Bắc Ninh: Ngăn chặn khói thuốc học đường

Chủ động từ nhà trường

Với gần 2.100 học sinh, Trường Trung học phổ thông Chu Văn An (phường Chũ) xác định phòng, chống tác hại của thuốc lá là nội dung cần thực hiện thường xuyên, gắn với xây dựng môi trường giáo dục an toàn. Ngay từ đầu năm học, nhà trường phối hợp với Công an phường tuyên truyền, lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá với an toàn giao thông, an ninh trật tự. Nội dung này cũng được đưa vào cuộc họp phụ huynh đầu năm, qua đó tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong quản lý, giáo dục học sinh.

Đoàn Trường Trung học phổ thông Chu Văn An và nhân viên y tế nhà trường tuyên truyền về tác hại của thuốc lá đến học sinh.

Hoạt động tuyên truyền được duy trì qua hệ thống loa phát thanh vào giờ truy bài, giờ ra chơi, các buổi sinh hoạt dưới cờ và thể dục giữa giờ. Song song với tuyên truyền, Đoàn trường phối hợp với lực lượng bảo vệ kiểm tra đột xuất tại những khu vực nhạy cảm. Theo thầy giáo Nguyễn Phương Duy, Bí thư Đoàn trường Trung học phổ thông Chu Văn An, sự kết hợp đồng bộ giữa giáo dục nhận thức và quản lý đã giúp nhận thức của các em có chuyển biến tích cực.

Em Lâm Thị Minh Lý, lớp trưởng lớp 12A6 cho biết: “Qua các buổi tuyên truyền, sinh hoạt ngoại khóa, bản thân em và các bạn đều hiểu rõ hơn tác hại của thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử, từ đó chủ động tránh xa khói thuốc và vận động người thân bỏ thuốc”.

Tại Trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1 (phường Việt Yên), dù chưa ghi nhận tình trạng buôn bán, sử dụng thuốc lá trong khuôn viên, nhà trường vẫn chủ động phòng ngừa trước các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới ngày càng đa dạng, khó nhận diện. Nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá được lồng ghép trong một số môn học phù hợp, trong đó có Giáo dục Kinh tế và Pháp luật.

Ngoài ra, Đoàn trường kiểm tra đột xuất tại nhà vệ sinh, các góc khuất vào giờ ra chơi; giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn theo dõi biểu hiện của học sinh để kịp thời phối hợp với gia đình. Quy định không sử dụng thuốc lá cũng được đưa vào tiêu chí thi đua hằng tuần của các lớp và là căn cứ đánh giá, xếp loại rèn luyện cá nhân. Thầy giáo Thân Văn Thái, Bí thư Đoàn trường Trung học phổ thông Việt Yên số 1 cho rằng, sự phối hợp thường xuyên giữa nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh là yếu tố quan trọng giúp duy trì môi trường học đường an toàn, không khói thuốc.

Cần sự đồng hành

Theo bác sĩ chuyên khoa I Trần Kim Chung, Phó Trưởng khoa Phòng, chống bệnh không lây nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh), qua giám sát công tác phòng, chống tác hại thuốc lá tại 4 trường trung học phổ thông gồm: Lạng Giang số 1, Chu Văn An, Nhã Nam và Sơn Động số 3, nhìn chung các trường đều thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tác hại thuốc lá, xây dựng kế hoạch và lồng ghép nội dung này vào hoạt động giáo dục. Tại khuôn viên, hành lang, phòng họp có bảng tuyên truyền, biển cấm hút thuốc. Tuy nhiên, công tác phòng ngừa đang đối mặt với những thách thức mới, nhất là sự xuất hiện của thuốc lá điện tử với hình thức ngày càng khó nhận biết. Sản phẩm có thể được thiết kế giống bút, USB, thỏi son, hộp màu hoặc đồ chơi, khiến phụ huynh khó nhận diện nếu thiếu thông tin.

Để ngăn thuốc lá xâm nhập học đường, cần sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng. Trong đó, gia đình là tuyến phòng ngừa đầu tiên; cha mẹ cần quan tâm, đồng hành và kịp thời phối hợp với nhà trường khi phát hiện dấu hiệu bất thường ở con em.

Theo bác sĩ Trần Kim Chung, học sinh từ 12-18 tuổi dễ chịu tác động từ bạn bè, tâm lý muốn thể hiện bản thân và những hình thức quảng bá thuốc lá điện tử trên mạng xã hội. Một số em dù biết tác hại của thuốc lá nhưng thiếu kỹ năng từ chối khi được rủ rê; khi đã sử dụng lại ngại chia sẻ với cha mẹ, thầy cô vì sợ bị trách phạt. Do đó, theo bác sĩ Chung, phòng ngừa không chỉ dừng ở cấm đoán mà cần sự thấu hiểu, cởi mở từ gia đình và nhà trường, đồng thời tạo cho học sinh những sân chơi lành mạnh.

Ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định, phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử là nội dung quan trọng trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Năm học 2026-2027, ngành tiếp tục triển khai nghiêm các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; đổi mới tuyên truyền theo hướng gần gũi với học sinh thông qua giờ học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật và kênh truyền thông của nhà trường.

Để ngăn thuốc lá xâm nhập học đường, cần sự phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng. Trong đó, gia đình là tuyến phòng ngừa đầu tiên; cha mẹ cần quan tâm, đồng hành và kịp thời phối hợp với nhà trường khi phát hiện dấu hiệu bất thường ở con em. Cùng với đó, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng cần tăng cường quản lý, kiểm tra, xử lý hành vi quảng cáo, kinh doanh, mua bán thuốc lá điện tử trái quy định, nhất là trên môi trường mạng và khu vực xung quanh trường học.

Từ thực tế tại các cơ sở giáo dục cho thấy, phòng, chống tác hại của thuốc lá muốn đạt hiệu quả lâu dài cần bắt đầu từ việc hình thành nhận thức, kỹ năng và thói quen đúng cho học sinh. Khi nhà trường chủ động, gia đình đồng hành, lực lượng chức năng phối hợp và học sinh có đủ kiến thức để tự bảo vệ mình, môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh sẽ được củng cố bền vững hơn.