Chàng trai trẻ đưa văn hóa Tà Ôi vào âm nhạc hiện đại

 Âm nhạc hiện đại được A King Lứu lựa chọn để kể những câu chuyện về quê hương. Ảnh: NVCC

Bóng núi trong tiếng guitar

“Tôi yêu bóng núi kia, bóng núi tựa lưng cha tôi/ Che chở tổ ấm, che chở buôn làng/ Qua bão đạn mưa bom...”. Giọng hát cao, sáng và đầy nội lực của A King Lứu vang lên trong MV “Bóng núi lưng trần”, giữa những hình ảnh thân thuộc của quê nhà A Lưới.

Ra mắt dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, MV “Bóng núi lưng trần” là sản phẩm Lứu dành nhiều tâm sức thực hiện tại quê hương. Những thước phim ghi lại cảnh sắc A Lưới, con người Tà Ôi cùng những hình ảnh gắn với đời sống nơi đây. Lứu xuất hiện với cây guitar điện, khoác trên mình trang phục dèng, mang âm nhạc hiện đại vào không gian đậm dấu ấn quê nhà.

MV kể câu chuyện về quê hương A Lưới qua ký ức của một người con Tà Ôi. Một gia đình có người cha lên đường kháng chiến rồi mãi mãi không trở về. Người con lớn lên, tiếp bước cha lên đường giữ nước, sau đó trở về quê và trở thành già làng. Sự kết nối ký ức chiến tranh với cuộc sống hôm nay thể hiện tình yêu quê hương và sự tiếp nối những giá trị được trao truyền trong cộng đồng người Tà Ôi.

“Bài hát này là món quà tôi muốn gửi tặng những người yêu nhạc, đặc biệt là quê hương A Lưới, A Roàng. MV với những hình ảnh được đầu tư, nhiều góc máy đẹp, tôi muốn lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước; qua đó góp phần giới thiệu cảnh sắc, con người, văn hóa Tà Ôi và bản sắc của đồng bào các dân tộc sinh sống ở dãy Trường Sơn”, A King Lứu chia sẻ.

Sản phẩm nhận được nhiều phản hồi tích cực sau khi phát hành. Khán giả dành lời khen cho hình ảnh, ca từ và giọng hát của Lứu.

Quê hương cũng hiện diện trong những lần Lứu biểu diễn tại Hà Nội. Anh thường mặc trang phục dèng của người Tà Ôi trên sân khấu. Sau chương trình, bộ trang phục trở thành câu chuyện giao lưu giữa Lứu và khán giả. Khi có người muốn mua, anh kết nối họ với những người dệt dèng ở quê nhà. “Mỗi lần như vậy, tôi lại có cơ hội kể về người Tà Ôi, về A Lưới và văn hóa của đồng bào mình”, Lứu hào hứng kể.

Khi nói về dèng, điều Lứu nhớ đến trước hết là những người phụ nữ ở quê nhà, trong đó có mẹ, các chị và các bà. “Trong bộ trang phục ấy có bàn tay của các chị, các bà và có cả mẹ tôi. Tôi muốn khi mọi người nhìn thấy mình, sẽ liên tưởng đến quê hương của tôi”, Lứu chia sẻ.

Đưa bản sắc Tà Ôi lên sân khấu

A King Lứu sinh ra và lớn lên tại xã A Roàng cũ, nay là xã A Lưới 4. Từ nhỏ, anh đã biết chơi đàn ta lư và một số nhạc cụ truyền thống của người Tà Ôi.

Cái duyên đến với cây đàn guitar khi anh học tại Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế). Thấy các anh khóa trên tập guitar, Lứu tò mò rồi tìm cách học theo. Nhà chưa có đàn, anh thường chờ mọi người tập xong để xin mượn vài phút, tự lần mò từng hợp âm.

Đến năm lớp 11, Lứu gọi điện về nhà xin bố mua một cây guitar. Cha anh làm nghề phụ hồ, phải dành dụm gần một tháng mới đủ tiền mua đàn cho con. “Đó là cây đàn đầu tiên trong đời tôi. Đến giờ mỗi lần cầm đàn, tôi vẫn nhớ những ngày bố đi phụ hồ, người lấm lem xi măng để mua cho mình”, Lứu kể.

Tốt nghiệp THPT, Lứu ra Hà Nội với khoảng 800.000 đồng vay mượn của người quen. Anh xin làm tại một cửa hàng nhạc cụ, ban ngày bán đàn, giao hàng; buổi tối tự học và chuẩn bị cho kỳ thi vào trường nghệ thuật.

Năm 2019, Lứu trúng tuyển ngành biểu diễn ca nhạc, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Hà Nội. Cây guitar từng phải đi mượn để tập thử trở thành nhạc cụ gắn với quá trình học tập và biểu diễn của anh.

Sau thời gian học, anh tham gia nhiều chương trình âm nhạc, có dịp đứng chung sân khấu với Lâm Bảo Ngọc, Bùi Công Nam và một số nghệ sĩ trẻ. Khi hoạt động trong môi trường âm nhạc chuyên nghiệp, anh vẫn giữ cách xuất hiện gắn với văn hóa Tà Ôi.

Lứu chia sẻ: “Có những thứ khi tôi lớn lên đã thấy quen thuộc nên không nghĩ đó là chất liệu để làm nghệ thuật. Khi ra Hà Nội, tôi mới nhận ra có rất nhiều người chưa biết về văn hóa Tà Ôi, chưa từng nghe tiếng nói, chưa biết đàn ta lư hay dèng của người Tà Ôi”.

Việc đưa chất liệu truyền thống vào âm nhạc hiện đại cần giữ được đặc trưng vốn có. Lứu muốn những âm thanh, hình ảnh quen thuộc với đồng bào mình được nhận diện, đồng thời chọn cách thể hiện đủ gần gũi để khán giả trẻ dễ tiếp cận.

“Bài hát phải có câu chuyện ý nghĩa. Tôi muốn người Tà Ôi khi nghe vẫn nhận ra đó là văn hóa của đồng bào mình, còn với những người chưa biết, bài hát có thể khơi gợi sự tò mò và muốn tìm hiểu thêm”, anh nói.

Hiện Lứu ấp ủ một album kết hợp âm nhạc hiện đại với các yếu tố văn hóa Tà Ôi, và MV “Bóng núi lưng trần” là bước đi đầu tiên trong dự án này. Hình ảnh A Lưới, tiếng nói của đồng bào, nhạc cụ truyền thống và dèng sẽ tiếp tục được anh đưa vào dự án.

“Tôi muốn giữ nguyên tinh thần của người đồng bào mình, chỉ là kể bằng ngôn ngữ âm nhạc hôm nay để nhiều người dễ cảm nhận hơn”, Lứu tâm sự.