Bắc Ninh: Minh bạch trong hoạt động giảng dạy liên kết

Tự nguyện lựa chọn môn học

Thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, những năm học gần đây, các trường học trên địa bàn thành phố đã triển khai nhiều hoạt động giáo dục tự chọn ngoài chương trình chính khoá như: Giáo dục kỹ năng sống, nghệ thuật, thể dục thể thao, giáo dục STEM/STEAM, công nghệ số, ngoại ngữ, tin học tự chọn lớp 1, lớp 2, tiếng Anh với người nước ngoài, hoạt động trải nghiệm theo nhu cầu của học sinh. Qua đó góp phần củng cố, nâng cao kiến thức, kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất của học sinh.

Giờ học STEM (năm học 2025 - 2026) của học sinh Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên.

Theo quy định, hiệu trưởng các cơ sở giáo dục được quyền xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, trong đó có thể tổ chức liên kết với các doanh nghiệp, tổ chức để thực hiện các hoạt động giáo dục phù hợp. Năm học này, Trường Tiểu học Ngô Sĩ Liên (phường Bắc Giang) có hơn 4,2 nghìn học sinh ở 123 lớp. Cô Nguyễn Thị Huệ, Hiệu trưởng cho biết: Để triển khai hiệu quả chương trình giáo dục liên kết, nhà trường tổ chức cho học sinh đăng ký học các môn tự chọn: Tiếng Anh với người nước ngoài, giáo dục kỹ năng sống và giáo dục STEM. Đối với môn Tiếng Anh, trên cơ sở số lượng học sinh đăng ký, nhà trường sẽ phối hợp với trung tâm tiếng Anh có giáo viên nước ngoài uy tín trên địa bàn tổ chức dạy thử nghiệm để ban giám hiệu, giáo viên bộ môn thẩm định nội dung, chất lượng bài giảng. Sau khi đánh giá kết quả, nhà trường sẽ ký kết phối hợp tổ chức giảng dạy. Các môn giáo dục kỹ năng sống, STEM, nghệ thuật, thể thao, nhà trường sử dụng đội ngũ giáo viên của nhà trường để tổ chức giảng dạy với giáo án, chương trình được phê duyệt theo quy định. Các hoạt động giáo dục liên kết bảo đảm tự nguyện, công khai, minh bạch và không gây áp lực cho học sinh, phụ huynh.

Những năm học gần đây, môn học liên kết chủ yếu được triển khai ở các trường học khu vực đô thị, vùng đông dân cư. Nhiều cơ sở giáo dục miền núi, vùng khó khăn chưa được tiếp cận với hoạt động học tiếng Anh với người nước ngoài. Toàn thành phố có khoảng 50 cơ sở giáo dục triển khai hoạt động giáo dục ngoài chương trình chính khóa. Trong đó, môn Tiếng Anh với giáo viên nước ngoài thu hút đông học sinh. Đồng thời, các trường tiểu học trên địa bàn thành phố triển khai dạy môn học Tiếng Anh tự chọn lớp 1 và lớp 2 (do môn học này chỉ có trong chương trình học bắt buộc từ lớp 3).

Bảo đảm quyền lợi học sinh

Theo đánh giá của ngành Giáo dục và phụ huynh học sinh, học tiếng Anh với người nước ngoài, kỹ năng nghe, nói cải thiện rõ rệt, các em tự tin tham gia các cuộc giao lưu tiếng Anh. Các bài học STEM đã tạo hứng thú cho học sinh sôi nổi tham gia thực hành, trải nghiệm, hình thành ý tưởng, tư duy khoa học, năng lực công nghệ, kỹ năng sáng tạo vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống. Bên cạnh đó, các môn thể thao, nghệ thuật ngoài chương trình chính khóa cũng mang lại cho học trò những giờ học bổ ích, lý thú, tạo tâm lý thoải mái, giúp các em phát triển toàn diện.

Hoạt động giáo dục liên kết được các trường tổ chức theo hình thức thoả thuận giữa nhà trường với các bậc phụ huynh. Chi phí các môn học liên kết nằm trong các khoản dịch vụ phục vụ thu theo thỏa thuận tại Quyết định số 51/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố. Cơ sở giáo dục phối hợp với các tổ chức, đơn vị ngoài nhà trường tổ chức giảng dạy đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Đơn vị liên kết phải được Sở Giáo dục và Đào tạo cấp phép, thẩm định nội dung giảng dạy.

Hoạt động giáo dục liên kết được các trường tổ chức theo hình thức thoả thuận giữa nhà trường với các bậc phụ huynh. Chi phí các môn học liên kết nằm trong các khoản dịch vụ phục vụ thu theo thỏa thuận tại Quyết định số 51/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố.

Tuy nhiên, theo phản ánh của một số phụ huynh, các gia đình đều phấn khởi khi con em từ cấp mầm non đến trung học phổ thông được miễn học phí nhưng hằng tháng lại phải chi phí tiền học các môn giáo dục liên kết nhiều hơn khoản học phí đã miễn. Một số trường vẫn tổ chức các tiết học liên kết xen giữa các giờ chính khóa dẫn đến học sinh không theo học các môn tự chọn phải chờ đợi để tiếp tục các tiết học tiếp theo.

Để phát huy hiệu quả giảng dạy các môn học ngoài chương trình chính khóa, kinh nghiệm của nhiều cơ sở giáo dục là: Các tiết học này được xếp vào cuối buổi học và bố trí phòng học riêng. Những em không tham gia các môn học liên kết, nhà trường bố trí tự học, đọc sách tại thư viện, có giáo viên quản lý, hướng dẫn trong những tiết tự học. Giáo án giảng dạy môn học tự chọn được nhà trường kiểm soát nội dung bảo đảm phong phú, hữu ích, thiết thực, tạo cơ hội để các em tiếp cận thực tế, xâu chuỗi kiến thức từ nhiều môn học khác nhau để giải quyết các vấn đề trong đời sống. Từ đó, học trò không chỉ làm giàu vốn sống mà còn chuyển hóa những trải nghiệm cá nhân, sẵn sàng đối mặt với những thách thức trong cuộc sống.

Năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo, các phường, xã siết chặt công tác quản lý, xử lý dứt điểm các cơ sở giáo dục thực hiện không đúng quy định. Người đứng đầu nhà trường chịu trách nhiệm về các hoạt động giáo dục ngoài chương trình chính khóa tại tất cả các phân hiệu, điểm trường. Yêu cầu các trường học công khai đầy đủ hoạt động liên kết trên trang thông tin điện tử, đồng thời kết nối với cổng thông tin của Sở để tăng cường giám sát. Sở Giáo dục và Đào tạo công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về các hoạt động giáo dục tự chọn ngoài chương trình chính khóa không đúng quy định để bảo đảm quyền lợi của người học, tăng tính minh bạch, tự nguyện.