Bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp khi tham gia đấu giá tài sản

Làm rõ trách nhiệm hoàn tiền khi hủy kết quả đấu giá

Thống nhất với Báo cáo thẩm tra về sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu giá tài sản, đại biểu Nguyễn Duy Thanh góp ý một số nội dung của dự thảo Luật từ góc độ doanh nghiệp, tập trung vào việc bảo đảm quyền lợi và hạn chế rủi ro trong quá trình tham gia đấu giá.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Đề cập việc hoàn trả tiền khi hủy kết quả đấu giá, đại biểu cho rằng doanh nghiệp mua nhà xưởng thông qua đấu giá phải tính toán cả khoản tiền thanh toán, chi phí vốn và thời điểm đưa tài sản vào sản xuất. Nếu kết quả đấu giá bị hủy sau khi đã nộp tiền, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh toàn bộ kế hoạch, trong khi vẫn phải chịu lãi vay.

Vì vậy, cùng với việc quy định căn cứ hủy kết quả đấu giá, đại biểu đề xuất Luật cần làm rõ trách nhiệm hoàn tiền và thời hạn thực hiện để người mua biết rõ quyền lợi của mình.

Theo đại biểu, dự thảo đã quy định các bên hoàn trả tài sản đã nhận và bên gây thiệt hại phải bồi thường. Tuy nhiên, quy định về hậu quả pháp lý chưa bao quát đầy đủ các trường hợp hủy giao kết, hủy bỏ hợp đồng, không phê duyệt kết quả hoặc hủy quyết định phê duyệt.

Khi xử lý những trường hợp này, cần phân biệt khoản tiền phải hoàn trả với khoản tiền bị xử lý do vi phạm; đồng thời phân biệt nghĩa vụ hoàn trả với trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tại Điều 59 quy định rõ chủ thể có trách nhiệm hoàn tiền, các khoản phải hoàn và thời hạn thực hiện. Trường hợp tiền đã nộp ngân sách, cần xác định cơ quan có trách nhiệm thực hiện thủ tục hoàn trả; trường hợp tài sản đã bàn giao, việc hoàn tiền cần gắn với việc trả lại tài sản.

Đối với phần bồi thường còn tranh chấp, đại biểu đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật, bởi bên có nghĩa vụ hoàn tiền chưa chắc là bên gây thiệt hại. Khi đã đủ điều kiện hoàn trả và không có căn cứ pháp luật để giữ tiền, doanh nghiệp cần được nhận lại khoản phải hoàn mà không phải chờ giải quyết xong tranh chấp bồi thường.

Liên quan đến bảo lãnh ngân hàng, đại biểu chỉ ra rằng dự thảo cho phép người tham gia đấu giá, người có tài sản và tổ chức hành nghề đấu giá thỏa thuận sử dụng bảo lãnh ngân hàng thay tiền đặt trước. Tuy nhiên, khi có người trúng đấu giá, dự thảo lại quy định chuyển tiền đặt trước thành tiền đặt cọc.

Các ĐBQH dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Trong trường hợp doanh nghiệp đã nộp thư bảo lãnh, tổ chức đấu giá không có sẵn khoản tiền để chuyển thành tiền đặt cọc. Mặt khác, cam kết của ngân hàng có thể chỉ bảo đảm nghĩa vụ trong giai đoạn tham gia đấu giá, chưa bao quát nghĩa vụ phát sinh sau khi trúng đấu giá.

Để giải quyết vướng mắc này, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung tại Điều 29 cách thức xử lý và công bố ngay trong hồ sơ mời tham gia đấu giá, giúp doanh nghiệp biết trước nghĩa vụ sau khi trúng đấu giá... Theo đó, nếu tiếp tục sử dụng bảo lãnh, cam kết của ngân hàng phải bao quát nghĩa vụ sau khi trúng đấu giá trong phạm vi số tiền đã thỏa thuận; đồng thời xác định rõ chủ thể có quyền yêu cầu thanh toán, điều kiện thanh toán và thời hạn bảo lãnh. Thời hạn này cần phù hợp với việc phê duyệt kết quả và thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm.

Trường hợp phải chuyển sang đặt cọc bằng tiền, cần công bố trước thời hạn nộp, duy trì bảo lãnh cho đến khi nhận đủ tiền và giải tỏa ngay phần bảo lãnh tương ứng. Đồng thời, Luật cần làm rõ cách thức yêu cầu ngân hàng trả thay khi người trúng đấu giá vi phạm, kể cả trường hợp kết quả đấu giá bị hủy.

"Việc doanh nghiệp trúng đấu giá không đồng nghĩa với việc ngân hàng đương nhiên phải trả thay; nghĩa vụ này phải căn cứ vào các điều kiện trong cam kết bảo lãnh", đại biểu lưu ý.

Theo đại biểu, quy định rõ những nội dung trên sẽ giúp người bán có bảo đảm liên tục, đồng thời tránh tình trạng doanh nghiệp vừa phải duy trì bảo lãnh, vừa phải nộp tiền cho cùng một nghĩa vụ.

Bố trí thời gian xem tài sản hợp lý, hoàn trả tiền đặt trước kịp thời

Đề cập việc xem tài sản và rút đăng ký đấu giá, đại biểu Nguyễn Duy Thanh cho rằng khi mua một dây chuyền máy móc đã qua sử dụng, doanh nghiệp cần xem tài sản và hồ sơ liên quan để tính toán chi phí tháo dỡ, sửa chữa cũng như khả năng đưa vào sản xuất.

Những thông tin này quyết định mức giá doanh nghiệp có thể trả, thậm chí quyết định việc có tiếp tục tham gia đấu giá hay không. Vì vậy, lịch xem tài sản cần được bố trí để người có nhu cầu có đủ thời gian đánh giá trước khi quyết định đăng ký hoặc hết thời hạn được rút đăng ký.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Quang Khánh

Theo đại biểu, dự thảo quy định thời gian xem tài sản ít nhất ba ngày làm việc liên tục. Đối với thủ tục thông thường, thời hạn nhận hồ sơ và tiền đặt trước kết thúc trước ngày mở phiên đấu giá hai ngày làm việc; người đã nộp đủ hồ sơ, tiền đặt trước được rút đăng ký vì không còn nhu cầu trước khi hết thời hạn này.

Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu chỉnh lý khoản 2 Điều 26, bảo đảm lịch xem tài sản phù hợp với thời hạn đăng ký. Riêng đối với thủ tục rút gọn, cần bố trí lịch xem phù hợp với thời hạn niêm yết ngắn hơn.

Đại biểu cũng chỉ ra rằng đối với người rút đăng ký hợp lệ vì không còn nhu cầu, dự thảo vẫn tính thời hạn hoàn tiền đặt trước từ ngày kết thúc phiên đấu giá. Như vậy, dù đã rút đúng hạn, doanh nghiệp vẫn có thể phải chờ đến sau phiên mới nhận lại khoản vốn đã nộp.

Vì vậy, đại biểu đề nghị sửa khoản 6 Điều 28 theo hướng tính thời hạn ba ngày làm việc để hoàn trả tiền đặt trước kể từ khi tổ chức hành nghề đấu giá nhận được yêu cầu rút đăng ký hợp lệ.

Quy định không hoàn trả tiền mua hồ sơ vẫn được giữ, nhưng khoản tiền đặt trước cần được hoàn sớm để doanh nghiệp chủ động sử dụng vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.