Từ trên mạng đến biểu tình: “Đảng Con Gián” khiến New Delhi siết an ninh

Những người tham gia yêu cầu người đứng đầu Ủy ban Bầu cử Ấn Độ Gyanesh Kumar từ chức, liên quan đến tranh cãi về việc rà soát danh sách cử tri.

Cockroach Janta Party (CJP), thường được gọi là “Đảng Con Gián”, là phong trào do giới trẻ dẫn dắt, gắn với người sáng lập Abhijeet Dipke.

Một người ủng hộ phong trào "Đảng Nhân dân Con Gián" cầm mặt nạ hình con gián trong cuộc biểu tình phản đối những sai phạm bị cho là xảy ra tại các kỳ thi lớn ở Ấn Độ, tại thủ đô New Delhi ngày 6-6. Ảnh: AFP

Phong trào xuất hiện vào tháng 5-2026 sau tranh cãi về phát biểu của Chánh án Tòa án tối cao Surya Kant, người bị cho là đã ví những người trẻ chỉ trích chính phủ với gián và ký sinh trùng.

Sau đó, ông Kant giải thích lại rằng phát biểu đã bị hiểu sai ngữ cảnh.

Tên gọi CJP mang tính châm biếm, chơi chữ với tên đảng Bharatiya Janata Party (BJP) cầm quyền của Thủ tướng Narendra Modi.

Trong giai đoạn đầu thành lập, CJP chủ yếu huy động học sinh, sinh viên phản đối các vụ rò rỉ đề thi và sự cố trong những kỳ thi quan trọng, đồng thời nêu yêu cầu về trách nhiệm của chính phủ và cơ hội việc làm.

Cuộc biểu tình lần này tập trung vào quyền bầu cử. CJP dự kiến tập hợp hàng nghìn người tại Jantar Mantar ở trung tâm New Delhi, phản đối việc rà soát danh sách cử tri mà những người chỉ trích cho rằng có lợi cho BJP.

Theo Reuters, khoảng 130 triệu mục tên cử tri đã bị loại trong quá trình xác minh. Ủy ban Bầu cử và BJP bác bỏ cáo buộc sai phạm, còn cơ quan bầu cử khẳng định người đủ điều kiện bị xóa tên nhầm có thể đăng ký lại.

Trước đó, cảnh sát Delhi không chấp thuận cuộc biểu tình ngày 10-10, với lý do là thời gian thông báo quá ngắn, việc Ban Tổ chức từng không tuân thủ các yêu cầu trong 1 cuộc biểu tình trước và những lo ngại về an toàn công cộng, trật tự, giao thông.

Các biện pháp hạn chế được áp dụng tại nhiều khu vực, đặc biệt quanh địa điểm dự kiến tập trung. Ít nhất 45 ga tàu điện ngầm đóng cửa và hơn 240 chuyến tàu đến các ga New Delhi, Nizamuddin bị hủy.

Internet bị ngắt quanh Jantar Mantar, trong khi nhiều tuyến đường có chốt kiểm soát. Phạm vi này cho thấy 1 đợt siết an ninh trên diện rộng, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ thủ đô ngừng hoạt động.

Một quan chức Bộ Nội vụ giấu tên cho biết hơn 2.000 người bị tạm giữ tại Delhi.

Theo thông báo của CJP, ông Dipke cùng hai lãnh đạo Saurav Das và Ashutosh Ranka cũng bị tạm giữ khi chuyến bay từ Mumbai đến Delhi hạ cánh.

Văn phòng nhân quyền Liên hợp quốc bày tỏ lo ngại về việc tạm giữ hàng loạt, kêu gọi tôn trọng quyền hội họp ôn hòa.