Bảo đảm quyền lợi người mua nhà

Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH, phường Hoàng Liệt, Hà Nội. (Ảnh: NGỌC VÂN)

Từ nhiều năm nay, các sai phạm của chủ đầu tư trong việc tự ý chuyển đổi diện tích thương mại, dịch vụ, công cộng phục vụ tòa nhà thuộc khối đế khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn-Kim Lũ, gồm các tòa CT11, CT12A, CT12B, CT12C, thành căn hộ để ở, gây quá tải hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật, mất an toàn cháy nổ đã được cơ quan chức năng chỉ rõ.

Chính quyền đã yêu cầu chủ đầu tư thỏa thuận với người mua nhà để mua lại căn hộ hoặc bố trí cho người mua nhà căn hộ tương đương tại Khu đô thị Thanh Hà, nhưng chủ đầu tư không chấp hành. Vì thế, ngay sau khi tiếp cận, tìm hiểu kỹ lưỡng Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, nhiều cư dân bớt lo lắng hơn.

Chị Nguyễn Thị H, sinh sống tại nhà CT11 cho biết, các sai phạm của chủ đầu tư đã rõ, nhưng họ cố tình không khắc phục. Trong khi đó, người dân dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, sinh sống ổn định nhiều năm không được cấp giấy chứng nhận sở hữu căn hộ cho nên việc chuyển nhượng, thế chấp căn hộ để vay vốn ngân hàng… cũng không thực hiện được, ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người mua nhà. Lần này, Luật Thủ đô năm 2026 cho phép Hội đồng nhân dân Thành phố ban hành biện pháp đặc thù, cấp bách để bảo đảm hiệu lực quản lý đô thị cho nên chị hy vọng các vi phạm kéo dài của chủ đầu tư sớm được xử lý dứt điểm, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người mua nhà.

Khu nhà ở Kim Văn-Kim Lũ, phường Định Công. (Ảnh: NGỌC THANH)

Theo số liệu rà soát, kiểm tra hiện trạng căn hộ thuộc khối đế các tòa nhà của Ủy ban nhân dân phường Định Công, có tổng số 246 căn hộ thuộc diện di dời. Sau quá trình kiểm tra, các đơn vị đang tiến hành xác định giá đền bù.

Mới đây, tại hội nghị triển khai kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, bảo đảm an sinh xã hội trong giải quyết vụ việc liên quan đến các dự án nhà ở của các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh do Ủy ban nhân dân phường Định Công tổ chức, phần lớn cư dân mong muốn thành phố xem xét áp dụng cơ chế xử lý đặc thù đối với các căn hộ theo hướng yêu cầu chủ đầu tư khắc phục toàn bộ sai phạm, hoàn thành các nghĩa vụ tài chính, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và xem xét giữ lại căn hộ để ở.

Theo Bí thư Chi bộ tổ dân phố 27 phường Định Công Trần Lan Phương, việc xử lý các sai phạm của chủ đầu tư tác động trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt, công việc và sự ổn định mà các hộ dân đã duy trì hơn 10 năm qua, nhất là việc học tập của con em đang sinh sống tại khu dân cư. Vì thế, phương án, lộ trình xử lý cần kết hợp chặt chẽ giữa công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, bảo đảm ổn định tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn.

Còn tại Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH, khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, ý kiến của nhiều cư dân đề nghị các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh các vi phạm của chủ đầu tư; đồng thời có biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua nhà.

Chị Trần Thu Quỳnh, cư dân tầng 23 tòa HH2B cho biết, phần lớn cư dân mua căn hộ với mục đích để ở, thông qua các giao dịch mua bán, ký hợp đồng và thanh toán đầy đủ tiền cho chủ đầu tư. Người dân đã chuyển đến sinh sống, làm việc, nuôi dạy con cái và xây dựng cuộc sống ổn định tại đây suốt nhiều năm. Vì thế, chị đề nghị cơ quan chức năng phân định rõ việc mua nhà để an cư của người dân với những vi phạm về quy hoạch, xây dựng của chủ đầu tư để cân nhắc việc di dời hàng loạt cư dân là phương án duy nhất.

Chung quan điểm này, Trưởng tầng 13 tòa HH2B Võ Văn Thi chia sẻ, căn hộ không chỉ là tài sản tích cóp cả đời, mà còn là mái ấm, là nơi an cư và chỗ dựa của các gia đình. Nếu buộc phải tiến hành di dời, chủ đầu tư phải đưa ra mức bồi thường thỏa đáng, phù hợp với giá trị thực tế, giúp cư dân sớm ổn định cuộc sống. Các cơ quan chức năng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ chủ đầu tư để bảo đảm quyền lợi của người mua nhà.

Theo tổng hợp của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, 12 dự án, gồm CT6 Kiến Hưng tại phường Kiến Hưng, công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh tại xã Đại Thanh, CT5 Tân Triều và Khu nhà ở Xa La tại phường Hà Đông, dự án nhà ở CT11, CT12 tại ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn-Kim Lũ, phường Định Công, các dự án VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp chung cư, dịch vụ thương mại HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm, phường Hoàng Liệt có vi phạm về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng được cơ quan thanh tra, kiểm tra chỉ ra, nhưng chưa xử lý dứt điểm. Chủ đầu tư đã xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, tăng số lượng căn hộ, làm tăng quy mô dân số và gây áp lực lên hạ tầng khu vực. Cụ thể, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759 căn hộ, trong khi thực tế có 24.943 căn hộ, tăng 18.184 căn hộ.

Các vi phạm này không chỉ gây quá tải hạ tầng mà còn khiến cư dân chịu thiệt thòi khi đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, nhưng sau nhiều năm không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, các cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả sẽ giải quyết triệt để các tồn tại, vi phạm tại 12 dự án; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua nhà. Sau khi chủ đầu tư hoàn thành các nghĩa vụ tài chính liên quan và khắc phục hậu quả, cơ quan chức năng sẽ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho chủ các căn hộ.

Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH, phường Hoàng Liệt. (Ảnh: NGỌC THANH)

Điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội là đưa ra nguyên tắc buộc chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, các biện pháp khắc phục hậu quả và chi phí phát sinh. Để bảo đảm quyền lợi người mua nhà, nghị quyết nhấn mạnh, người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả vi phạm của chủ đầu tư.

Để nghị quyết sớm tổ chức thực hiện, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà giao Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành kế hoạch, quyết định về danh mục công trình, hạng mục công trình được tồn tại, phải phá dỡ, phải cải tạo, chỉnh trang đô thị hoặc chuyển đổi công năng sử dụng trên cơ sở hồ sơ rà soát, đánh giá của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Quyết định giải pháp bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu của khu vực.