Báo chí đồng hành với giáo dục bằng sự thật, trách nhiệm và khát vọng phát triển

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại buổi lễ.

Nhìn lại hành trình 9 năm

Tham dự Lễ tổng kết và trao Giải Báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” năm 2026 tối 12/11, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, mùa giải năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu 9 năm liên tiếp Giải được tổ chức, đồng thời là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Từ mùa giải đầu tiên năm 2018 đến nay, Giải trở thành nơi hội tụ những tác phẩm báo chí tâm huyết, những góc nhìn đa chiều và những câu chuyện giàu tính nhân văn về giáo dục.

Theo báo cáo tổng kết, qua 9 mùa giải, Ban Tổ chức đã tiếp nhận gần 7.000 tác phẩm. Riêng năm 2026 có hơn 800 tác phẩm tham dự; 64 tác phẩm xuất sắc được lựa chọn trao giải và 2 nhân vật tiêu biểu được tôn vinh.

Theo Bộ trưởng, phía sau những con số là hành trình tác nghiệp của các nhà báo tại nhiều vùng miền, trong đó có vùng sâu, vùng xa, biên giới; là những cuộc gặp gỡ với thầy cô, học sinh, phụ huynh và quá trình tìm hiểu, kiểm chứng, phản ánh thực tiễn.

Đó cũng là những câu chuyện về nhà giáo kiên trì bám trường, bám lớp; học sinh vượt khó theo đuổi ước mơ; những tập thể mạnh dạn đổi mới, sáng tạo. Nhưng cùng với đó là những vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng như điều kiện dạy và học còn chênh lệch, đời sống nhà giáo còn khó khăn, áp lực học đường, khoảng cách giữa chủ trương, chính sách và thực tiễn triển khai.

“Chính sự hiện diện đồng thời của cả những điều tốt đẹp và những vấn đề còn trăn trở đã làm nên giá trị chân thực của báo chí về giáo dục” - Bộ trưởng nhấn mạnh.

Không chỉ phản ánh thành tựu

Lễ tổng kết và trao Giải Báo chí "Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam" năm 2026

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, báo chí đồng hành với giáo dục không có nghĩa chỉ nói về những điều thuận lợi. Đồng hành còn là dám chỉ ra những điều chưa tốt bằng thông tin trung thực, thái độ khách quan và tinh thần xây dựng.

Những phản ánh từ thực tiễn giúp ngành Giáo dục nhìn rõ hơn những vấn đề đang đặt ra, lắng nghe đầy đủ hơn tiếng nói của nhà giáo, người học và xã hội để điều chỉnh chính sách, đổi mới cách làm.

Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra càng lớn, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu chuyển biến thực chất về chất lượng, công bằng và hiệu quả giáo dục; xây dựng đội ngũ nhà giáo; đổi mới quản trị; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tận dụng cơ hội từ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Để những định hướng lớn trở thành kết quả cụ thể trong từng nhà trường, lớp học, theo Bộ trưởng, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của ngành Giáo dục mà cần sự thấu hiểu, chia sẻ, giám sát và đồng hành của toàn xã hội.

Trong tiến trình đó, báo chí có vai trò đặc biệt: giải thích chính sách rõ ràng; phản ánh tác động của chính sách đến người dân; phát hiện những vướng mắc trong thực hiện và lan tỏa những mô hình hiệu quả.

Bộ trưởng mong muốn các cơ quan báo chí, nhà báo tiếp tục tập trung vào ba phương diện.

Trước hết, phản ánh giáo dục bằng sự thật, tính nhân văn và trách nhiệm xã hội. Mỗi thông tin về giáo dục có thể tác động trực tiếp, mạnh mẽ đến nhà giáo, học sinh, phụ huynh và niềm tin xã hội.

Vì vậy, sự chính xác, công bằng, thận trọng và tinh thần xây dựng cần được đặt lên hàng đầu, đồng thời không né tránh những vấn đề khó, những hạn chế cần khắc phục.

Cùng với đó, báo chí cần theo sát quá trình đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống; không chỉ thông tin về việc ban hành chính sách mà quan tâm chính sách được thực hiện ra sao, người học và nhà giáo được hưởng lợi như thế nào, khó khăn nào cần tháo gỡ.

Đặc biệt, cần chú trọng những vấn đề có tác động lâu dài như công bằng trong tiếp cận giáo dục, trường học ở vùng biên giới, chất lượng giáo dục, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục phát hiện, cổ vũ những giá trị tốt đẹp và cách làm tạo ra thay đổi thực chất. Theo Bộ trưởng, một câu chuyện chân thực về người thầy tận tụy, một sáng kiến có thể nhân rộng hay một khó khăn được tháo gỡ nhờ tiếng nói báo chí đều có thể tạo ra tác động tích cực vượt xa phạm vi một tác phẩm.

“Giá trị của báo chí không chỉ ở việc thông tin được lan truyền rộng đến đâu, mà còn ở những chuyển biến tốt đẹp được khơi mở từ thông tin ấy”, Bộ trưởng nói.

Mở ra chặng đường mới

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, Lễ trao giải năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu chặng đường 9 năm liên tiếp của Giải.

Về phía Bộ GD&ĐT, Bộ trưởng cho rằng, để báo chí đồng hành hiệu quả, cơ quan quản lý phải chủ động, minh bạch và có trách nhiệm trong cung cấp thông tin; sẵn sàng đối thoại, lắng nghe và tiếp thu những ý kiến phản biện xác đáng.

“Chúng tôi coi những phản ánh trung thực, có căn cứ của báo chí là nguồn thông tin quan trọng để kiểm chứng hiệu quả chính sách, nhận diện những điểm nghẽn và kịp thời điều chỉnh trong tổ chức thực hiện” - Bộ trưởng khẳng định.

Đặc biệt, trong giai đoạn mới, thực hiện chủ trương của Đảng về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động báo chí, trong đó có Quy định số 217-QĐ/TW ngày 28/8/2026 của Ban Bí thư, các giải báo chí chuyên ngành được định hướng chuyển thành các giải chuyên đề thuộc Giải Báo chí Quốc gia.

Đối với Giải Báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam”, theo Bộ trưởng, đây là bước chuyển quan trọng, mở ra cơ hội để những tác phẩm báo chí xuất sắc về giáo dục được tôn vinh trong một không gian rộng lớn hơn, qua đó tiếp tục nâng cao chất lượng, vị thế và sức lan tỏa.

Bộ trưởng tin tưởng, dù mô hình tổ chức có thay đổi, những giá trị cốt lõi được vun đắp trong 9 năm qua sẽ tiếp tục được kế thừa và phát huy. “Đây không phải là điểm kết thúc, mà là sự tiếp nối và phát triển ở một tầm cao mới, để báo chí tiếp tục đồng hành, đóng góp thiết thực hơn nữa cho sự nghiệp đổi mới và phát triển giáo dục nước nhà”- Bộ trưởng nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Bộ trưởng chúc mừng các tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm được vinh danh; các nhân vật tiêu biểu được tôn vinh tại Giải năm nay. Đồng thời, Bộ trưởng cảm ơn các cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên, biên tập viên đã bền bỉ dành tâm huyết cho giáo dục; cảm ơn Ban Tổ chức, các hội đồng giám khảo và đơn vị phối hợp đã góp phần duy trì, nâng cao chất lượng, uy tín của Giải trong 9 năm qua.