Bãi bỏ nghiệm thu PCCC: TP.HCM chuyển sang 'hậu kiểm', không hạ chuẩn an toàn

Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 11.6 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, báo chí đặt câu hỏi được đặt ra xoay quanh việc chuyển quyền tự nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy về cho doanh nghiệp. Trong đó điều được dư luận quan tâm là cơ quan chức năng sẽ “hậu kiểm” theo cách nào để vừa giảm phiền hà cho doanh nghiệp, vừa kiểm soát rủi ro cháy nổ từ sớm, đặc biệt với các trường hợp chủ đầu tư cố tình thay đổi thiết kế nhằm cắt giảm chi phí.

Thượng tá Trần Xuân Phương - Phó Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM, trả lời tại họp báo. Ảnh: Trung tâm Báo chí

Trả lời nội dung này, Thượng tá Trần Xuân Phương - Phó Trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM cho biết theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ, từ ngày 1.7.2026 sẽ cắt bỏ thủ tục hành chính về nghiệm thu PCCC. Hiện Bộ Công an đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo sửa đổi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, trong đó có nội dung liên quan đến việc thay đổi cơ chế này.

Theo Thượng tá Trần Xuân Phương, đây là chủ trương phù hợp với định hướng cải cách hành chính, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian, chi phí và áp lực nhân lực, đồng thời đẩy nhanh tiến độ đưa công trình, dự án và phương tiện giao thông vào khai thác.

Tuy nhiên, đại diện PC07 nhấn mạnh việc cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa buông lỏng quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy. Theo đó, các cơ quan có thẩm quyền gồm lực lượng công an và cơ quan chuyên môn về xây dựng sẽ chuyển sang hình thức “hậu kiểm”, thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất khi công trình, dự án hay phương tiện đi vào hoạt động.

Mục tiêu là bảo đảm công tác quản lý an toàn PCCC vẫn được duy trì nhưng không để phát sinh thêm một dạng “giấy phép con” khác gây phiền hà cho doanh nghiệp.

“Việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy là cắt giảm thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước, không phải cắt giảm các yêu cầu, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy, chữa cháy. Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức thi công, lắp đặt, kiểm tra, nghiệm thu và chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc bảo đảm các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy của công trình trước khi đưa vào sử dụng”, Thượng tá Trần Xuân Phương khẳng định.

Theo đại diện PC07, các trường hợp chủ đầu tư hoặc đơn vị thi công không thực hiện đúng thiết kế PCCC đã được thẩm định, tự ý thay đổi giải pháp kỹ thuật, cắt giảm hạng mục hoặc thiết bị nhằm giảm chi phí đầu tư sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Ngoài xử phạt, các đơn vị vi phạm còn buộc phải khôi phục đầy đủ điều kiện an toàn PCCC theo hồ sơ thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định trước đó. Đối với các vi phạm nghiêm trọng có nguy cơ trực tiếp gây cháy nổ hoặc đe dọa an toàn tính mạng con người, cơ quan chức năng sẽ xem xét áp dụng các biện pháp mạnh hơn như xử phạt vi phạm hành chính hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.

Cũng tại họp báo, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP.HCM đưa ra hàng loạt khuyến cáo dành cho chủ đầu tư và doanh nghiệp nhằm hạn chế rủi ro pháp lý cũng như bảo đảm an toàn trong quá trình xây dựng, vận hành công trình.

Theo đó, doanh nghiệp phải lập hồ sơ thiết kế PCCC để thẩm định theo quy định; thi công và lắp đặt hệ thống đúng hồ sơ đã được phê duyệt; không tự ý thay đổi giải pháp kỹ thuật hoặc cắt giảm hạng mục PCCC.

Các chủ đầu tư cũng được yêu cầu tổ chức nghiệm thu nội bộ giữa các bên liên quan trước khi đưa công trình vào sử dụng, đồng thời lưu trữ đầy đủ hồ sơ để phục vụ công tác kiểm tra sau này.

Đại diện PC07 lưu ý các công trình chỉ nên sử dụng thiết bị PCCC đã được kiểm định, chứng nhận hợp quy hoặc đủ điều kiện lưu thông theo quy định pháp luật.

Những khuyến cáo dành cho chủ đầu tư và doanh nghiệp nhằm hạn chế rủi ro pháp lý cũng như bảo đảm an toàn trong quá trình xây dựng, vận hành công trình. Nguồn: TTBC

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần thường xuyên bảo trì hệ thống, tổ chức huấn luyện và thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ để bảo đảm hệ thống hoạt động hiệu quả khi xảy ra sự cố.

Theo PC07, khi chuyển sang cơ chế “hậu kiểm”, trách nhiệm tự tuân thủ của chủ đầu tư sẽ lớn hơn trước. Vì vậy, việc chủ động cập nhật đầy đủ thông tin về công trình, hệ thống PCCC và các thay đổi trong quá trình vận hành sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý theo dõi, kiểm tra và xử lý khi cần thiết...