Bác sĩ trẻ hiến kế đến Đại hội Đoàn toàn quốc: Xây dựng cộng đồng biết sơ cấp cứu

Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống bên lề Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII (diễn ra từ ngày 24-25/6), ThS.BS Đỗ Doãn Bách, Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Hà Nội, Ủy viên BCH Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam cho biết, sức khỏe không chỉ là câu chuyện của riêng ngành y tế mà là nền tảng của hạnh phúc gia đình, năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của đất nước.

Vì vậy, tổ chức Đoàn cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trong đó xây dựng cộng đồng biết sơ cấp cứu là một nhiệm vụ thiết thực và cấp thiết.

"Khi một người dân được phát hiện sớm tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch; khi một em nhỏ vùng núi được sàng lọc bệnh bẩm sinh; khi người cao tuổi được tư vấn sử dụng thuốc đúng cách; khi thanh niên được hỗ trợ về sức khỏe thể chất, tinh thần hay khi cộng đồng biết cách sơ cứu người bị đột quỵ, ngừng tuần hoàn, tai nạn thương tích... đó không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội", bác sĩ Bách nói.

Với mạng lưới rộng khắp, khả năng tập hợp thanh niên sâu rộng và tinh thần hành động mạnh mẽ, tổ chức Đoàn có nhiều lợi thế để trở thành "cánh tay nối dài" của công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Nếu được định hướng phù hợp, mỗi cơ sở Đoàn đều có thể trở thành một điểm kết nối, tuyên truyền, hỗ trợ và đồng hành cùng người dân trong việc bảo vệ sức khỏe.

ThS.BS Đỗ Doãn Bách, Viện Tim mạch Việt Nam, BV Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Hà Nội, Ủy viên BCH Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam.

Chuyển từ "khám bệnh, phát thuốc" sang "đồng hành quản lý sức khỏe"

Trong nhiều năm tham gia các chương trình khám bệnh tình nguyện, tư vấn sức khỏe cộng đồng và hỗ trợ y tế tại các sự kiện chính trị - xã hội lớn cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và Bệnh viện Bạch Mai, điều để lại nhiều ấn tượng nhất với bác sĩ Bách là "ánh mắt yên tâm của người dân khi được lắng nghe, được giải thích và được hướng dẫn một cách gần gũi, dễ hiểu".

Từ thực tiễn đó, vị bác sĩ trẻ nhận thấy người dân hiện nay không thiếu cơ sở khám chữa bệnh mà thiếu thông tin y tế chính xác, thiếu hiểu biết về tình trạng sức khỏe của chính mình. Không ít người mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện; nhiều người đã biết bệnh nhưng chưa được hướng dẫn, theo dõi và quản lý đầy đủ.

Theo bác sĩ Bách, chính những khoảng trống này là nơi tổ chức Đoàn và lực lượng thầy thuốc trẻ có thể phát huy vai trò, góp phần đưa y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý bệnh tật đến gần người dân hơn.

Bác sĩ Bách đề xuất trong nhiệm kỳ tới, Đoàn Thanh niên cần chuyển hướng từ "khám bệnh, phát thuốc" sang "đồng hành quản lý sức khỏe", từ các hoạt động đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe cộng đồng bền vững.

Trong đó, nâng cao kiến thức sức khỏe cho người dân cần trở thành một nội dung thường xuyên của công tác Đoàn. Các chuyên đề về dinh dưỡng, vận động, phòng chống bệnh không lây nhiễm, sức khỏe tâm thần, phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích, chăm sóc người cao tuổi, bà mẹ và trẻ em cần được triển khai định kỳ, dễ hiểu và dễ áp dụng trong thực tế.

Bác sĩ Bách thăm khám cho người dân vùng cao.

Song song với đó là việc phát triển mạng lưới thầy thuốc trẻ theo hướng bài bản hơn, có cơ sở dữ liệu nhân lực, quy trình điều phối, kết nối với hệ thống y tế cơ sở và bảo đảm khả năng theo dõi người dân sau các đợt khám tình nguyện.

Cộng đồng biết sơ cấp cứu sẽ cứu thêm nhiều sinh mạng

Một trong những đề xuất được bác sĩ Đỗ Doãn Bách đặc biệt tâm huyết là xây dựng cộng đồng biết sơ cấp cứu. Theo anh, một xã hội văn minh là xã hội có nhiều người dân được trang bị kỹ năng xử trí ban đầu khi xảy ra các tình huống khẩn cấp.

"Ngừng tuần hoàn, đột quỵ, hóc dị vật, đuối nước, điện giật hay tai nạn giao thông đều là những tình huống mà vài phút đầu tiên có thể quyết định sự sống còn của người bệnh", bác sĩ Bách nhấn mạnh.

Qua thực tế công tác chuyên môn, bác sĩ cho rằng nếu mỗi trường học, cơ quan, khu dân cư hay khu công nghiệp đều có lực lượng đoàn viên được đào tạo bài bản về sơ cấp cứu cơ bản, phổ cập kỹ năng hồi sinh tim phổi (CPR), sử dụng máy khử rung tim tự động (AED), cầm máu, cố định chấn thương và nhận biết sớm đột quỵ, nhiều sinh mạng có thể được cứu sống ngay từ những phút đầu tiên.

Không chỉ dừng lại ở các lớp tập huấn ngắn hạn, việc xây dựng cộng đồng biết sơ cấp cứu cần được xem là một chương trình lâu dài, được triển khai thường xuyên và từng bước trở thành kỹ năng phổ thông trong thanh niên và cộng đồng.

"Tổ chức Đoàn cần tiếp tục phát huy thế mạnh tại các địa bàn khó khăn, ưu tiên chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng sâu, vùng xa...", nam bác sĩ cho biết.

Bên cạnh đó, bác sĩ Bách cũng đề xuất Đoàn Thanh niên cần tiên phong trong chuyển đổi số y tế cộng đồng thông qua các mô hình hồ sơ sức khỏe điện tử, tư vấn sức khỏe từ xa, sàng lọc nguy cơ bằng nền tảng số, nhắc lịch tái khám, nhắc uống thuốc và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ y tế chính thống.

Một nhiệm vụ khác cần được quan tâm là chăm sóc sức khỏe thanh thiếu niên trước những vấn đề ngày càng gia tăng như áp lực học tập, rối loạn giấc ngủ, ít vận động, thừa cân béo phì, thuốc lá điện tử, sức khỏe tâm thần, bạo lực học đường hay an toàn tình dục.

Đồng thời, tổ chức Đoàn cần tiếp tục phát huy thế mạnh tại các địa bàn khó khăn, ưu tiên chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng sâu, vùng xa, công nhân khu công nghiệp, người cao tuổi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật và các đối tượng yếu thế khác.

Chăm lo sức khỏe nhân dân là phụng sự Tổ quốc

Theo ThS.BS Đỗ Doãn Bách, tham gia công tác Đoàn không làm người thầy thuốc xa rời chuyên môn mà giúp hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa xã hội của nghề y.

"Bệnh viện là nơi điều trị người bệnh, nhưng cộng đồng mới là nơi bắt đầu của sức khỏe. Một bác sĩ giỏi không chỉ điều trị tốt trong phòng bệnh mà còn phải góp phần giúp người dân ít mắc bệnh hơn, phát hiện bệnh sớm hơn, sống khỏe mạnh hơn và có niềm tin hơn vào hệ thống y tế", anh chia sẻ.

Vị bác sĩ trẻ kỳ vọng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó tổ chức Đoàn không chỉ tham gia mà còn dẫn dắt nhiều sáng kiến chăm sóc sức khỏe cộng đồng; không chỉ tổ chức các hoạt động tình nguyện giàu cảm xúc mà còn kiến tạo những mô hình bền vững, có dữ liệu, có tiêu chuẩn và có khả năng nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Nam bác sĩ cho rằng, chăm lo sức khỏe nhân dân chính là một hình thức phụng sự Tổ quốc thiết thực nhất của tuổi trẻ hôm nay. Khi thanh niên biết sống khỏe, cộng đồng sẽ khỏe hơn. Khi đoàn viên biết chăm lo cho người dân, tổ chức Đoàn sẽ gần dân hơn. Khi thầy thuốc trẻ đem tri thức, trái tim và trách nhiệm của mình đến với cộng đồng, lý tưởng "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên" sẽ được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, nhân văn và có giá trị lâu dài.

"Tôi tin rằng, trong nhiệm kỳ mới, với tinh thần của Đại hội XIII, tuổi trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể góp phần xây dựng một đất nước khỏe mạnh hơn, không chỉ bằng khát vọng mà bằng hành động; không chỉ bằng phong trào mà bằng những mô hình chăm sóc sức khỏe nhân dân thực chất, hiệu quả và bền vững", bác sĩ Bách bày tỏ.

Bác sĩ Bách tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ IX (ngoài cùng bên phải).