Bản làng vào tour. Kỳ 1: Những người 'đánh thức' bản làng

Kỳ 1:Những người “đánh thức” bản làng

Từ phường Hà Giang 1 (Tuyên Quang) chúng tôi có chuyến hành trình lên với Cao nguyên đá Đồng Văn, Cột cờ Lũng Cú, điểm du lịch địa đầu Tổ quốc. Hoàng Minh Chiến, hướng dẫn viên du lịch có dáng người nhỏ thó nhưng có sức dẻo dai đến lạ thường đưa chúng tôi vào những câu chuyện ly kì của miền cao nguyên đá.

Rất lâu rồi tôi mới có dịp đi lại con đường dọc từ trung tâm Hà Giang lên tới cột cờ Lũng Cú, điểm du lịch địa đầu tổ quốc. Điều làm tôi ngạc nhiên, không còn những mái nhà xiêu vẹo, hoang sơ ngày nào, thay vào đó là những nhà hàng nhỏ xinh xắn, cách điệu mọc lên dày đặc suốt đoạn đường từ xuôi lên tới Mèo Vạc, Đồng Văn trông thật vui mắt, những tốp khách có cả tây cả ta nhưng đa phần là các bạn còn rất trẻ. Giữa cái bồng bềnh lưng chừng núi, câu chuyện của tôi và hướng dẫn viên Chiến làm đoạn đường như ngắn lại. Sự thông hiểu của Chiến về miền đất Hà Giang được lý giải bởi sự mê hoặc của cung đường này, em kể cho tôi về bản làng Hà Giang cứ như chính quê hương của mình vậy.

                                                                                         Bản làng nơi cao nguyên đá Hà Giang                                                                                Ảnh Thăng Long

Chiến sinh ra ở Ba Vì (Hà Nội). Theo nghề hướng dẫn viên, em đã dẫn nhiều đoàn khách trong và ngoài nước. Chuyện em bén duyên với Hà Giang rồi gắn bó với cung đường này như một hướng dẫn viên chuyên nghiệp lại là cả một câu chuyện dài. “Đưa khách lên vùng cao như Hà Giang thì phải có sức khỏe tốt anh ạ. Nhưng thế chưa đủ, còn phải có đam mê thật sự và hiểu được đồng bào thì mới chiều được khách”, Chiến tâm sự. Theo em, khách dưới xuôi lên đây phần lớn yêu thiên nhiên, muốn khám phá sự hùng vĩ của núi non và nét mộc mạc, nguyên sơ của bản làng. “Làm sao để họ đắm đuối với mùa hoa tam giác mạch, say mê dòng Nho Quế hay đỉnh Mã Pí Lèng… thì hướng dẫn viên như chúng em chính là nhịp cầu”, Chiến nói.

Câu chuyện giữa tôi và Chiến thêm phần hào hứng, cởi mở hơn khi trong đoàn có Lộc là bạn thuở sinh viên lúc còn khốn khó của Chiến, mỗi người một ngả, dễ có chừng 20 năm mới gặp lại nhau. Tối đó, cả đoàn vùi mình trong cái lạnh vùng sơn cước Đồng Văn. Bên bếp lửa hồng, khi cả ba đã ngà ngà men rượu ngô, Chiến kể thật nhiều. Tôi đem thắc mắc, tại sao em không làm chính thức cho công ty nào mà chỉ nhận đoàn cho các công ty khác nhau khi có khách đi Hà Giang, đặc biệt là Cao nguyên đá Đồng Văn? Câu chuyện xoay quanh việc Chiến gắn bó với mảnh đất này và trở thành “tài sản” sở hữu của nhiều công ty du lịch mỗi khi có đoàn khách lên với Đồng Văn cũng đáng để suy ngẫm, xưa chỉ có du khách “say” vùng đất nào mà đi lại nhiều lần, giờ có cả hướng dẫn viên chung thủy với điểm đến thì cũng thật hiếm. Có thể không ngoa khi nói rằng, những người như Chiến đã thở cùng nhịp thở của bà con dân tộc nơi đây, du khách quay trở lại nơi này phần đông cũng nhờ những người như Chiến. Nói rồi Chiến nhắc các anh về nghỉ, sáng mai sẽ dẫn cả đoàn đi bộ dạo phố núi và ăn bánh cuốn tại phố cổ Sùng Dúng Lù, nhớ là lúc 5 giờ sáng, ăn cùng bà con dân tộc nó mới thú vị, Chiến thuộc đến cỡ đó thì khác gì người bản địa.

                                             Hướng dẫn viên Hoàng Minh Chiến (bên phải) bên dòng sông Nho Quế                                                       Ảnh Thăng Long

Chưa hết, câu chuyện ban chiều cũng làm tôi tò mò, vì sao Chiến khuyên du khách không nên cho các em nhỏ vùng cao tiền mỗi khi xe dừng. Chiến nói, khi xe nghỉ ở khúc cua tay áo, phần vì chiều du khách, nhưng việc dừng lại tại các khúc cua tay áo như Dốc Thẩm Mã hay Dốc Chín Khoanh ngoài việc để ngắm cảnh, chụp ảnh hoặc cho xe nghỉ sau khi leo dốc cao Chiến còn muốn du khách hiểu hơn về cuộc sống của bà con các dân tộc nơi đây. Tôi hỏi Chiến mới biết, em bé người dân tộc chừng hơn 10 tuổi bế theo 1 em bé khác ngồi cheo leo vách đá nở nụ cười tươi, tay cầm nắm hoa cải, lưng đeo gùi với những hoa rừng hồi chiều chính là 2 mẹ con, tôi thực sự “choáng”. Tôi chắc là câu chuyện của Chiến cũng làm những người như tôi và cả nhiều đoàn day dứt, từ ngày du khách lên với Đồng Văn, Mèo Vạc, Lũng Cú… đông hơn thì các em bỏ học nhiều hơn. Rất đơn giản vì các em chỉ cần một vài đạo cụ, khoác trên mình bộ quần áo dân tộc và đứng bán những hàng hóa nông sản hay đơn giản là mỉm cười khi chụp hình chung với du khách là các em có thể kiếm được tiền. Chính vì thế, những hướng dẫn viên như Chiến cũng không muốn các em bỏ học sớm, tảo hôn, sinh con, và vòng nghèo khó lại tiếp diễn. Vì thế, Chiến luôn dặn cả đoàn hạn chế việc cho tiền các em là vậy.

Cả tôi và Chiến đều nhận thấy, du lịch đang từng ngày mở ra những cơ hội sinh kế mới cho đồng bào Hà Giang, từ kinh doanh homestay, phục vụ ẩm thực, bán nông sản, sản phẩm thủ công đến phát triển các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa. Trong hành trình ấy, bên cạnh những người dân trực tiếp làm du lịch, đội ngũ hướng dẫn viên giữ vai trò như những nhịp cầu kết nối du khách với cảnh sắc, con người và văn hóa vùng cao. Không chỉ dẫn đường qua những cung đèo quanh co, những bản làng nép mình bên núi đá, họ còn kể những câu chuyện về lịch sử, phong tục, tập quán, giúp du khách hiểu hơn giá trị của mỗi điểm đến và trân trọng cuộc sống của người dân địa phương.

        Kinh doanh homestay, phục vụ ẩm thực, bán nông sản, sản phẩm thủ công đến phát triển các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa.                 Ảnh Thăng Long             

Nếu Chiến kết nối du khách bằng những câu chuyện trên từng cung đường, thì dược sĩ Lê Ngọc Sơn lại chọn ống kính để đưa quê hương Cao Bằng đi xa.

Sinh ra tại Cao Bằng, dù học tập và sinh sống tại Hà Nội, anh Lê Ngọc Sơn vẫn luôn dành một tình cảm đặc biệt cho quê hương. Với anh, quê nhà không chỉ là nơi lưu giữ những ký ức tuổi thơ mà còn là miền đất có nhiều vẻ đẹp bình dị, giàu bản sắc, xứng đáng được nhiều người biết đến. Từ niềm đam mê nhiếp ảnh, anh mong muốn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương thông qua những khuôn hình chân thực, giàu cảm xúc.

Chính tình yêu ấy đã thôi thúc anh tìm đến nhiếp ảnh như một cách lưu giữ kỷ niệm, kể chuyện quê hương và chia sẻ những giá trị đáng quý với cộng đồng. Với anh Sơn, mỗi bức ảnh không đơn thuần là một tác phẩm ghi lại cảnh vật, mà còn là một câu chuyện về nơi chốn và con người. Đó có thể là vẻ đẹp của thiên nhiên, những khoảnh khắc sinh hoạt bình dị, nét văn hóa truyền thống hay nụ cười chân thành của người dân quê. Qua góc nhìn của người cầm máy, những điều tưởng chừng quen thuộc có thể trở nên mới mẻ, khơi gợi sự tò mò và mong muốn khám phá của người xem.

Đặc biệt, anh kỳ vọng những bức ảnh của mình sẽ góp phần giới thiệu tiềm năng du lịch Cao Bằng đến với đông đảo du khách. Khi hình ảnh quê hương được lan tỏa trên các nền tảng truyền thông và mạng xã hội, những cảnh đẹp, nét văn hóa và câu chuyện về con người địa phương sẽ có thêm cơ hội tiếp cận công chúng. Từ đó, tình yêu dành cho quê nhà có thể được nối dài thành sự quan tâm, những chuyến trở về và cơ hội phát triển du lịch địa phương.

Xin được giới thiệu bộ ảnh của anh Lê Ngọc Sơn về non nước Cao Bằng:

                                                    Tiềm năng du lịch Cao Bằng đến từ những cảnh sắc bình dị bản làng                                                             Ảnh Ngọc Sơn

Với anh Sơn, cầm máy ảnh cũng là một cách trở về, gìn giữ những điều thân thuộc và góp sức nhỏ bé cho quê hương. Trên hành trình ấy, mỗi bức ảnh không chỉ lưu giữ vẻ đẹp của một miền đất mà còn gửi gắm mong muốn đưa hình ảnh quê nhà đến gần hơn với bạn bè, du khách, để những giá trị bình dị của quê hương được biết đến, trân trọng và lan tỏa rộng rãi hơn.

Anh Lê Ngọc Sơn với niềm say mê với thiên nhiên Cao Bằng  

Tôi thiết nghĩ, du lịch về với vùng sâu, vùng xa quyến luyến du khách bởi những nét hoang sơ của vách núi cao, dòng Nho Quế, hay sự hùng vĩ của Thác Bản Giốc – Cao Bằng, cây trà cổ thụ vùng cao Phình Hồ - Lào Cai…hay những con suối róc rách, trong xanh uốn lượn vực sâu, tất cả như bức tranh sơn thủy hữu tình. Chưa hết, tới với Tây Bắc mùa gặt, người ta như bị mê hoặc bởi mùa vàng trên những nếp ruộng bậc thang, xa xa điểm xuyết cây cổ thụ, tất cả như bức tranh cổ tích dọc đường chờ đón bước chân du khách.

(Còn nữa)