Bảo đảm an toàn vệ sinh lao động trên những công trường

“Tránh” nắng, dập "bụi" trên những công trường

Đúng 10 giờ trưa, cái nắng tại xã biên giới Tổng Cọt như bốc lên từ những khối bê tông, những thanh sắt thép khiến không khí trở nên ngột ngạt, đặc quánh. Nơi đây đang thi công công trình trường liên cấp nội trú Tiểu học và THCS xã Tổng Cọt, nằm trong 11 công trình trường học tại các xã biên giới của tỉnh do Chính phủ phát động. Để đáp ứng tiến độ, Công ty Cổ phần Tân Khoa đang huy động gần 200 công nhân lao động miệt mài làm việc ở các hạng mục khác nhau.

100% công nhân thi công trên công trình trường liên cấp nội trú Tiểu học và THCS xã Tổng Cọt đều được trang bị bảo hộ lao động.

Giữa tiếng máy trộn bê tông ầm ĩ, ông Bùi Văn Ngự, Chỉ huy trưởng công trường, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, đang đi kiểm tra từng vị trí thi công. Là người hiểu rõ những rủi ro rình rập người thợ trong thời tiết cực đoan, ông Ngự phân tích: Làm xây dựng, đụng đâu cũng thấy nguy hiểm. Dưới đất thì đinh gỉ, sắt vụn, vật nhọn sắc lẹm. Trên cao thì chới với, sẩy chân một cái là ân hận cả đời. Rồi thì điện đóm chằng chịt, máy móc hoạt động liên tục. Nhưng đáng sợ nhất lúc này chính là nắng nóng làm người ta hoa mắt, chóng mặt, tụt huyết áp, nếu không cẩn thận là say nắng, sốc nhiệt, ngã giàn giáo bất cứ lúc nào.

Chính vì thế, để bảo vệ hàng trăm công nhân của mình, ông Ngự đã thiết lập một kỷ luật thép về an toàn: Trước khi vào ca, bất kể ai cũng phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ. Việc leo trèo thi công trên các tầng cao bắt buộc 100% phải thắt dây đai an toàn. Khi thi công xong phải được dọn dẹp sạch sẽ, không để vật liệu ngổn ngang gây vấp ngã. Việc quản lý đường dây điện phục vụ thi công được kiểm tra khắt khe để chống rò rỉ, giật điện. Ông Ngự chia sẻ: Dù chưa xảy ra vụ tai nạn nghiêm trọng nào, nhưng tôi luôn dặn anh em, tuyệt đối không được chủ quan. Chậm một nhịp để kiểm tra an toàn còn hơn là nhanh một phút mà đánh đổi cả sinh mạng.

Để đối phó với cái nắng thiêu đốt, đơn vị đã điều chỉnh linh hoạt khung giờ làm việc để tránh giờ cao điểm. Buổi sáng cho công nhân đi làm từ sớm để có thời gian dài cho nghỉ trưa. Ở những hạng mục cho phép, bố trí anh em thi công vào ban đêm dưới ánh đèn pha công suất lớn để giữ sức.

Nhìn những người công nhân làm việc, ai cũng được trang bị áo bảo hộ có gắn hai chiếc quạt nhỏ ở hai bên hông (áo điều hòa) làm mát cơ thể. Quần áo bảo hộ cũng được chọn loại vải mỏng, thấm hút mồ hôi tốt và có màu sắc sáng để ít bắt nắng. Mũ rộng vành, kính râm được cấp phát đầy đủ.

Bên góc sân, một lán nghỉ ngơi được dựng bằng bạt chống nắng dày dặn. Bên trong lán, bố trí quạt mát và hệ thống phun sương liti để hạ nhiệt môi trường. Dọc các lối đi trên công trường, cứ cách một đoạn lại có các thùng xốp đựng đá lạnh, nước lọc và các bình nước điện giải pha sẵn. Ông Ngự cho biết thêm: Cùng với việc đảm bảo đủ nước uống cho công nhân, nhà bếp cũng tăng cường món thịt cá, nấu canh rau mát, bổ sung nhiều trái cây giàu Vitamin C để anh em tăng sức đề kháng. Không chỉ lo cái ăn cái uống, kỹ năng sơ cấp cứu cũng được phổ biến đến từng tổ đội. Công nhân được tập huấn cách nhận biết dấu hiệu say nắng, sốc nhiệt, như: chóng mặt, đau đầu, da khô nóng, buồn nôn, nhịp tim đập nhanh.

Công nhân khai thác mỏ đá Nà Lẹng, xã Minh Tâm được phát quần áo bảo hộ dày dặn, gam màu xám sáng để phản xạ ánh nắng mặt trời.

Tại mỏ đá Nà Lẹng, xã Minh Tâm, công nhân đang hoạt động trong môi trường nguy hiểm: Bụi đá và tiếng ồn. Ông Trương Văn Mẫu, quản lý công trường cho biết: Khai thác khoáng sản là nghề nhọc nhằn và độc hại bậc nhất. 11 công nhân lao động trực tiếp tại đây luôn phải đối mặt với nguy cơ đá lăn, sạt lở, bụi bặm và bệnh nghề nghiệp. Về trang phục, công nhân được phát quần áo bảo hộ dày dặn, gam màu xám sáng để phản xạ ánh nắng mặt trời. Khẩu trang lọc bụi mịn chuyên dụng, kính bảo hộ chống bụi đá văng và nút bịt tai chống ồn là "vật bất ly thân".

Để bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người lao động, doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ tiên tiến vào khai thác. Ông Mẫu phân tích: Trước đây, khai thác đá chủ yếu dùng thuốc nổ mìn, bụi bay mù mịt cả một vùng, đá văng rất nguy hiểm. Nay chúng tôi ưu tiên sử dụng máy cắt dây kim cương để cắt đá thành từng khối, vừa tiết kiệm tài nguyên, lại giảm thiểu tối đa tiếng nổ, độ rung chấn và khói bụi độc hại.

Bên cạnh đó, hệ thống vòi phun sương, xe bồn tưới nước liên tục làm ướt khu vực vận chuyển và khoan cắt đá. Bụi sinh ra đến đâu, nước dập tắt đến đó. Về chế độ người lao động, Công ty thực hiện đóng Bảo hiểm xã hội đầy đủ cho 100% công nhân. Mức lương trung bình đạt từ 7 - 9 triệu đồng/tháng, chế độ bồi dưỡng độc hại, ăn ca được duy trì đều đặn. Định kỳ mỗi năm 2 lần, công nhân được khám sức khỏe tổng quát, chụp X-quang phổi, đo thính lực để phát hiện sớm các bệnh nghề nghiệp. Tủ thuốc y tế với đầy đủ vật tư sơ cứu luôn túc trực tại mỏ, phương án ứng phó sạt lở bờ mỏ được diễn tập thường xuyên.

Với thâm niên 11 năm bám mỏ, ông Nông Văn Hiển, Đội trưởng lái máy xúc tại mỏ cát Cải Chắp (thuộc Công ty Cổ phần Hợp Lợi Cao Bằng) chia sẻ: Đời thợ máy như tôi, chiếc máy xúc là cần câu cơm. Giờ tất cả các cabin máy xúc, máy gạt, xe tải đều được lắp điều hòa, không để công nhân kiệt sức vì nóng. Mỗi công nhân tự giác kiểm tra thiết bị kỹ lưỡng trước khi nổ máy, bảo dưỡng bơm mỡ định kỳ. Máy khỏe thì người mới an toàn.

Điểm tựa Công đoàn, an toàn là trên hết

Mục đích cốt lõi của Tháng Công nhân và Tháng hành động về ATVSLĐ không phải là những khẩu hiệu hô hào suông mà là tạo ra đợt cao điểm truyền thông nâng cao nhận thức và sự tuân thủ pháp luật của cả người sử dụng lao động lẫn người lao động. Theo thống kê của Liên đoàn Lao động tỉnh, hiện toàn tỉnh có 110 công đoàn cơ sở, tổng số công nhân, viên chức lao động lên tới 4.226 người, trong đó, có gần 2.000 người lao động đang làm việc trong các ngành nghề, công việc có yếu tố nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm tại các hầm mỏ, khai thác khoáng sản

Nhận thức rõ trọng trách của mình, các cấp Công đoàn triển khai nhiều chương trình hành động cụ thể, lấy thực chất làm thước đo. Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Hoàng Thị Lam cho biết: Nổi bật nhất là việc phát động Cuộc thi “Mỗi đoàn viên - Một sáng kiến vì an toàn, vệ sinh lao động”. Cuộc thi khuyến khích những người công nhân làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm chỉ ra những nguy cơ mất an toàn tại đề xuất cách khắc phục. Từ những sáng kiến nhỏ nhất như chế tạo tấm chắn tia lửa hàn đến những sáng kiến lớn về cải tiến hệ thống hút bụi, tất cả đều được Công đoàn trân trọng, khen thưởng và nhân rộng.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động tỉnh tặng quà, động viên công nhân có hoàn cảnh khó khăn

Bên cạnh đó, các cuộc đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, giám đốc doanh nghiệp với đoàn viên, công nhân lao động được tổ chức rộng khắp. Chương trình “Cảm ơn người lao động” cũng được tổ chức để thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ xây mái ấm công đoàn cho những công nhân có hoàn cảnh khó khăn, bị tai nạn lao động.

Thực hiện Đề án “Công đoàn tham gia xây dựng, thúc đẩy văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc giai đoạn 2025 - 2030”, các cấp Công đoàn phấn đấu 100% Công đoàn cơ sở phải đưa ATVSLĐ trở thành "văn hóa" ý thức tự giác của mỗi người lao động. Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động tỉnh Hoàng Thị Lam nhấn mạnh: Một điểm mới trong phương thức hoạt động của Tháng Công nhân và Tháng hành động về ATVSLĐ năm nay là yêu cầu các hoạt động hưởng ứng phải bảo đảm rõ trọng tâm, thiết thực và đổi mới. Ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Sử dụng phần mềm trắc nghiệm trên điện thoại để quản lý, giám sát, đánh giá rủi ro.

Các cấp công đoàn đang tăng cường giám sát việc thực hiện pháp luật về ATVSLĐ tại doanh nghiệp, tập trung vào "quan trắc môi trường lao động" - xem lượng bụi, lượng khí độc, tiếng ồn trong xưởng có vượt ngưỡng cho phép hay không. Đặc biệt, đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng, xây dựng nhà cao tầng, yêu cầu doanh nghiệp có các giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Tháng Công nhân và Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 không chỉ là dịp để tôn vinh mà phải biến thành hành động. Sự chung tay vào cuộc quyết liệt của các doanh nghiệp, các tổ chức Công đoàn là điểm tựa vững chãi bảo vệ sinh mạng người lao động. Khát vọng cống hiến, tinh thần lao động hăng say chỉ thực sự trọn vẹn và ý nghĩa khi sau mỗi ca làm việc vất vả, người thợ được bình an trở về quây quần bên gia đình ấm áp.