Báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp: Những kỳ vọng từ báo chí giai đoạn mới

Theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI, để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, khu vực kinh tế tư nhân cần được tiếp thêm niềm tin, động lực và cảm hứng. Báo chí sẽ tiếp tục là người bạn đồng hành không thể thiếu trên hành trình ấy.

Ông Hoàng Quang Phòng.

Ba đóng góp nổi bật

Ông đánh giá như thế nào về vai trò của báo chí trong việc phản ánh tiếng nói doanh nghiệp, thúc đẩy cải cách thể chế và góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, cạnh tranh?

Từ góc độ của VCCI, tôi thấy báo chí đã thực hiện rất tốt ba vai trò then chốt. Thứ nhất, báo chí là cầu nối phản ánh trung thực và kịp thời những khó khăn, vướng mắc mà doanh nghiệp đang đối mặt, liên quan đến thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai, vốn, thuế, hải quan, logistics...

Nhiều kiến nghị sau khi được báo chí phản ánh đã được tiếp thu, góp phần thúc đẩy các cơ quan quản lý vào cuộc nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Thứ hai, báo chí là động lực thúc đẩy cải cách thể chế. Trong hơn 20 năm công bố Báo cáo PCI, báo chí đã đóng vai trò rất lớn trong việc lan tỏa thông điệp cải cách, giúp các địa phương nhận diện rõ hơn chất lượng điều hành của mình và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển doanh nghiệp.

Thứ ba, báo chí góp phần củng cố niềm tin thị trường. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, doanh nghiệp không chỉ cần thông tin mà còn cần sự định hướng. Báo chí chính thống với tinh thần khách quan, trách nhiệm và xây dựng giúp doanh nghiệp hiểu đúng chủ trương, nhận diện cơ hội và chủ động thích ứng.

Doanh nghiệp đặt nhiều kỳ vọng

Theo ông, giai đoạn hiện nay, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng điều gì nhất ở báo chí?

Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng ở báo chí nhiều hơn vai trò đưa tin đơn thuần. Trước hết, doanh nghiệp cần thông tin nhanh nhưng phải chính xác và có khả năng kiểm chứng.

Trong bối cảnh chỉ một thay đổi nhỏ về thuế, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ hay chính sách thương mại của các thị trường lớn cũng có thể tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, chất lượng thông tin trở thành một yếu tố cạnh tranh. Thông tin đúng lúc nhiều khi có giá trị không kém một nguồn vốn và cơ hội lớn.

Tuy nhiên, kỳ vọng lớn nhất hiện nay là báo chí tiếp tục phát huy vai trò phản biện chính sách.

Doanh nghiệp mong muốn tiếng nói từ thực tiễn sản xuất kinh doanh được phản ánh đầy đủ, khách quan và có chiều sâu, để các cơ quan hoạch định chính sách kịp thời điều chỉnh những quy định chưa phù hợp. Rất nhiều cải cách trong thời gian qua, từ cắt giảm điều kiện kinh doanh đến đơn giản hóa thủ tục hành chính, đều có dấu ấn rõ nét của báo chí.

Doanh nghiệp cũng cần báo chí như một "hệ thống radar" cảnh báo sớm các rủi ro về phòng vệ thương mại, biến động địa chính trị, thay đổi công nghệ, tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu phát triển bền vững.

Còn việc lan tỏa những mô hình kinh doanh hiệu quả, các câu chuyện đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và những doanh nhân dám nghĩ, dám làm thì sao, thưa ông?

Đây là nguồn cảm hứng thiết thực giúp cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thêm niềm tin và động lực để tiếp tục hành trình phát triển.

Có thể nói, doanh nghiệp kỳ vọng báo chí vừa là người cung cấp thông tin chuẩn xác, vừa là tiếng nói phản biện xây dựng, vừa là hệ thống cảnh báo sớm và cũng là nguồn cảm hứng phát triển.

Đổi mới để hỗ trợ thiết thực hơn

Theo ông, đâu là khoảng trống lớn nhất giữa nhu cầu của doanh nghiệp và cách thức báo chí đang đồng hành hiện nay?

Theo tôi là doanh nghiệp không chỉ cần biết "điều gì đang diễn ra", quan trọng hơn là cần biết "nên làm gì" để thích ứng và phát triển.

Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các cơ quan báo chí không ngừng đổi mới, đa dạng hóa sản phẩm truyền thông. Ảnh minh họa.

Trong khi đó, một phần nội dung báo chí kinh tế vẫn thiên về phản ánh sự kiện và cập nhật thông tin, chưa dành đủ dung lượng cho phân tích chuyên sâu, dự báo xu hướng và tư vấn giải pháp.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh thay đổi rất nhanh, giá trị lớn nhất mà báo chí có thể mang lại là giúp doanh nghiệp biến thông tin thành tri thức và tri thức thành hành động.

Với hơn 97% doanh nghiệp Việt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn lực cho nghiên cứu, tư vấn chiến lược và cập nhật thị trường còn hạn chế.

Vì vậy, báo chí nếu cung cấp được những phân tích dễ hiểu, có tính ứng dụng cao về trí tuệ nhân tạo, kinh tế tuần hoàn, tài chính xanh, cơ chế điều chỉnh carbon hay các xu hướng tiêu dùng mới… sẽ là "hệ sinh thái tri thức" vô cùng giá trị.

Vậy báo chí cần đổi mới thế nào để hỗ trợ doanh nghiệp thiết thực hơn, thưa ông?

Theo tôi, báo chí cần đổi mới theo ba hướng. Thứ nhất, phát triển mạnh báo chí dữ liệu, sử dụng số liệu và đồ họa để lý giải xu hướng một cách trực quan và đáng tin cậy.

Thứ hai, thúc đẩy báo chí giải pháp, không chỉ nêu vấn đề mà còn gợi mở các mô hình, kinh nghiệm và cách làm hiệu quả.

Thứ ba, tăng cường tính quốc tế, cập nhật nhanh các xu hướng quản trị, công nghệ và chính sách toàn cầu.

Đồng kiến tạo giải pháp

Nhiều năm qua, VCCI và báo chí đã cùng góp phần truyền tải tiếng nói doanh nghiệp và thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh. Theo ông, sự phối hợp này đã tạo ra những tác động thế nào?

Sự phối hợp giữa VCCI và các cơ quan báo chí trong nhiều năm qua có thể xem là một trong những mô hình hợp tác hiệu quả nhất trong việc thúc đẩy cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Tác động nổi bật nhất là đã đưa tiếng nói của doanh nghiệp trở thành một nguồn thông tin quan trọng trong quá trình hoạch định chính sách.

VCCI sẽ tiếp tục chia sẻ dữ liệu khảo sát, kết quả nghiên cứu và các khuyến nghị chính sách với báo chí. Đồng thời, hai bên cần phối hợp xây dựng nhiều tuyến bài chuyên sâu, tổ chức các diễn đàn đối thoại và phát triển các chuyên mục thường xuyên về cải cách thể chế, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Khi dữ liệu, tiếng nói thực tiễn và sức mạnh lan tỏa của báo chí được kết nối chặt chẽ hơn, chúng ta sẽ tạo ra động lực cải cách mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế.