Bão bức xạ mặt trời lớn nhất trong hơn 20 năm qua tấn công Trái Đất
Một cơn bão bức xạ mặt trời với cường độ chưa từng thấy trong hơn hai thập kỷ qua vừa được các cơ quan khí tượng không gian ghi nhận.
Trung tâm Dự báo Thời tiết Không gian (SWPC) thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) vừa phát đi thông báo chính thức về sự xuất hiện của một cơn bão bức xạ mặt trời cấp độ S4.
Đây là cơn bão bức xạ mạnh nhất được ghi nhận kể từ tháng 10 năm 2003, thời điểm diễn ra các sự kiện bão từ lịch sử Halloween.
Theo các chuyên gia, hiện tượng này đang diễn ra và có khả năng kéo dài trong vài ngày tới, mang theo những luồng năng lượng khổng lồ va đập vào từ trường Trái Đất.
Nguyên nhân trực tiếp của sự kiện này là do một vụ phun trào nhật hoa (CME) cực mạnh bắt nguồn từ một vết đen trên bề mặt Mặt Trời.
Vụ nổ này đã giải phóng một lượng lớn hạt mang điện tích với tốc độ khủng khiếp vào không gian, hướng thẳng về phía hành tinh của chúng ta.
Các thiết bị quan sát của NASA và NOAA đã ghi nhận đây là một vụ nổ lóa mặt trời cấp X - cấp độ mạnh nhất trong thang đo bão mặt trời. Khi các hạt năng lượng cao này tiếp cận Trái Đất, chúng tương tác với từ trường và khí quyển, gây ra chuỗi hiện tượng địa từ phức tạp.
Mặc dù các cơn bão địa từ thường được công chúng biết đến với khả năng tạo ra cực quang rực rỡ, nhưng cơn bão bức xạ cấp S4 lần này lại mang đến những mối lo ngại kỹ thuật cụ thể hơn.
SWPC cảnh báo rằng tác động chính của cơn bão sẽ tập trung vào các hoạt động phóng tàu vũ trụ, hàng không và vận hành vệ tinh.
Ở các vùng cực, nơi từ trường Trái Đất mở ra cho phép các hạt bức xạ xâm nhập sâu hơn, tình trạng mất liên lạc vô tuyến tần số cao (HF) hoàn toàn có thể xảy ra. Điều này gây khó khăn lớn cho việc điều hướng và liên lạc của các chuyến bay đường dài qua cực hoặc các tàu thám hiểm.
Bên cạnh đó, bức xạ tăng cao cũng đặt ra một số rủi ro sức khỏe nhất định đối với hành khách và phi hành đoàn trên các chuyến bay ở độ cao lớn tại các vĩ độ cao.
Do đó, các cơ quan chức năng như Cục Hàng không Liên bang (FAA) và các hãng hàng không đã được thông báo để có phương án điều chỉnh lộ trình bay hoặc độ cao phù hợp nhằm giảm thiểu phơi nhiễm.
Các nhà điều hành lưới điện cũng đang trong trạng thái cảnh giác cao độ để ngăn chặn các sự cố quá tải dòng điện cảm ứng, dù rủi ro đối với hạ tầng mặt đất được đánh giá là thấp hơn so với các hệ thống trên không gian.
Tuy nhiên, đối với những người yêu thích thiên văn, đây lại là một cơ hội hiếm có. Sự nhiễu loạn địa từ mạnh mẽ đồng nghĩa với việc vùng quan sát cực quang (Bắc cực quang) sẽ mở rộng xuống các vĩ độ thấp hơn nhiều so với bình thường.
Tại Mỹ, người dân ở các bang như Washington, Oregon, Idaho, và thậm chí xa hơn về phía nam như Bắc California hay Colorado có thể chiêm ngưỡng những dải ánh sáng xanh lá và tím nhảy múa trên bầu trời đêm. Đây là một cảnh tượng thiên nhiên kỳ thú, là mặt tích cực của cơn bão mặt trời hung dữ này.
Các nhà khoa học cho biết Mặt Trời hiện đang ở trong giai đoạn cực đại của chu kỳ hoạt động 11 năm (Chu kỳ 25). Do đó, việc xuất hiện các vết đen lớn và các vụ phun trào năng lượng mạnh là điều đã được dự báo trước, nhưng cường độ S4 lần này vẫn là một bất ngờ lớn đối với giới nghiên cứu.
