Bác sĩ lý giải vì sao không phải bệnh nhân ung thư nào cũng cần thuốc đắt tiền

“Bác sĩ ơi, nhà em không có điều kiện dùng thuốc đích, thuốc miễn dịch. Vậy bố em còn chữa được không?”. Đây là câu hỏi mà bác sĩ Nguyễn Tiến Đồng, Bệnh viện Đại học Phenikaa cho biết thường xuyên nhận được từ gia đình người bệnh ung thư.

Trao đổi với Nhà báo và Công luận, bác sĩ Đồng cho biết, tâm lý lo lắng về chi phí điều trị ngày càng phổ biến khi nhiều người nghe đến các loại thuốc đích, thuốc miễn dịch với chi phí có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Không ít gia đình mặc định đây là những phương pháp tốt nhất và lo sợ người thân sẽ mất cơ hội điều trị nếu không đủ khả năng chi trả.

Tuy nhiên, thực tế không phải bệnh nhân ung thư nào cũng phù hợp với các loại thuốc này.

Bác sĩ Đồng kể về trường hợp một bệnh nhân ngoài 50 tuổi đến khám vì ho khan kéo dài, đau tức ngực lan ra sau lưng. Kết quả chẩn đoán hình ảnh phát hiện khối u gần 5,5 cm ở đỉnh phổi trái, xâm lấn màng phổi, kèm nhiều hạch trong lồng ngực. Sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tuyến của phổi.

Sau khi nhận chẩn đoán, gia đình lập tức tìm hiểu các phương pháp điều trị tiên tiến, đặc biệt là thuốc đích và miễn dịch. Tuy nhiên, điều khiến họ lo lắng nhất là liệu có đủ điều kiện kinh tế để theo đuổi những liệu trình này hay không.

Để lựa chọn phương pháp điều trị, các bác sĩ tiến hành sinh thiết, hóa mô miễn dịch nhằm xác định chính xác loại tế bào ung thư; xét nghiệm 7 đột biến gen thường gặp trong ung thư phổi và đánh giá mức độ biểu hiện PD-L1 – một dấu ấn sinh học có vai trò hỗ trợ lựa chọn liệu pháp miễn dịch. Người bệnh đồng thời được chụp PET/CT để đánh giá phạm vi tổn thương.

Sau gần hai tuần, các kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh không phát hiện đột biến gen phù hợp trong nhóm được khảo sát, PD-L1 âm tính, dưới 1%.

Theo bác sĩ Đồng, những kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phác đồ. Người bệnh không có đích phân tử tương ứng để sử dụng các thuốc điều trị đích được khảo sát. Với PD-L1 dưới 1%, liệu pháp miễn dịch đơn trị thường không phải lựa chọn ưu tiên. Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Theo bác sĩ Đồng, những kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phác đồ. Người bệnh không có đích phân tử tương ứng để sử dụng các thuốc điều trị đích được khảo sát. Với PD-L1 dưới 1%, liệu pháp miễn dịch đơn trị thường không phải lựa chọn ưu tiên. Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Gia đình ban đầu khá hụt hẫng khi những phương pháp điều trị được kỳ vọng không phù hợp. Tuy nhiên, sau khi trao đổi về tình trạng bệnh, thể trạng, kết quả xét nghiệm và khả năng kinh tế, bác sĩ tư vấn hướng điều trị bằng hóa trị.

“Điều trị bệnh nhân không giống với điều trị một căn bệnh. Cùng mắc một loại ung thư, có giai đoạn và kết quả xét nghiệm tương tự, nhưng lựa chọn điều trị vẫn có thể khác nhau tùy thể trạng, điều kiện gia đình và nhiều yếu tố khác. Tốt nhất chưa chắc đã là phù hợp nhất”, bác sĩ Đồng chia sẻ.

Hóa trị là phương pháp đã được sử dụng nhiều năm, có cơ sở bằng chứng và vẫn giữ vai trò quan trọng trong các phác đồ điều trị ung thư phổi. Với người bệnh này, phần lớn chi phí điều trị được bảo hiểm y tế chi trả.

Bác sĩ chia sẻ thêm, việc hóa trị hiện nay đã có nhiều cải tiến trong chăm sóc hỗ trợ. Các thuốc chống nôn, thuốc hỗ trợ dự phòng và điều trị giảm bạch cầu, cùng chế độ dinh dưỡng, theo dõi sát giúp kiểm soát một số tác dụng phụ, cải thiện khả năng dung nạp điều trị của người bệnh.

Sau ba chu kỳ hóa trị, người bệnh được đánh giá lại. Chỉ số CEA, một chất chỉ điểm khối u, giảm từ 69,9 xuống 16,9 ng/ml. Chỉ số Cyfra 21-1 trở về ngưỡng bình thường. Người bệnh vẫn tỉnh táo, ăn uống được và tiếp tục điều trị theo kế hoạch.

Bác sĩ Đồng cũng lưu ý, sự thay đổi của các chất chỉ điểm khối u là tín hiệu cần được theo dõi, nhưng chưa đủ để kết luận hiệu quả điều trị. Người bệnh vẫn cần được đánh giá đáp ứng bằng thăm khám và chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định.

Bác sĩ Đồng cũng lưu ý, sự thay đổi của các chất chỉ điểm khối u là tín hiệu cần được theo dõi, nhưng chưa đủ để kết luận hiệu quả điều trị. Người bệnh vẫn cần được đánh giá đáp ứng bằng thăm khám và chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định.

Thuốc đích và thuốc miễn dịch là những tiến bộ quan trọng của y học hiện đại, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào đặc điểm sinh học của khối u và chỉ định cụ thể. Không phải cứ sử dụng thuốc mới, thuốc đắt tiền là mang lại kết quả tốt hơn cho mọi bệnh nhân.

Việc thực hiện các xét nghiệm cần thiết ngay từ đầu giúp bác sĩ xác định đặc điểm khối u, lựa chọn đúng phương pháp, tránh sử dụng những loại thuốc không phù hợp, gây tốn kém và làm chậm trễ quá trình điều trị.

Bên cạnh thuốc đích và miễn dịch, hóa trị, xạ trị và phẫu thuật vẫn giữ vai trò quan trọng trong điều trị ung thư phổi, tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và tình trạng cụ thể của từng người.

Bệnh nhân chụp PET/CT tại Trung tâm Ung bướu (Đơn nguyên Xạ trị – Y học hạt nhân), Bệnh viện Đại học Phenikaa. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bệnh nhân chụp PET/CT tại Trung tâm Ung bướu (Đơn nguyên Xạ trị – Y học hạt nhân), Bệnh viện Đại học Phenikaa. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

“Đắt không đồng nghĩa với đúng. Phương pháp tốt nhất là phương pháp phù hợp nhất với từng người bệnh, chứ không nhất thiết phải là phương pháp mới nhất hay đắt tiền nhất”, bác sĩ Đồng nói.

Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người bệnh và gia đình không nên mặc định rằng không đủ điều kiện sử dụng thuốc đích, thuốc miễn dịch đồng nghĩa với hết cơ hội điều trị. Việc quan trọng là đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám, đánh giá đầy đủ và xây dựng phác đồ phù hợp. Điều trị ung thư là một hành trình dài, cần sự phối hợp giữa bác sĩ, người bệnh và gia đình.

Văn Hiền

Nguồn Công Luận: https://congluan.vn/bac-si-ly-giai-vi-sao-khong-phai-benh-nhan-ung-thu-nao-cung-can-thuoc-dat-tien-post368324.html