Bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, tăng hậu kiểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập đã được Quốc hội thông qua chiều 21/11. Luật chuyển mạnh sang hậu kiểm đối với dịch vụ kế toán, gắn việc cắt giảm điều kiện kinh doanh với yêu cầu bảo đảm năng lực chuyên môn, trách nhiệm của bên thuê và bên cung cấp dịch vụ.

Cho thuê, mượn giấy chứng nhận sẽ bị đình chỉ kinh doanh dịch vụ

Luật gồm 4 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Một trong các nội dung sửa đổi chính là bãi bỏ các quy định về đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán, điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán; đồng thời quy định tiêu chuẩn đối với cá nhân và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật. Ảnh: Đức Thanh

Kết quả biểu quyết thông qua Luật. Ảnh: Đức Thanh

Theo Luật được thông qua, cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán phải đáp ứng tiêu chuẩn của người làm kế toán. Cá nhân ký tên trên báo cáo tài chính của khách hàng phải có giấy chứng nhận năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán theo quy định của Bộ Tài chính. Cá nhân cung cấp dịch vụ làm kế toán trưởng phải đáp ứng tiêu chuẩn này, có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng và thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất 2 năm.

Giấy chứng nhận năng lực kinh doanh dịch vụ kế toán được xác định là văn bản xác nhận cá nhân đạt yêu cầu về năng lực, trình độ chuyên môn để được ký tên trên báo cáo tài chính của khách hàng.

Về trách nhiệm, người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán chịu trách nhiệm trước pháp luật về công tác kế toán của đơn vị mình, kể cả trường hợp thuê dịch vụ kế toán hoặc ứng dụng công nghệ thông tin. Bên thuê phải cung cấp đầy đủ, kịp thời, trung thực mọi thông tin, tài liệu liên quan và thanh toán chi phí dịch vụ theo hợp đồng.

Cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước khách hàng về nội dung đã cung cấp, phải bồi thường thiệt hại do mình gây ra theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Trách nhiệm về thông tin, số liệu kế toán được áp dụng cả khi sử dụng công nghệ thông tin để cung cấp dịch vụ.

Luật yêu cầu bên cung cấp dịch vụ khai báo, cập nhật trung thực, đầy đủ, chính xác thông tin để xây dựng cơ sở dữ liệu; lưu giữ tài liệu chứng minh, chịu trách nhiệm về thông tin đã khai báo và kịp thời đính chính sai lệch. Việc tiếp nhận, công khai thông tin không phải là cơ quan quản lý nhà nước xác nhận tính chính xác của toàn bộ thông tin tự khai báo hoặc bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Cùng với trách nhiệm lập, lưu giữ, bảo mật hồ sơ, Luật nghiêm cấm thuê, cho thuê, mượn, cho mượn giấy chứng nhận năng lực dưới mọi hình thức; mạo danh, sử dụng danh nghĩa, chữ ký của người khác cho hoạt động kinh doanh dịch vụ kế toán; thông đồng, câu kết với khách hàng để cung cấp, xác nhận số liệu sai sự thật.

Các hành vi này thuộc trường hợp bị đình chỉ kinh doanh dịch vụ kế toán có thời hạn. Chế tài đình chỉ cũng áp dụng khi có sai phạm chuyên môn hoặc vi phạm chuẩn mực gây hậu quả nghiêm trọng, có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng; không cung cấp tài liệu cho cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.

Đối với dịch vụ kiểm toán, Luật quy định Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ; cấp lại, điều chỉnh giấy chứng nhận trong 5 ngày làm việc. Trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu. Ảnh: Đức Thanh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu. Ảnh: Đức Thanh.

Hậu kiểm nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, không đẩy rủi ro cho khách hàng

Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Bộ trưởng cho biết, các ý kiến tham gia hầu hết thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi hai luật nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân, cắt giảm mạnh mẽ điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính để mở rộng thị trường dịch vụ kế toán, kiểm toán. Tuy nhiên, việc cắt giảm phải đi đôi với bảo đảm chất lượng dịch vụ và hiệu lực quản lý của Nhà nước.

Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật đã bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán, chuyển mạnh sang hậu kiểm nhưng vẫn phải bảo đảm chất lượng, tránh đẩy rủi ro cho khách hàng. Vì vậy, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của cả bên thuê, bên cung cấp dịch vụ và tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ của cá nhân thực hiện.

Giải trình về giấy chứng nhận năng lực, Bộ trưởng nhấn mạnh đây là kết quả đánh giá năng lực chuyên môn của cá nhân gắn với công việc cụ thể là ký báo cáo tài chính và làm kế toán trưởng cho khách hàng, không phải giấy phép kinh doanh, không phải điều kiện gia nhập thị trường. Quy định bảo đảm thống nhất với việc đưa kinh doanh dịch vụ kế toán ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Về hậu kiểm, Bộ trưởng cho biết, cơ sở dữ liệu về cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán được công khai, minh bạch trên hệ thống thông tin của Bộ Tài chính để hỗ trợ khách hàng lựa chọn nhà cung cấp. Công tác kiểm tra được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro, đi cùng hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm, trong đó có đình chỉ kinh doanh dịch vụ kế toán./.

Hoàng Yến

Nguồn Thời báo Tài chính: https://thoibaotaichinhvietnam.vn/bai-bo-dieu-kien-kinh-doanh-dich-vu-ke-toan-tang-hau-kiem-207352.html