Bảo đảm nguồn nhân lực cho ngành bán dẫn

Nắm bắt nhu cầu về nhân lực cho bán dẫn và gần bán dẫn, Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang (VKTECH) bắt đầu tiếp cận và đào tạo ngành nghề này từ năm 2023. Năm 2023, đơn vị phối hợp Công ty trách nhiệm hữu hạn Hana Micron Vina liên kết đào tạo 100 sinh viên từ các chuyên ngành điện công nghiệp, công nghệ thông tin, điện tử về công nghệ bán dẫn (quy trình đóng gói và kiểm thử), thời gian từ 19/10/2023 và kết thúc 19/7/2024. Hai bên cùng phối hợp đào tạo, sinh viên học tại trường, hằng tuần, Công ty cử chuyên gia lên trường đào tạo cho sinh viên. Sinh viên tham gia chương trình sau khi tốt nghiệp được nhận vào làm việc tại Hana Micron với mức lương cao hơn 1 bậc so với các bạn cùng tốt nghiệp cao đẳng nhưng không tham gia chương trình đào tạo này.

Sinh viên Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang thực hành trên rô bốt trong giờ học về bán dẫn.

Tháng 10/2024, Trường tiếp tục mở lớp thứ 2 và hằng năm tiến hành tổ chức cho sinh viên thực tập chuyên ngành bán dẫn. Tới nay có gần 200 kỹ thuật viên lành nghề tại Công ty. Ngoài ra, đơn vị phối hợp với Tập đoàn Goertek Vina liên kết đào tạo với mô hình 1 + 1 + 1 đối với sinh viên nghề điện tử. Theo đó, năm đầu học tại nhà trường, năm thứ 2 vừa học tại nhà trường và trung tâm đào tạo của doanh nghiệp, năm thứ 3 trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, tốt nghiệp sẽ làm việc tại Goertek với mức lương tương đương tốt nghiệp đại học.

Đặc biệt, tháng 4/2026, Tập đoàn Samsung đã tài trợ thành lập Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao tại trường (SIC Lab). Ngay sau khi khởi động SIC Lab, Samsung phối hợp với một số doanh nghiệp, Trường Cao đẳng Công nghệ Việt-Hàn Bắc Giang tổ chức đào tạo miễn phí cho sinh viên đang theo học hệ Cao đẳng tại trường về trí tuệ nhân tạo, BigData, bán dẫn, IoT. Mục tiêu phấn đấu đến tháng 11/2026 đào tạo 400 sinh viên.

Em Phạm Thùy Linh, học viên đang học lớp bán dẫn tại Trường chia sẻ: “Ban đầu, em cứ nghĩ ngành bán dẫn sẽ khó tiếp cận vì đây là lĩnh vực còn khá mới mẻ. Thế nhưng nhờ sự tận tình hướng dẫn của các giảng viên, được trực tiếp thao tác trên các thiết bị và phần mềm mô phỏng dây chuyền thực tế trong nhà máy, mọi thứ đã trở nên dễ hiểu hơn. Việc được miễn học phí và cam kết bảo đảm việc làm ngay sau khi tốt nghiệp chính là lý do để em lựa chọn học ngành này”.

Tại Bắc Ninh có nhiều trường cũng tham gia đào tạo ngành bán dẫn. Theo dự báo, đến năm 2030, thành phố phấn đấu đào tạo khoảng 30 nghìn lao động ngành bán dẫn. Để đáp ứng nhu cầu, cùng với các cơ sở đào tạo nghề, Trường Đại học Công nghệ Đông Á cũng đã đào tạo lĩnh vực bán dẫn trên nền tảng ngành công nghệ kỹ thuật điện - điện tử và định hướng chuyên sâu về công nghệ kỹ thuật bán dẫn. Trường Đại học Công nghệ Đông Á bắt đầu tuyển sinh và đào tạo lĩnh vực bán dẫn từ năm 2025. Trong 5 năm tới, nhà trường dự kiến đào tạo khoảng 200 sinh viên. Quy mô tuyển sinh sẽ được điều chỉnh phù hợp với năng lực đào tạo và nhu cầu nhân lực thực tế.

Tiến sĩ Đinh Văn Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Đông Á thông tin, trường vừa tham dự “Diễn đàn thúc đẩy nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam-Đài Loan (Trung Quốc)”. Tại diễn đàn, các bên trao đổi về đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và chương trình thực tập sinh quốc tế; đồng thời ký bản ghi nhớ hợp tác. Các hướng hợp tác được trao đổi gồm chương trình chuyển tiếp, liên kết đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ tại Đài Loan và cơ hội tiếp cận học bổng theo các chương trình tài trợ của phía Đài Loan. Trường cũng thúc đẩy trao đổi học thuật với các cơ sở đào tạo tại Hàn Quốc có ngành bán dẫn.

Để khuyến khích, bảo đảm nhân lực cho phát triển công nghiệp bán dẫn, HĐND thành phố Bắc Ninh đã ban hành Nghị quyết số 113/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 về quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, đào tạo nhân lực phục vụ công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trên địa bàn giai đoạn 2025-2030. Đây là một chính sách rất thiết thực, kịp thời nhằm khuyến khích người học tham gia các ngành nghề mà thành phố đang ưu tiên phát triển. Các nhà trường đã phổ biến chính sách ngay từ khâu tư vấn tuyển sinh, thông qua website, các kênh truyền thông, tư vấn trực tiếp cho học sinh, sinh viên và phụ huynh. Rà soát đối tượng, ngành nghề và điều kiện thụ hưởng để xác định đúng những sinh viên thuộc diện được hưởng chính sách. Đối với sinh viên đang học, thông tin về chính sách được phổ biến thông qua các khoa, giáo viên chủ nhiệm, cố vấn học tập và các buổi sinh hoạt lớp.

Theo tổng hợp bước đầu của Sở Giáo dục và Đào tạo, ước tính năm 2026 sẽ có khoảng 1,8 nghìn sinh viên theo học ngành bán dẫn, gần bán dẫn được thụ hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 113, tổng kinh phí hỗ trợ khoảng 18,6 tỷ đồng.