Đi học đại học, tiến sĩ ở nước ngoài có thể được hỗ trợ sinh hoạt phí gấp đôi

Bộ GD&ĐT vừa hoàn tất hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống, có thế mạnh trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm.

Đề xuất mức hỗ trợ mới đối với người đi học nước ngoài. Ảnh: Vanhien

Khuyến khích đào tạo ngành trọng điểm

Qua khảo sát, Bộ GD&ĐT đánh giá mức hỗ trợ từ các đề án ngân sách đối với học sinh, sinh viên, giảng viên đi học nước ngoài được quy định từ nhiều năm trước, chưa kịp thời thay đổi theo tỷ lệ lạm phát và tăng chi phí sinh hoạt tại các nước phát triển…

Để tháo gỡ vướng mắc trên, Bộ GD&ĐT kiến nghị xây dựng nghị định với các chính sách khuyến khích, hỗ trợ kèm theo nguyên tắc, tiêu chí, điều kiện xác định đối tượng được hưởng.

Người học sẽ được cấp học phí, được cấp vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông để đi và về Việt Nam, lệ phí hộ chiếu, lệ phí visa, chi phí phương tiện đi lại từ sân bay đến nơi đào tạo hoặc nơi ở, được mua bảo hiểm y tế mức tối thiểu.

Về sinh hoạt phí, người học trình độ đại học được cấp mức sinh hoạt phí bằng 1,5 lần mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng đối với công dân Việt Nam đi học ở nước ngoài theo các đề án, chương trình học bổng của Chính phủ Việt Nam. Đối với trình độ thạc sĩ, tiến sĩ, được cấp sinh hoạt phí bằng 2,0

Đối với giảng viên đi thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài, mức cấp sinh hoạt phí hằng tháng bằng mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng đối với công dân Việt Nam đi học ở nước ngoài theo các đề án, chương trình học bổng của Chính phủ Việt Nam…

Hiện, mức sinh hoạt phí đối với học sinh đi học ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước áp dụng theo Thông tư 146/2025/TT-BTC. Theo đó, mức sinh hoạt phí tại các nước Tây Âu, Bắc Âu là 1.200 USD/tháng, tại Mỹ, Canada, Anh, Nhật Bản là 1.300 USD/tháng, tại Australia, New Zealand là 1.200 USD/tháng.

Người học, giảng viên chỉ được hưởng chính sách khi đáp ứng đồng thời tiêu chí về nước, ngành, lĩnh vực trọng điểm và các điều kiện cụ thể. Trường hợp một đối tượng thuộc phạm vi của nhiều chính sách thì được hưởng chính sách có mức hỗ trợ cao nhất…

Cơ sở giáo dục nước ngoài theo học phải thuộc nhóm 500 cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới theo các bảng xếp hạng quốc tế có uy tín hoặc thuộc nhóm 500 cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới.

Được trích quỹ hỗ trợ người học

Góp ý dự thảo, Học viện Khoa học Xã hội đề nghị cho phép các cơ sở giáo dục đại học công lập tự chủ trích lập Quỹ hỗ trợ hội nhập quốc tế từ nguồn thu hợp pháp để cấp bù, đồng tài trợ cho người đi học, nhằm giải phóng nguồn lực tự chủ và san sẻ gánh nặng ngân sách.

Cơ quan soạn thảo cho biết tiếp thu và bổ sung vào khoản 2, điều 11, khuyến khích cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp sử dụng nguồn thu hợp pháp của đơn vị để hỗ trợ thêm.

Theo Bộ GD&ĐT, việc triển khai các đề án đào tạo ở nước ngoài như Đề án 599, Đề án 911 hay Đề án 89 cho thấy có sự phân tán, đòi hỏi Chính phủ sớm ban hành khung chính sách thống nhất.

Giai đoạn 2021–2025 ghi nhận 13.937 lượt người được cử đi học tập tại nước ngoài. Sau giai đoạn bứt phá mạnh mẽ từ 272 lượt (năm 2021) lên 4.728 lượt (năm 2025) nhờ nhu cầu dồn nén sau đại dịch Covid-19, thị trường bắt đầu xuất hiện điểm nghẽn.

Năm 2025, lần đầu tiên quy mô đào tạo dài hạn sụt giảm 1,4%, phản ánh năng lực tự túc tài chính và săn học bổng của các trường đại học đã chạm trần.