Bác sĩ kể lại khoảnh khắc giúp thai phụ vượt cạn trên máy bay

Khoảng 1 giờ ngày 6/9, khi chuyến bay từ Đan Mạch đang trên hành trình về Việt Nam, tiếp viên bất ngờ phát thông báo tìm kiếm nhân viên y tế để hỗ trợ một hành khách mang thai có dấu hiệu chuyển dạ.

Trong số những người có mặt trên chuyến bay có bác sĩ Hồ Khánh Thành, Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Chợ Rẫy.

Theo Hồ Khánh Thành, sản phụ khoảng 24-25 tuổi, là người Việt Nam, mang thai lần đầu và thai khoảng 30 tuần.

"Ban đầu, tôi nghĩ có thể sản phụ đang quá lo lắng, dẫn đến biểu hiện giống một cơn hoảng sợ. Tuy nhiên, khi thấy bụng sản phụ gò mạnh, tôi kiểm tra và nhận thấy sản phụ đã chảy ối, đồng thời sờ thấy đầu em bé;

Lúc đó, tôi xác định đây thực sự là tình huống chuyển dạ và cần phải xử trí ngay, không thể chờ thêm. Với một em bé sinh non, tôi nghĩ điều quan trọng nhất lúc đó là phải nhanh chóng đỡ em bé, bởi nếu để kéo dài thì nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp của bé có thể tăng lên", bác sĩ Thành nhớ lại.

Đỡ sinh trong điều kiện đặc biệt

Trên chuyến bay lúc đó còn có một bác sĩ, một điều dưỡng người nước ngoài cùng một bác sĩ chuyên khoa tim mạch và một bác sĩ nhi người Việt Nam. Không ai là bác sĩ sản khoa, nhưng các nhân viên y tế đã nhanh chóng phối hợp, hỗ trợ nhau trong phạm vi chuyên môn.

Khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ của sản phụ cũng giúp quá trình giao tiếp giữa các bên thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, tổ bay tích cực phối hợp, hỗ trợ các nhân viên y tế trong suốt quá trình xử trí.

Là bác sĩ chuyên về hồi sức cấp cứu, bác sĩ Thành cho biết, bản thân cũng có lo lắng khi đối diện với tình huống đặc biệt này. Lần gần nhất ông trực tiếp đỡ sinh tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy, đã khoảng 12 năm.

Tuy nhiên, trong tình huống khẩn cấp, kinh nghiệm cấp cứu giúp ông nhanh chóng tập trung vào việc cần làm trước mắt.

Bác sĩ Hồ Khánh Thành, người giúp thai phụ vượt cạn trên máy bay từ Đan Mạch về Việt Nam.

“Khi nhận thấy sản phụ đã chảy ối và sờ thấy đầu em bé, tôi nghĩ cần phải tập trung vào việc hỗ trợ sản phụ sinh an toàn, đồng thời chuẩn bị các phương án dự phòng cho những nguy cơ có thể xảy ra sau đó”, bác sĩ Thành nói.

Điều may mắn là sản phụ giữ được bình tĩnh và hợp tác tốt. Khi được hướng dẫn cách nín thở, rặn theo nhịp, sản phụ thực hiện khá tốt.

Nhờ đó, quá trình sinh diễn ra nhanh. Khoảng 6-7 phút sau khi bắt đầu đỡ, em bé chào đời với cân nặng khoảng 1,3kg.

Theo bác sĩ Thành, môi trường trên máy bay có nhiều khác biệt so với bệnh viện, từ không gian, phương tiện hỗ trợ đến các thiết bị y tế. Vì vậy, các nhân viên y tế phải đánh giá nhanh tình trạng của mẹ và bé, đồng thời tận dụng những vật dụng sẵn có để xử trí.

May mắn, sản phụ được đưa đến khu vực khoang thương gia, nơi có không gian tương đối thuận lợi để bố trí nằm và tiến hành đỡ sinh.

Ngay sau khi em bé chào đời, ưu tiên tiếp theo là giữ ấm và theo dõi tình trạng hô hấp của trẻ. Do không có đầy đủ phương tiện như tại bệnh viện, các nhân viên y tế thống nhất thực hiện phương pháp da kề da, đặt em bé trên ngực mẹ để vừa tạo sự tiếp xúc với mẹ vừa hỗ trợ giữ ấm.

Để xử trí dây rốn, do không có dây chuyên dụng để thắt, các nhân viên y tế sử dụng dây đeo của khẩu trang còn nằm trong gói vô trùng để thắt dây rốn rồi tiến hành cắt.

Sau đó, ekip tiếp tục phối hợp với điều dưỡng nữ để lấy đường truyền và truyền dịch cho sản phụ. Huyết áp của người mẹ lúc đó khoảng 110/70 mmHg.

Khi em bé cất tiếng khóc và thở tốt, không khí trên chuyến bay phần nào được giải tỏa. Sản phụ liên tục cảm ơn những người đã hỗ trợ mình.

Hạ cánh khẩn cấp để đưa mẹ, bé đến bệnh viện

Sau khi tình trạng của mẹ và bé tạm ổn định, các nhân viên y tế và tổ bay tiếp tục cân nhắc phương án đưa hai mẹ con đến cơ sở y tế gần nhất.

Theo nam bác sĩ, lúc đó máy bay vẫn còn hơn 2 giờ mới có thể về đến Việt Nam. Dù nếu tiếp tục hành trình, ekip cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy có thể được huy động để hỗ trợ khi máy bay hạ cánh, nhưng với một em bé sinh non, việc phải tiếp tục di chuyển trong thời gian dài vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Các phương án hạ cánh tại Myanmar hoặc Bangkok được cân nhắc. Bangkok cách khoảng 1 giờ 20 phút và đã cho phép máy bay hạ cánh, trong khi Myanmar chỉ cách khoảng 20 phút nhưng thời điểm đó chưa hoàn tất thủ tục xin phép.

Sau khi tiếp tục trao đổi, phía Myanmar đồng ý cho máy bay hạ cánh. Các bên thống nhất lựa chọn phương án này để mẹ và bé có thể được đưa đến cơ sở y tế sớm nhất.

Sau khi máy bay hạ cánh tại Myanmar, các hành khách vẫn ở trên máy bay trong thời gian máy bay tiếp nhiên liệu để tiếp tục hành trình về Việt Nam. Trong khi đó, sản phụ và em bé được đưa đến một bệnh viện tại Myanmar để tiếp tục được chăm sóc y tế.

Sứ mệnh nghề y không chỉ ở bệnh viện

Nhìn lại khoảng thời gian đặc biệt trên chuyến bay, điều khiến bác sĩ Hồ Khánh Thành nhớ nhất là sự bình tĩnh của sản phụ và tinh thần phối hợp của những người có mặt.

Khi nghe thông báo trên máy bay có hành khách cần hỗ trợ y tế, ông chỉ nghĩ đơn giản rằng mình có thể làm gì để giúp đỡ. Sau đó, những người có mặt trên chuyến bay, dù đến từ nhiều nơi và có chuyên môn khác nhau, đã cùng phối hợp trong một hoàn cảnh không ai chuẩn bị trước.

“Với tôi, đây chắc chắn là một kỷ niệm rất đặc biệt trong quá trình hành nghề. Sứ mệnh nghề y không chỉ đơn thuần là những lúc công tác tại bệnh viện, khi có đầy đủ đồng nghiệp và các trang thiết bị y tế hỗ trợ, mà còn là sự xuất hiện, hỗ trợ kịp thời ở những tình huống đột ngột mà người bệnh cần giúp đỡ, trong phạm vi khả năng của mình”, bác sĩ Thành chia sẻ.

Điều may mắn nhất, theo ông, là em bé đã chào đời an toàn, người mẹ ổn định và sau đó cả hai được đưa đến cơ sở y tế để tiếp tục chăm sóc.

Một em bé đã đến với thế giới theo cách không ai có thể dự đoán. Chỉ trong khoảng 20 phút giữa hành trình từ Đan Mạch về Việt Nam, sự bình tĩnh của người mẹ, kinh nghiệm của người thầy thuốc cùng sự phối hợp của những người xa lạ đã tạo nên một cuộc vượt cạn đặc biệt trên độ cao hàng nghìn mét.