Bảo đảm người lao động có đủ kiến thức, kỹ năng trước khi làm việc

Cắt giảm nhiều thủ tục hành chính

Sáng 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành nội dung thảo luận.

Trình bày tóm tắt dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, qua hơn 10 năm thi hành, Luật An toàn, vệ sinh lao động đã tạo lập khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ cho công tác an toàn, vệ sinh lao động.

Tuy nhiên, trước những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật có liên quan, một số quy định của Luật hiện hành đã không còn phù hợp, nhất là các quy định về cơ quan, thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, thanh tra, phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh. Chính vì vậy, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động nhằm kịp thời xử lý những vấn đề thực sự cần thiết, cấp bách phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Ảnh: Vũ Hiếu

Cũng theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, dự án Luật cũng nhằm thực hiện các yêu cầu về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đồng thời xử lý các nội dung có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, quá trình xây dựng dự án Luật nhằm kế thừa các quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động còn phù hợp; chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách thuộc phạm vi của dự án Luật; không mở rộng sang các vấn đề cần được nghiên cứu, đánh giá toàn diện.

Phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật tập trung vào 03 nhóm nội dung cấp bách: các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 190/2025/QH15; các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; các quy định có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật gồm 2 điều; sửa đổi, bổ sung liên quan đến 35/93 điều của Luật hiện hành, trong đó có 18 điều chỉ thay đổi tên Bộ. Dự thảo Luật cắt giảm 1 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với dịch vụ huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; cắt giảm 4 thủ tục hành chính về cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; đơn giản hóa 1 thủ tục khai báo máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động theo hướng chỉ khai báo khi đưa vào sử dụng.

Đồng thời, chuyển 1 nhiệm vụ “tiếp nhận nội dung thống kê, báo cáo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động” từ UBND cấp huyện về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Dự thảo Luật cũng sửa đổi trách nhiệm xây dựng, công bố các tiêu chuẩn quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động và xây dựng, ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động để phù hợp với Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Dự kiến dự án Luật được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 năm 2026. Theo dự thảo Luật, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027.

Bảo đảm người lao động có đủ kiến thức, kỹ năng trước khi làm việc

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật. Dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát các chủ trương mới tại Nghị quyết 18-NQ/TW, Nghị quyết 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các quy định đang được đề xuất sửa đổi tại Luật Bảo hiểm xã hội và pháp luật có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật. Ảnh: Vũ Hiếu

Liên quan đến quyền, trách nhiệm của công đoàn cơ sở trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ phạm vi áp dụng quy định “ở những nơi chưa có tổ chức công đoàn”, nhất là đối với cơ quan, đơn vị ngoài cơ sở sản xuất, kinh doanh và cơ quan nhà nước. Trong trường hợp áp dụng đối với cơ quan nhà nước, đề nghị quy định rõ cơ chế đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Bên cạnh đó, đề nghị làm rõ cấp Công đoàn tham gia Đoàn điều tra tai nạn lao động và thoả thuận mức phụ cấp trách nhiệm của an toàn, vệ sinh viên; bổ sung thành phần thanh tra vào Đoàn điều tra tai nạn lao động cấp tỉnh.

Về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ nguyên tắc huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động theo kết quả đánh giá rủi ro, phù hợp với vị trí việc làm, bảo đảm người lao động có đủ kiến thức, kỹ năng trước khi làm việc, nhất là người học nghề, tập nghề và thử việc; đồng thời, làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động trong tổ chức, bảo đảm chất lượng huấn luyện.

Đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, đề nghị đánh giá tác động của việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; việc bãi bỏ phải bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý; đồng thời, đề nghị bổ sung nguyên tắc huấn luyện đối với các công việc này và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; lưu ý việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải bảo đảm không làm giảm yêu cầu an toàn, nhất là đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Cần xác định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với việc tổ chức và bảo đảm chất lượng huấn luyện.

Về quản lý máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, cần cân nhắc kỹ việc bãi bỏ khai báo khi không còn sử dụng hoặc thải bỏ; làm rõ cơ chế quản lý thay thế, kết nối, chia sẻ dữ liệu và hậu kiểm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền và cơ chế khai báo, điều tra tai nạn lao động; xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an xã, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và cơ quan có liên quan. Việc giao nhiệm vụ cho cấp xã phải gắn liền với điều kiện về nhân lực, chuyên môn, kinh phí và hạ tầng đối với các vấn đề chuyển tiếp có tính đặc thù.