Bài học quý từ 'tuyến đầu quản trị'

Ảnh minh họa: plo.vn

Tuy nhiên, sự dịch chuyển của một cấu trúc lớn không bao giờ là phẳng lặng. Những “điểm nghẽn” nảy sinh trong quá trình vận hành tại cấp xã, nơi được ví như “tế bào” của cơ thể chính quyền đang đặt ra những bài học sâu sắc về năng lực quản trị trong giai đoạn phát triển mới.

Ai cũng biết, trong hệ thống chính trị, cấp xã chính là nơi trực tiếp tiếp xúc với thực tế cuộc sống, nơi mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Khi mô hình hai cấp được áp dụng, khoảng 80% khối lượng công việc từ cấp huyện đã đổ dồn về xã, biến nơi đây từ một "điểm cuối hành chính" truyền thống trở thành "tuyến đầu quản trị". Đây là một bước chuyển mang tính chất lượng. Cấp xã giờ đây không chỉ giải quyết các thủ tục đơn thuần, mà còn phải nắm giữ các lĩnh vực phức tạp như quy hoạch, đầu tư công, quản lý tài chính - ngân sách và đặc biệt là công cuộc chuyển đổi số.

Nhìn lại một năm qua, sự chênh lệch về năng lực thực thi giữa các địa phương là một bài học giá trị. Chúng ta ghi nhận những xã, phường đã bứt phá ngoạn mục, xử lý dứt điểm các tồn đọng kéo dài, nhưng cũng không thể phủ nhận sự lúng túng ở nhiều nơi khi đội ngũ cán bộ cơ sở phải đối diện với áp lực công việc vượt quá khả năng chuyên môn. Điều này không phản ánh sự thiếu cố gắng của cá nhân, mà là hệ quả của việc chưa chuẩn bị đầy đủ hành trang cho "tuyến đầu". Một bộ máy dù được thiết kế tinh gọn, hiện đại đến đâu vẫn cần những con người đủ năng lực để vận hành. Đã đến lúc chúng ta cần xác định rằng, cải cách bộ máy chỉ là điều kiện cần, còn việc đào tạo và nâng cao chất lượng cán bộ mới là điều kiện đủ để mô hình hai cấp phát huy trọn vẹn giá trị.

Bài học lớn nhất rút ra từ thực tiễn là nguyên tắc “đồng bộ”, theo đó, giao quyền phải đi đôi với trao nguồn lực. Chúng ta không thể kỳ vọng những “tế bào” xã vận hành hiệu quả nếu thiếu đi các chất xúc tác cần thiết như biên chế phù hợp, cơ sở hạ tầng viễn thông vững chắc, dữ liệu liên thông và các công cụ số chuyên dụng. Trao quyền mà không bảo đảm nguồn lực thực chất chỉ là đặt thêm gánh nặng lên đôi vai của người cán bộ cơ sở. Do đó, việc hoàn thiện chính sách đãi ngộ không chỉ là câu chuyện tiền lương, mà là tạo ra môi trường làm việc công bằng, nơi những nỗ lực được ghi nhận, tạo động lực để người cán bộ gắn bó và cống hiến lâu dài.

Bên cạnh yếu tố con người, tư duy về quản trị hiện đại cũng cần được thấm nhuần sâu sắc. Chúng ta cần chuyển dịch mạnh mẽ từ lối làm việc hành chính thụ động sang tư duy quản trị kiến tạo dựa trên dữ liệu. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông từ Trung ương đến địa phương, áp dụng nguyên tắc “nhập một lần, sử dụng nhiều lần” sẽ là chìa khóa để giải tỏa áp lực thủ tục.

Cuối cùng, mọi sự đổi mới về cơ cấu, mọi cuộc cải cách về quy trình cuối cùng đều phải được kiểm chứng bằng sự hài lòng của nhân dân. Người dân không phân định rạch ròi cấp xã hay cấp huyện, họ nhìn vào hiệu quả của bộ máy thông qua việc thủ tục có nhanh chóng, dịch vụ có thuận tiện hay không. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn tại cấp xã ngày hôm nay chính là quá trình rèn giũa để tạo nên một nền hành chính phục vụ, hiện đại và bền vững. Những bất cập đã qua là bài học kinh nghiệm quý giá để chúng ta điều chỉnh, hoàn thiện mô hình. Khi mỗi "tế bào" xã được bồi đắp về năng lực, nguồn lực và tư duy, toàn bộ hệ thống chính trị sẽ vận hành nhịp nhàng, năng động, sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển mới đầy thách thức và cơ hội. Những gì chúng ta làm hôm nay, ở cấp xã, chính là xây dựng nền tảng cho sự thịnh vượng của đất nước trong tương lai.