Bảo đảm an toàn hồ chứa trước mùa mưa lũ

Hồ chứa nước Ba Bàu được chủ động điều tiết nước những ngày qua

Chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại vùng hạ du

Những ngày qua, do khu vực thượng nguồn có mưa lớn, nên nhiều hồ chứa khu vực phía Đông Nam tỉnh được vận hành điều tiết nước. Trong đó, các hồ chứa lớn như Sông Dinh 3, Sông Phan, Sông Lũy, Ba Bàu và Cà Giang vẫn đang duy trì điều tiết nước qua tràn do mực nước dâng có xu hướng tăng. Mục đích nhằm duy trì dung tích phòng lũ cho hồ chứa, bảo đảm an toàn công trình, giảm ngập vùng hạ du khi có mưa lớn xảy ra. Trước đó, đơn vị này đã thông báo và đề nghị các địa phương liên quan thông báo kịp thời đến Nhân dân khu vực hạ du hồ chứa để chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh, bảo đảm an toàn cho người và tài sản.

Ông Nguyễn Anh Khoa - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuận cho biết, từ cuối tháng 5/2026, đơn vị đã thực hiện việc vận hành thử nghiệm còi cảnh báo lũ vùng hạ lưu các đập, hồ chứa nước trên địa bàn các xã, phường khu vực phía Đông Nam tỉnh như: Tuy Phong, Liên Hương, Vĩnh Hảo, Phan Sơn, Hải Ninh, Bắc Bình, Sông Lũy, Hàm Thuận Bắc… Hoạt động này nhằm phục vụ công tác hướng dẫn vận hành và kiểm tra kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng hệ thống còi cảnh báo lũ vùng hạ lưu các hồ chứa nước.

Còn tại các địa phương khác trong tỉnh, việc kiểm tra tình trạng tuyến thoát lũ hạ du hồ chứa nước cũng được khẩn trương triển khai. Đơn cử tại xã Sông Lũy, trong tháng 6/2026, Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuận - Chi nhánh Bắc Bình đã phối hợp UBND xã Sông Lũy thành lập đoàn kiểm tra hiện trạng tuyến thoát lũ hạ du hồ chứa nước sông Lũy đi qua địa bàn xã để có phương án khắc phục kịp thời. Kết quả ghi nhận hai bên bờ sông bị sạt lở cục bộ. Ngoài ra, lòng sông bị bồi lắng, cây cỏ mọc hai bên bờ sông tràn xuống lòng sông, một vài vị trí dòng sông co hẹp, ách tắc…

Kênh sông Móng tiếp nước về hồ Đu Đủ

Quản lý an toàn đập

Hiện nay, các hồ chứa đang hoạt động tương đối ổn định, bảo đảm an toàn và phục vụ nhu cầu sử dụng nước của Nhân dân. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, việc bảo đảm an toàn hạ du và nguồn vốn duy tu vẫn đang là thách thức. Hiện nay, Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuận đang quản lý, vận hành thực tế 37 hồ chứa thủy lợi với tổng dung tích hữu ích hiện tại là 174,8/371,9 triệu m3. Qua rà soát, tỷ lệ hoàn thiện các thủ tục pháp lý và phương án an toàn đập dù đạt tỷ lệ cao nhưng vẫn chưa hoàn thiện. Theo Công ty TNHHMTV Khai thác Công trình thủy lợi Bình Thuận, hiện có 18/37 hồ được duyệt phương án ứng phó thiên tai (19 hồ còn lại đang chờ duyệt) và 23/37 hồ lập phương án ứng phó tình huống khẩn cấp. Hầu hết các công trình thủy lợi khu vực phía Đông Nam tỉnh đều được xây dựng từ lâu. Nhất là hệ thống kênh đất bị bồi lắng, sạt lở gây thất thoát nước lớn. Đáng chú ý, các thiết bị vận hành tại công trình phần lớn vẫn phải làm bằng thủ công, gây khó khăn lớn khi có tình huống bất ngờ xảy ra.

Qua kiểm tra trước mùa mưa lũ năm 2026, đơn vị đã lập tờ trình xác định 7 hồ chứa có dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp, cần nguồn kinh phí sửa chữa, nâng cấp cấp bách là 99,5 tỷ đồng. Đồng thời, hỗ trợ kinh phí triển khai cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ và xây dựng bản đồ ngập lụt hạ du cho 15 hồ còn thiếu theo đúng quy định tại Nghị định số 114/2018/NĐ-CP. Theo đó, trong số 7 công trình đề xuất sửa chữa, nâng cấp, hồ Cà Giang đã được tỉnh bố trí kinh phí với tổng mức đầu tư 12 tỷ đồng và đang tổ chức lựa chọn nhà thầu, thực hiện dự án. Trong mùa mưa lũ 2026, để bảo đảm an toàn các hồ chứa, công ty đã kiểm tra, vận hành thử các công trình cống tiêu, cửa van điều tiết lũ. Đồng thời, kiểm tra các thiết bị cơ khí, điện, nguồn điện dự phòng và các thiết bị phục vụ vận hành hồ chứa.

Điều tiết nước qua tràn tại hồ chứa nước Sông Dinh 3

Qua kiểm tra, các công trình và thiết bị cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành. Các đơn vị liên quan đã chủ động rà soát, khắc phục các tồn tại, hư hỏng phát sinh. Cùng với đó, chuẩn bị vật tư, thiết bị dự phòng phục vụ sửa chữa, thay thế khi xảy ra sự cố nhằm bảo đảm công trình vận hành an toàn, liên tục trong mọi tình huống.