Bài toán thị trường từ thỏa thuận diesel bất ngờ giữa Mỹ và Nga

Nhà máy lọc dầu NORSI của Lukoil tại Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod - nhà máy lọc dầu lớn thứ tư và là cơ sở sản xuất xăng lớn thứ hai của Nga. Ảnh: Euromaidan Press

Áp lực chi phí sinh hoạt leo thang buộc chính quyền Mỹ phảitìm kiếm những bước đi chiến lược đột phá trên thị trường năng lượng. Bộ Ngânkhố Mỹ đã chính thức cấp giấy phép chung cho phép nhập khẩu và giao dịch dầudiesel có nguồn gốc từ Nga cho đến tháng 4/2027.

Động thái này ngay lập tức kích hoạt làn sóng điều chỉnh giátrên các sàn giao dịch hàng hóa thế giới, với giá dầu thô WTI rơi từ mức tiệm cận91 USD/thùng xuống dưới 90 USD/thùng chỉ trong vài phút sau thông báo.

Thỏa thuận ký kết giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thốngVladimir Putin quy định Moscow sẽ chuyển giao ngay lập tức khoảng 300.000 tấn dầudiesel cho Mỹ. Trong các giai đoạn tiếp theo, khối lượng cung ứng có thể tănglên đến 1 triệu tấn và hướng tới mốc 3 triệu tấn tùy thuộc vào năng lực vậnhành của các nhà máy lọc dầu tại Nga.

Để tạo điều kiện cho dòng chảy này, Phó Thủ tướng NgaAlexander Novak xác nhận Moscow bắt đầu dỡ bỏ bớt các hạn chế xuất khẩu nhiênliệu vốn được áp đặt từ tháng 7.

Phản ứng trước quyết định này, giới phân tích quốc tế đưa ranhững đánh giá trái chiều về mức độ tác động dài hạn lên mặt bằng giá cả.

Ông Clayton Seigle, chiến lược gia năng lượng tại Trung tâmNghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS - Center for Strategic and InternationalStudies), cho biết: "Liệu bước đi này có làm giảm sâu giá nhiên liệu? Tôicho rằng tác động có thể sẽ không quá lớn. Việc Mỹ tiếp nhận dầu diesel từ Ngađồng nghĩa với việc các khách hàng hiện hữu của Moscow sẽ bị gián đoạn nguồncung và phải tìm kiếm sự thay thế ở nơi khác, qua đó giữ mặt bằng giá chung ởtrạng thái cân bằng tương đối".

Ở góc độ địa chính trị, quyết định tạm dừng trừng phạt nănglượng của Washington đang đối mặt với sức ép gay gắt từ các đồng minh phươngTây. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên tiếng chỉ trích đây là một bướclùi chiến lược, trong khi Liên minh châu Âu (EU) lại tiếp tục siết chặt các biệnpháp trừng phạt kinh tế đối với Moscow.

Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov phát biểu trước báo giớirằng thỏa thuận này "sẽ mang lại tác động tích cực cho toàn bộ nền kinh tếtoàn cầu", đồng thời từ chối tiết lộ các điều khoản nhượng bộ cụ thể từphía Mỹ.

Đối với nền kinh tế Việt Nam, diễn biến mới trên thị trườngdầu mỏ mang lại cả cơ hội lẫn thách thức trong việc quản trị chi phí đầu vào.Giá nhiên liệu thế giới hạ nhiệt giúp giảm áp lực lên chi phí nhập khẩu xăng dầuthành phẩm và cước phí logistics quốc tế, tạo khoảng thở cho các doanh nghiệpxuất nhập khẩu.

Tuy nhiên, sự biến động bất ngờ của chính sách trừng phạtcũng đòi hỏi các nhà thương mại năng lượng trong nước phải theo dõi sát sao chukỳ giá để chủ động phương án dự trữ, tránh rủi ro biến động giá đảo chiều khithời hạn miễn trừ kết thúc.