Bang đầu tiên tại Ấn Độ cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội

Lý do cho việc ban hành chính sách mới là các nhà quản lý đang lo ngại về chứng nghiện điện thoại thông minh, rủi ro an toàn trực tuyến và việc tiếp xúc quá nhiều với màn hình ở người dùng trẻ tuổi. Vì thế, lệnh cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi nhằm mục đích ngăn chặn những tác động tiêu cực của việc sử dụng điện thoại di động ngày càng tăng đối với trẻ em.

Bang Karnataka có thủ phủ là thành phố Bengaluru, nơi được coi là “thủ đô công nghệ” của Ấn Độ, với trụ sở của nhiều tập đoàn công nghệ thông tin lớn đóng tại đây. Như vậy, Karnataka đã trở thành địa phương đầu tiên tại Ấn Độ đưa ra tuyên bố dứt khoát về việc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội. Hai bang khác là Andhra Pradesh và Goa cũng đang xem xét động thái tương tự.

Ý tưởng về việc điều chỉnh quyền truy cập mạng xã hội của trẻ em đã được thảo luận trong chính quyền bang Karkataka thời gian qua.

(Ảnh: Shutterstock)

Bộ trưởng Công nghệ Thông tin và Công nghệ Sinh học bang này Priyank Kharge hồi đầu năm nay cho biết chính quyền đang xem xét các biện pháp khả thi để đảm bảo việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội một cách có trách nhiệm đối với người dùng trẻ tuổi. Còn Bộ trưởng Y tế bang Dinesh Gundu Rao cũng bày tỏ lo ngại về tác động của việc tiếp xúc quá nhiều với màn hình đối với trẻ em.

Nghị sĩ đảng BJP Suresh Kumar kêu gọi chính phủ xem xét vấn đề này một cách nghiêm túc, cảnh báo rằng việc tiếp xúc mạng xã hội không được kiểm soát có thể gây hại cho cả giáo dục và môi trường gia đình. Trước đó, Thủ hiến Siddaramaiah cũng đã thảo luận vấn đề này với hiệu trưởng các trường đại học, khảo sát quan điểm của họ về việc có nên hạn chế điện thoại di động đối với trẻ em dưới 16 tuổi hay không.

Động thái của bang Karnataka, Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh các cuộc tranh luận toàn cầu ngày càng gia tăng về việc điều chỉnh quyền truy cập mạng xã hội của trẻ em. Một số quốc gia đã bắt đầu thử nghiệm các biện pháp hạn chế. Australia đã ban hành các biện pháp nghiêm ngặt hạn chế truy cập mạng xã hội đối với người dùng trẻ tuổi, trong khi Vương quốc Anh và Phần Lan cũng đang thảo luận về các biện pháp bảo vệ tương tự. Ở một số khu vực của châu Âu, bao gồm Pháp và Tây Ban Nha, các trường học đã áp đặt giới hạn sử dụng điện thoại thông minh trong lớp học để tránh làm xao nhãng việc học và cải thiện khả năng tập trung của học sinh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc điều chỉnh mức độ tiếp xúc kỹ thuật số của trẻ em phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là áp đặt lệnh cấm. Bản Khảo sát Kinh tế trong năm tài chính 2025–26 của Chính phủ Ấn đã chỉ ra rằng, việc sử dụng điện thoại thông minh quá mức ở giới trẻ là một mối lo ngại ngày càng tăng, liên quan đến các vấn đề về giấc ngủ, lo lắng, giảm khả năng tập trung và căng thẳng học tập.

Nhưng nghiện chỉ là một khía cạnh của vấn đề. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng trẻ em và thanh thiếu niên thường chia sẻ thông tin cá nhân trực tuyến mà không hiểu đầy đủ về các rủi ro về quyền riêng tư. Các nền tảng mạng xã hội, trò chơi và ứng dụng có thể thu thập dữ liệu vị trí, mô hình hành vi, mẫu giọng nói và thói quen duyệt web, tạo ra dấu vết kỹ thuật số chi tiết mà sau này có thể bị lạm dụng để giám sát, đánh cắp danh tính hoặc thao túng có chủ đích.

Một mối lo ngại ngày càng gia tăng khác là việc dụ dỗ trẻ em trực tuyến. Các cơ quan thực thi pháp luật tại nhiều quốc gia đã nhiều lần cảnh báo rằng tội phạm trực tuyến ngày càng tăng cường sử dụng mạng xã hội, các cuộc trò chuyện trong game và các nền tảng nhắn tin để xây dựng lòng tin với trẻ vị thành niên trước khi lợi dụng chúng. Những tương tác như vậy có thể kéo dài hàng tháng mà cha mẹ hoặc giáo viên không hề hay biết.

Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo (AI) đã bổ sung thêm một khía cạnh mới cho những rủi ro này. Chatbot và thuật toán đề xuất được hỗ trợ bởi AI có thể giữ chân trẻ em trong thời gian dài đồng thời thu thập dữ liệu hành vi nhạy cảm. Trong một số trường hợp, các chuyên gia cho rằng các hệ thống như vậy có thể vô tình để trẻ vị thành niên tiếp xúc với nội dung độc hại hoặc tạo điều kiện cho các hình thức thao túng mới.

Tuy nhiên, công nghệ không chỉ là nguồn rủi ro. Đối với nhiều người trẻ, mạng xã hội và các nền tảng kỹ thuật số cũng cung cấp quyền truy cập vào các nguồn tài liệu học tập, cộng đồng lập trình, cơ hội sáng tạo và thậm chí cả những dự án kinh doanh ban đầu. Do bản chất kép này, các chuyên gia cho rằng việc cấm hoàn toàn có thể khó thực thi và có thể đẩy người dùng trẻ tuổi đến với các nền tảng không được kiểm soát, mạng riêng ảo (VPN) hoặc các tài khoản ẩn khó bị cha mẹ và chính quyền giám sát hơn.

Do đó, nhiều nhà hoạch định chính sách đang tìm kiếm một giải pháp dung hòa; kết hợp các biện pháp bảo vệ dựa trên độ tuổi, bảo vệ quyền riêng tư mạnh mẽ hơn, kiểm soát của phụ huynh và các chương trình giáo dục kỹ thuật số thay vì chỉ dựa vào các lệnh cấm.

Phan Tùng/VOV-New Delhi