển đô thị của Bắc Ninh. Để tận dụng tối đa cơ hội từ dự án hạ tầng chiến lược này, tỉnh cần có cơ chế đặc thù trong phát triển đô thị và nhà ở, đặc biệt là đối với các dự án phát sinh từ yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quốc gia. Nếu các vướng mắc pháp lý được tháo gỡ kịp thời, Bắc Ninh sẽ có điều kiện triển khai đồng bộ các dự án đô thị, tạo không gian sống hiện đại, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bài, ảnh: Đức Anh