Bác sĩ kể lại giây phút 'nghẹt thở' giúp sản phụ sinh con trên chuyến bay từ Đan Mạch về Việt Nam

Bác sĩ Hồ Khánh Thành, Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM

Ngày 6/9, sản phụ N.L.D.L. (quốc tịch Việt Nam) đã "vượt cạn" thành công trên chuyến bay mang số hiệu VN38 từ Copenhagen (Đan Mạch) về TPHCM, với sự hỗ trợ của tổ tiếp viên và các nhân viên y tế là hành khách trên chuyến bay. Ngay sau khi em bé chào đời, tổ bay quyết định chuyển hướng, hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Yangon (Myanmar) để hành khách và em bé được tiếp cận cơ sở y tế.

Là một trong những nhân viên y tế có mặt trên chuyến bay hỗ trợ sản phụ "vượt cạn" an toàn, BS Hồ Khánh Thành, Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), cho biết, khoảng 1 giờ sáng ngày 6/9, khi đang trên chuyến bay từ Đan Mạch về Việt Nam, bất ngờ tiếp viên đã phát thông báo tìm nhân viên y tế do một hành khách mang thai 30 tuần có dấu hiệu chuyển dạ sinh non. Ngay lập tức, anh liền đi lên xem có thể hỗ trợ được gì hay không.

Thai phụ mang thai lần đầu và thai khoảng 30 tuần. "Ban đầu, tôi nghĩ có thể sản phụ đang quá lo lắng nên có biểu hiện giống một cơn hoảng sợ. Tuy nhiên, khi thấy bụng sản phụ gò mạnh, tôi kiểm tra và nhận thấy sản phụ đã chảy ối, đồng thời sờ thấy đầu em bé. Lúc đó, tôi xác định đây thực sự là tình huống chuyển dạ và cần phải xử trí ngay, không thể chờ thêm. Với một em bé sinh non, tôi nghĩ điều quan trọng nhất lúc đó là phải nhanh chóng đỡ em bé, bởi nếu để kéo dài thì nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp của bé có thể tăng lên", bác sĩ Thành chia sẻ.

Ngoài bác sĩ Thành, nhóm nhân viên y tế là hành khách đi trên chuyến bay tham gia hỗ trợ còn có 1 bác sĩ, 1 điều dưỡng người nước ngoài, cùng 1 bác sĩ chuyên khoa tim mạch và 1 bác sĩ nhi người Việt Nam. Tuy không có ai là bác sĩ sản khoa nhưng mỗi người đều cố gắng hỗ trợ trong phạm vi chuyên môn của mình. Mọi người cùng trao đổi, cùng làm và hỗ trợ lẫn nhau.

"Thật ra lúc đó tôi cũng có lo lắng, bởi đây là một tình huống rất đặc biệt. Lần gần nhất tôi trực tiếp đỡ sinh tại khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy cũng đã khoảng 12 năm. Tuy nhiên, kinh nghiệm cấp cứu giúp tôi hiểu rằng trong những tình huống như vậy, không có nhiều thời gian để lo lắng", nam bác sĩ cho hay.

Cũng theo bác sĩ Hồ Khánh Thành, môi trường trên máy bay rất khác so với bệnh viện. Không gian, điều kiện hỗ trợ và các phương tiện y tế đều có những giới hạn nhất định. Vì vậy, trong tình huống này, mọi người phải đánh giá nhanh tình trạng của mẹ và bé, đồng thời tận dụng những vật dụng sẵn có để hỗ trợ trong khả năng tốt nhất.

May mắn, sản phụ được hỗ trợ tại khu vực khoang thương gia. Không gian ở đó tương đối thuận lợi để bố trí cho sản phụ nằm xuống. Từ lúc bắt đầu đỡ, em bé ra khá nhanh, khoảng 6 - 7 phút và nặng 1,3kg. Sau khi em bé chào đời, việc tiếp theo là phải giữ ấm và theo dõi tình trạng hô hấp của bé.

Chuyến bay chuyển hướng hạ cánh để cấp cứu sản phụ. Ảnh: VNA

Trong điều kiện lúc đó, do không có đầy đủ các phương tiện như tại bệnh viện nên mọi người phải tận dụng những gì có sẵn. "Chúng tôi thống nhất để em bé da kề da trên ngực mẹ, bằng cách cắt áo của mẹ để đặt bé lên, vừa tạo sự tiếp xúc với mẹ vừa hỗ trợ giữ ấm cho trẻ. Dây rốn cũng cần được xử trí. Do không có sẵn dây chuyên dụng để thắt, chúng tôi sử dụng dây đeo của khẩu trang còn trong gói vô trùng để thắt dây rốn rồi tiến hành cắt. Sau đó, chúng tôi phối hợp với điều dưỡng nữ để lấy đường truyền và truyền dịch cho mẹ", bác sĩ Thành nhớ lại.

Hạ cánh khẩn cấp để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé

BS Hồ Khánh Thành cho biết, sau khi mẹ và bé tạm ổn định, mọi người tiếp tục thảo luận về việc nên bay tiếp về Việt Nam hay hạ cánh khẩn cấp ở một sân bay gần hơn. Bản thân anh có trao đổi rằng nếu máy bay về đến Việt Nam, trong trường hợp cần thiết, ê-kíp cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ khẩn trương có mặt để hỗ trợ kịp thời. Tuy nhiên, lúc đó máy bay vẫn còn hơn 2 tiếng mới về đến Việt Nam. Với một em bé sinh non, việc tiếp tục hành trình trong khoảng thời gian đó vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ.

Trước tình huống đó, mọi người cân nhắc giữa Myanmar và Bangkok (Thái Lan). Bangkok cách khoảng 1 giờ 20 phút và đã cho phép hạ cánh, trong khi Myanmar chỉ cách khoảng 20 phút nhưng ban đầu chưa hoàn tất việc xin phép. Sau khi tiếp tục trao đổi, phía Myanmar đồng ý cho máy bay hạ cánh. Vì vậy, mọi người thống nhất lựa chọn phương án này để mẹ và bé có thể được đưa vào cơ sở y tế sớm hơn.

Sau khi hạ cánh, hành khách vẫn ở trên máy bay trong lúc máy bay tiếp nhiên liệu để tiếp tục hành trình về Việt Nam, còn mẹ và bé được đưa vào bệnh viện tại Myanmar để tiếp tục được chăm sóc y tế.

Cũng theo bác sĩ Thành, điều khiến anh nhớ nhất khi hỗ trợ sản phụ "vượt cạn" ngay trên máy bay chính là sự bình tĩnh và tinh thần hỗ trợ lẫn nhau của tất cả mọi người. "Với tôi, đây chắc chắn là một kỷ niệm rất đặc biệt trong quá trình hành nghề. Sứ mệnh nghề Y không chỉ đơn thuần là những lúc công tác nơi bệnh viện, khi có đầy đủ đồng nghiệp và các trang thiết bị y tế hỗ trợ. Mà còn là sự xuất hiện, hỗ trợ kịp thời ở những tình huống đột ngột mà người bệnh cần giúp đỡ, trong phạm vi khả năng của mình", nam bác sĩ chia sẻ.