Bắc Ninh: Khơi thông nguồn vốn đầu tư cho giảm nghèo

Vốn an sinh, giảm nghèo "tắc nghẽn"

Năm 2025, xã Kép được giao thực hiện dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng khó khăn đào tạo nghề trình độ sơ cấp và các chương trình đào tạo dưới 3 tháng với tổng kinh phí 180 triệu đồng từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Ngay sau khi được giao thực hiện dự án, UBND xã đã có văn bản triển khai đến các thôn rà soát đối tượng thuộc chương trình có nhu cầu học.

Tuy nhiên, do không có người đăng ký, UBND xã đã có văn bản đề nghị chuyển kinh phí sang dự án hỗ trợ người đi xuất khẩu lao động nhưng không được chấp thuận do vậy nguồn kinh phí trên được chuyển tiếp sang năm 2026.

Xã Sa Lý thực hiện nâng cấp hệ thống cống thoát nước trên địa bàn từ nguồn vốn đầu tư phát triển theo chương trình giảm nghèo bền vững.

Đến năm 2026, tình trạng tương tự tiếp tục xảy ra dù UBND xã yêu cầu các thôn tuyên truyền, thông báo rộng rãi về đối tượng, chế độ, chính sách, ngành nghề đào tạo để người dân được biết và đăng ký học. Vì thế, đến thời điểm hiện tại xã Kép vẫn không tìm được đối tượng có nhu cầu học nghề, nguồn vốn được chuyển tiếp vẫn rơi vào tình trạng "đóng băng".

Ông Nguyễn Văn Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Kép cho biết: “Để bảo đảm nguồn vốn ngân sách nhà nước được sử dụng đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí, địa phương đã có văn bản đề nghị sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo UBND tỉnh bố trí nguồn vốn trên cho các địa phương có nhu cầu”.

Năm 2026, xã Sơn Động tiếp tục thực hiện các dự án chuyển nguồn từ năm 2025 theo chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững với tổng giá trị hơn 23,5 tỷ đồng, trong đó hơn 23,24 tỷ đồng chi cho đầu tư phát triển và gần 300 triệu đồng chi cho các chương trình sự nghiệp. Theo ông Lục Xuân An, Chủ tịch UBND xã Sơn Động, nguồn vốn từ chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững bố trí cho xã Sơn Động trong năm 2026 thuộc 6 nhóm dự án gồm hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội các địa phương nghèo; đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo; hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng...

Đến thời điểm hiện tại, địa phương mới thực hiện giải ngân được hơn 160 triệu đồng nguồn vốn sự nghiệp thuộc dự án nối tiếp đường bê tông thôn Lừa (nay là thôn Đồng Phe) đi thôn Hiệp Reo (nay là thôn Tam Sơn), đạt 0,7% kế hoạch. Thời gian tới, xã tập trung chỉ đạo Phòng Kinh tế hoàn thiện hồ sơ giải ngân thêm khoảng 7 tỷ đồng thuộc 3 công trình hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông kết nối với các địa phương.

Nguyên nhân khiến việc giải ngân các dự án trên địa bàn xã Sơn Động gặp nhiều khó khăn là do việc chuyển đổi vai trò chủ đầu tư về cấp xã buộc địa phương phải rà soát, điều chỉnh lại toàn bộ hồ sơ và phân định hạng mục đầu tư giữa các thôn. Ngoài ra, địa bàn rộng lớn với hơn 70% là đất rừng, địa hình miền núi phức tạp, thường xuyên bị chia cắt bởi mưa lớn, dông lốc, sạt lở đất vào mùa mưa khiến việc thi công các công trình giao thông, dân sinh bị gián đoạn.

Việc bàn giao mặt bằng thi công gặp nhiều khó khăn, vướng mắc liên quan nguồn gốc đất rừng, đất sản xuất và định mức đền bù. Một số gói vốn hỗ trợ sản xuất nông lâm nghiệp được bố trí muộn khiến việc giải ngân cung cấp cây, con giống, vật tư không trùng với khung thời vụ sản xuất. Trình độ quản lý, hoàn thiện hồ sơ, nghiệm thu thanh toán của một số ban quản lý thôn, tổ trưởng cộng đồng tại địa phương còn hạn chế...

Để khắc phục tình trạng chậm tiến độ, UBND xã Sơn Động đang áp dụng, phương châm “3 cùng, 4 rõ” trong đầu tư công đồng thời tập trung chỉ đạo cơ quan tham mưu liên quan chủ động xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn vốn và tổ chức thực hiện, phấn đấu hoàn thành giải ngân 100% vốn đầu tư công các dự án thuộc chương trình xóa đói giảm nghèo trên địa bàn trước ngày 31/1/2027.

Tháo gỡ nút thắt, quyết tâm về đích đúng tiến độ

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, từ đầu năm đến nay, các địa phương trong tỉnh tập trung thực hiện các dự án chuyển tiếp từ năm 2025 với tổng nguồn vốn ước tính khoảng 200 tỷ đồng. Các dự án giảm nghèo bền vững chủ yếu thuộc 2 nhóm dự án hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội các địa phương nghèo và phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững.

Từ đầu năm đến nay, các địa phương trong tỉnh tập trung thực hiện các dự án chuyển tiếp từ năm 2025 với tổng nguồn vốn ước tính khoảng 200 tỷ đồng, chủ yếu thuộc 2 nhóm dự án hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội các huyện nghèo và phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững.

Theo ông Lưu Văn Khải, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường), đến hết tháng 6/2026, các đơn vị, địa phương được giao kế hoạch nguồn vốn giảm nghèo bền vững đã thực hiện giải ngân đạt hơn 20% kế hoạch. Hầu hết các địa phương đang gặp một số "điểm nghẽn" dẫn đến tỷ lệ giải ngân nguồn vốn rất thấp. Nguyên nhân chủ yếu do khâu bồi thường, hỗ trợ tái định cư chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư.

Ngoài ra, tình trạng thiếu cán bộ chuyên trách đầu tư công, nhân sự kiêm nhiệm nhiều việc cùng lúc làm giảm hiệu quả theo dõi và hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán. Nguyên nhân nữa là do sự chồng chéo hoặc thay đổi quy định đấu thầu, định mức đầu tư và quản lý đất đai dẫn đến mất nhiều thời gian phê duyệt điều chỉnh dự án.

Để tháo gỡ những khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn trong đầu tư các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, thời gian tới, các địa phương được phân bổ nguồn vốn cần tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết cần tăng cường việc giám sát, công khai các đơn vị thi công chậm tiến độ. Đồng thời, tiếp tục cải cách thủ tục theo hướng ưu tiên rút ngắn thời gian thẩm định, tạo luồng xanh trong triển khai các dự án an sinh, xóa đói giảm nghèo.

Cùng với đó cần nêu cao trách nhiệm người đứng đầu trong triển khai các dự án, đồng thời có sự điều chuyển linh hoạt nguồn vốn từ các dự án chậm sang các dự án có tiến độ tốt.