Bắc Ninh: Kịp thời giám sát, không để thất thu thuế tài nguyên

Đồng bộ các giải pháp

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có 111 mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường gồm đất, đá, cát, sỏi đã được cấp phép cho các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Trong đó, 54 mỏ đã được cấp giấy phép khai thác; 43 mỏ đã hoàn thành thăm dò, phê duyệt trữ lượng và 14 mỏ được cấp phép thăm dò nhưng chưa phê duyệt trữ lượng.

Một điểm mỏ khai thác đất san lấp mặt bằng trên địa bàn tỉnh.

Tổng trữ lượng khoáng sản toàn tỉnh đạt hơn 199,7 triệu m³, trong đó gần 154 triệu m³ đất san lấp, hơn 1,8 triệu m³ đá làm vật liệu xây dựng và hơn 43,9 triệu m³ cát, sỏi. Quy mô tài nguyên lớn đồng nghĩa với yêu cầu ngày càng cao trong công tác quản lý khai thác cũng như quản lý các khoản thuế, phí phát sinh từ hoạt động này. Bởi vậy, thời gian qua, Thuế tỉnh đã chỉ đạo các phòng chuyên môn và thuế cơ sở triển khai nhiều giải pháp nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản.

Trong đó, bên cạnh công tác tuyên truyền, Thuế tỉnh Bắc Ninh thường xuyên hướng dẫn doanh nghiệp kê khai đúng sản lượng khai thác, kịp thời ban hành thông báo, đôn đốc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh. Công tác phối hợp với các sở, ngành, lực lượng công an và chính quyền địa phương được tăng cường nhằm rà soát các đơn vị khai thác mới, nắm bắt thông tin, quản lý chặt người nộp thuế, hạn chế thất thu ngân sách.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, công tác thu ngân sách từ hoạt động khai thác khoáng sản tiếp tục đạt kết quả tích cực. Năm 2025, số thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đạt 20,15 tỷ đồng; thuế tài nguyên đạt 189,51 tỷ đồng; phí bảo vệ môi trường đạt 61,49 tỷ đồng. Riêng 5 tháng đầu năm 2026, số thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đạt 9,2 tỷ đồng; thuế tài nguyên đạt 72,65 tỷ đồng; phí bảo vệ môi trường đạt 31,87 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp cũng chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng 68 Trường Sinh cho biết, tháng 6/2025 doanh nghiệp được cấp quyền khai thác mỏ đất làm vật liệu xây dựng, san lấp tại xã Nghĩa Phương với diện tích 10 ha, trữ lượng khoảng 4,7 triệu m³, thời hạn khai thác đến năm 2031. Từ tháng 1/2026, khi đưa mỏ vào khai thác, doanh nghiệp luôn kê khai trung thực sản lượng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

“Chúng tôi xác định việc nộp thuế tài nguyên là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với Nhà nước. Hằng tháng, Công ty đều kê khai đúng sản lượng khai thác để làm căn cứ tính thuế. Đến nay, doanh nghiệp đã nộp hơn 5 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước; riêng trong tháng 6/2026 đã nộp gần 2 tỷ đồng tiền thuế tài nguyên”, ông Nguyễn Văn Thành chia sẻ.

Tăng cường phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý thuế tài nguyên trong lĩnh vực khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Theo Thuế tỉnh, hệ thống chính sách pháp luật về khoáng sản thường xuyên thay đổi; một số quy định chưa thực sự đồng bộ, chưa sát thực tiễn, gây khó khăn trong quá trình triển khai.

Điểm khai thác đất của Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng 68 Trường Sinh - Một trong những đơn vị chấp hành nghiêm việc khai báo thuế tài nguyên với Nhà nước.

Đáng chú ý, vẫn còn tình trạng một số mỏ đã được cấp phép khai thác nhưng chưa hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất, dẫn đến vướng mắc trong xác định nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai. Đặc thù các điểm mỏ lại nằm xa khu dân cư, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn khiến công tác kiểm tra, giám sát trực tiếp của cơ quan thuế gặp hạn chế. Việc quản lý hiện chủ yếu dựa vào hồ sơ kê khai của doanh nghiệp và thông tin phối hợp từ các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương.

Thời gian qua, một số vụ việc vi phạm nghiêm trọng trong khai thác khoáng sản đã bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý hình sự, cho thấy tính chất phức tạp của lĩnh vực này. Các hành vi khai thác vượt ranh giới, vượt trữ lượng hoặc không tuân thủ giấy phép không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách mà còn ảnh hưởng đến tài nguyên và môi trường.

Trước thực tế đó, Thuế tỉnh tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp trong công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản theo quy chế phối hợp đã được ban hành. Đồng thời, ngành Thuế đề nghị tập trung tháo gỡ khó khăn liên quan đến thủ tục đất đai như giao đất, cho thuê đất để tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện khai thác đúng quy định, tránh phát sinh vướng mắc trong thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Ông Đỗ Công Tiến, Trưởng Thuế tỉnh cho biết, thời gian tới ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý thuế tài nguyên, đặc biệt là khai thác dữ liệu từ hóa đơn điện tử để theo dõi sản lượng khai thác, vận chuyển khoáng sản. Đồng thời, tăng cường phối hợp với lực lượng công an, ngành nông nghiệp, môi trường và chính quyền cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Việc siết chặt quản lý thuế tài nguyên trong khai thác khoáng sản không chỉ góp phần tăng thu ngân sách, mà còn là giải pháp quan trọng để lập lại trật tự trong hoạt động khai thác, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hướng tới phát triển bền vững.